Νέα επιστημονικά δεδομένα ενισχύουν τη σύνδεση ανάμεσα στη διατροφή και τη μακροχρόνια υγεία του εγκεφάλου. Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη, η προσήλωση στη δίαιτα MIND, που βασίζεται στη μεσογειακή διατροφή και στη δίαιτα DASH, συνδέεται με βραδύτερη εγκεφαλική γήρανση.

Η διατροφή δεν επηρεάζει μόνο το βάρος, την καρδιαγγειακή υγεία ή τα επίπεδα σακχάρου. Φαίνεται πως σχετίζεται και με τον τρόπο που γερνά ο εγκέφαλος. Νέα μελέτη δείχνει ότι όσοι ακολουθούν στενά τη δίαιτα MIND εμφανίζουν πιο αργή απώλεια φαιάς ουσίας και μικρότερη διόγκωση των εγκεφαλικών κοιλιών, δύο δείκτες που συνδέονται με τη γήρανση του εγκεφάλου.

Η καθηγήτρια Θεραπευτικής – Επιδημιολογίας – Προληπτικής Ιατρικής του ΕΚΠΑ Θεοδώρα Ψαλτοπούλου και η βιολόγος Αλεξάνδρα Σταυροπούλου εξηγούν ότι η δίαιτα MIND δεν αποτελεί μια διατροφική «μόδα», αλλά ένα επιστημονικά τεκμηριωμένο μοντέλο που συνδυάζει τα οφέλη της μεσογειακής διατροφής και της δίαιτας DASH, η οποία έχει σχεδιαστεί για τη μείωση της αρτηριακής πίεσης.

Τι περιλαμβάνει η δίαιτα MIND

Η δίαιτα MIND ενθαρρύνει την κατανάλωση δέκα βασικών ομάδων τροφών: πράσινα φυλλώδη λαχανικά, άλλα λαχανικά, ξηρούς καρπούς, μούρα, όσπρια, δημητριακά ολικής άλεσης, θαλασσινά, πουλερικά, ελαιόλαδο και μικρή ποσότητα κρασιού.
Παράλληλα, προτείνει τον περιορισμό πέντε κατηγοριών: κόκκινο κρέας, βούτυρο και μαργαρίνη, τυριά, γλυκά και αρτοσκευάσματα, καθώς και τηγανητά ή fast food. Η φιλοσοφία της είναι απλή: περισσότερες φυτικές τροφές, καλά λιπαρά, λιγότερα επεξεργασμένα προϊόντα και περιορισμός κορεσμένων και trans λιπαρών.

Η νέα μελέτη και τα δεδομένα της Framingham Heart Study
Η πρόσφατη έρευνα, δημοσιευμένη στο Journal of Neurology, Neurosurgery and Psychiatry, ανέλυσε δεδομένα από περισσότερα από 1.600 άτομα της μελέτης Framingham Heart Study Offspring. Οι συμμετέχοντες παρακολουθούνταν επί δεκαετίες, με τακτικές ιατρικές εξετάσεις και επαναλαμβανόμενες μαγνητικές τομογραφίες εγκεφάλου.

Οι ερευνητές υπολόγισαν για κάθε άτομο μια βαθμολογία προσήλωσης στη δίαιτα MIND από 0 έως 15. Όσοι είχαν υψηλότερη βαθμολογία ήταν συχνότερα γυναίκες, είχαν υψηλότερο μορφωτικό επίπεδο και χαμηλότερα ποσοστά παχυσαρκίας, διαβήτη τύπου 2 και υπέρτασης.

Βραδύτερη απώλεια φαιάς ουσίας και μικρότερη διόγκωση κοιλιών
Το σημαντικότερο εύρημα ήταν ότι υψηλότερη προσήλωση στη δίαιτα MIND συνδέθηκε με βραδύτερη απώλεια φαιάς ουσίας. Κάθε αύξηση κατά τρεις μονάδες στη βαθμολογία αντιστοιχούσε σε περίπου 20% μικρότερη ηλικιακή έκπτωση και καθυστέρηση της εγκεφαλικής γήρανσης κατά δυόμισι χρόνια.

Παράλληλα, παρατηρήθηκε βραδύτερη αύξηση του όγκου των κοιλιών του εγκεφάλου, κάτι που μεταφράστηκε σε περίπου 8% μικρότερη απώλεια ιστού.

Ποια τρόφιμα φαίνεται να έχουν τη μεγαλύτερη επίδραση
Ορισμένα τρόφιμα εμφάνισαν ιδιαίτερα ισχυρές συσχετίσεις:

• Τα μούρα συνδέθηκαν με βραδύτερη διόγκωση των κοιλιών.
• Τα πουλερικά σχετίστηκαν με πιο αργή μείωση της φαιάς ουσίας.
• Αντίθετα, τα γλυκά και τα τηγανητά συνδέθηκαν με ταχύτερη ατροφία του ιππόκαμπου.
• Ένα απρόσμενο εύρημα ήταν ότι τα τυριά συσχετίστηκαν με βραδύτερη μείωση φαιάς ουσίας, παρά το ότι θεωρούνται τρόφιμο προς περιορισμό.

Τι σημαίνουν τα ευρήματα για τη δημόσια υγεία

Η μελέτη δεν αποδεικνύει ότι η δίαιτα MIND προλαμβάνει άμεσα τη νόσο Αλτσχάιμερ ή άλλες νευροεκφυλιστικές παθήσεις. Ωστόσο, υποδεικνύει ότι οι καθημερινές διατροφικές επιλογές μπορεί να έχουν μακροπρόθεσμη επίδραση στη δομή και λειτουργία του εγκεφάλου. Σε συνδυασμό με τη σωματική άσκηση, τη διατήρηση φυσιολογικής αρτηριακής πίεσης και την αποφυγή καπνίσματος, η υιοθέτηση ενός ισορροπημένου διατροφικού προτύπου αποτελεί μια ρεαλιστική και προσβάσιμη επένδυση για την υγεία του εγκεφάλου στο μέλλον.