Ο σακχαρώδης διαβήτης εξελίσσεται σε μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για τα συστήματα υγείας παγκοσμίως, με την Ελλάδα να ακολουθεί την ίδια ανησυχητική πορεία αύξησης των περιστατικών. Την ίδια στιγμή, οι ελλείψεις εξειδικευμένου προσωπικού και τα εμπόδια στην εκπαίδευση νέων επιστημόνων απειλούν τη λειτουργία των Διαβητολογικών Κέντρων και Ιατρείων, δημιουργώντας προβληματισμό για το μέλλον της διαβητολογικής φροντίδας στη χώρα.

Σε κοινή συνέντευξη Τύπου, οι εκπρόσωποι της Ελληνικής Διαβητολογικής Εταιρείας (ΕΔΕ), της Ελληνικής Ενδοκρινολογικής Εταιρείας – Πανελλήνιας Ένωσης Ενδοκρινολόγων (ΕΕΕ-ΠΕΕ), της Ελληνικής Εταιρείας Μελέτης και Εκπαίδευσης για τον Σακχαρώδη Διαβήτη (ΕΛΕΜΕΔ) και της Ελληνικής Ομοσπονδίας για τον Διαβήτη (ΕΛΟΔΙ) ανέδειξαν τα σοβαρά προβλήματα που αντιμετωπίζει ο τομέας της διαβητολογικής φροντίδας. Κοινή διαπίστωση όλων αποτελεί ότι το ισχύον πλαίσιο εξειδίκευσης στον σακχαρώδη διαβήτη, σε συνδυασμό με τη γήρανση του υφιστάμενου προσωπικού και τη δυσκολία ανανέωσης των επαγγελματιών υγείας, δημιουργεί ένα περιβάλλον που δυσχεραίνει τη βιωσιμότητα των δημόσιων δομών.

Ο διαβήτης αυξάνεται συνεχώς στην Ελλάδα

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, περισσότερο από το 9%-10% του ενήλικου πληθυσμού της χώρας ζει με σακχαρώδη διαβήτη, ενώ σημαντικό ποσοστό πολιτών βρίσκεται σε στάδιο προδιαβήτη. Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η αύξηση της παχυσαρκίας, η γήρανση του πληθυσμού και η πολυνοσηρότητα δημιουργούν ολοένα μεγαλύτερες ανάγκες παρακολούθησης και θεραπείας. Παράλληλα, η εφαρμογή νέων τεχνολογιών, όπως οι αντλίες ινσουλίνης και τα συστήματα συνεχούς καταγραφής γλυκόζης, απαιτεί εξειδικευμένο προσωπικό και οργανωμένες δομές φροντίδας.

Υπό αυτές τις συνθήκες, η ανάγκη για επαρκώς στελεχωμένα Διαβητολογικά Κέντρα καθίσταται πιο επιτακτική από ποτέ.

Τα αιτήματα των επιστημονικών φορέων

Οι τέσσερις φορείς ζητούν συγκεκριμένες παρεμβάσεις προκειμένου να διασφαλιστεί η συνέχεια της εξειδικευμένης φροντίδας των ατόμων με διαβήτη.

Συγκεκριμένα προτείνουν:

α) την άρση των εμποδίων στις εκπαιδευτικές άδειες των ιατρών ΕΣΥ επί θητεία

β) την ολοκλήρωση των εκκρεμών εγκρίσεων για τους ιδιώτες ιατρούς

γ) την επανεξέταση του αριθμού των θέσεων εξειδίκευσης

δ) τη διαμόρφωση θεσμοθετημένου πλαισίου εκπαίδευσης και αναγνώρισης των εκπαιδευτών Διαβήτη

Όπως υποστηρίζουν, χωρίς έγκαιρες λύσεις το Εθνικό Σύστημα Υγείας κινδυνεύει να αντιμετωπίσει σοβαρό έλλειμμα εξειδικευμένων γιατρών τα επόμενα χρόνια.

Ιδιαίτερη ανησυχία για την περιφέρεια

Ο πρόεδρος της Ελληνικής Διαβητολογικής Εταιρείας, Κωνσταντίνος Μακρυλάκης, τόνισε ότι η υποστελέχωση και οι δυσκολίες πρόσβασης στην εξειδίκευση δυσχεραίνουν την ανανέωση του ανθρώπινου δυναμικού. Ιδιαίτερη ανησυχία εκφράζεται για τις περιφερειακές περιοχές, που οι διαθέσιμες δομές είναι ήδη περιορισμένες και η πρόσβαση των ασθενών σε εξειδικευμένες υπηρεσίες παραμένει δύσκολη. Οι καθυστερήσεις στις προκηρύξεις, οι περιορισμοί στις εκπαιδευτικές άδειες και οι δυσκολίες εύρεσης θέσεων εξειδίκευσης δημιουργούν επιπλέον εμπόδια.

Οι επιστημονικοί φορείς ζητούν ένα ολοκληρωμένο σχέδιο στελέχωσης με σαφές χρονοδιάγραμμα, ώστε να διασφαλιστεί η επάρκεια προσωπικού τα επόμενα χρόνια.

Ο καθοριστικός ρόλος των Διαβητολογικών Κέντρων

Τα Διαβητολογικά Κέντρα αποτελούν βασικό πυλώνα της εξειδικευμένης φροντίδας για τα άτομα με διαβήτη. Στελεχώνονται από ενδοκρινολόγους, παθολόγους και παιδιάτρους με εξειδίκευση στον διαβήτη, ενώ παράλληλα διαδραματίζουν σημαντικό εκπαιδευτικό ρόλο για νέους γιατρούς και επαγγελματίες υγείας. Παράλληλα λειτουργούν τα Διαβητολογικά Ιατρεία, τα οποία διευρύνουν την πρόσβαση των ασθενών στις υπηρεσίες υγείας και συμβάλλουν στην καλύτερη παρακολούθηση της νόσου. Οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι η ενίσχυση αυτών των δομών συνιστά ουσιαστική επένδυση στη δημόσια υγεία, καθώς οδηγεί σε έγκαιρη διάγνωση, καλύτερη ρύθμιση της νόσου και πρόληψη σοβαρών επιπλοκών.

Οι ασθενείς ζητούν ισότιμη πρόσβαση

Από την πλευρά της ΕΛΟΔΙ, η πρόεδρος Σοφία Τσιακάλου υπογράμμισε στα λεγόμενά της ότι η πρόσβαση στη σωστή φροντίδα δεν μπορεί να εξαρτάται από τον τόπο κατοικίας. Όπως επισημάνθηκε, πολλοί ασθενείς της περιφέρειας αναγκάζονται να μετακινούνται σε μεγάλα αστικά κέντρα για εξειδικευμένη παρακολούθηση, επιβαρυνόμενοι με σημαντικό οικονομικό και κοινωνικό κόστος. Η ενίσχυση των δομών σε όλη τη χώρα, με διεπιστημονικές ομάδες που θα περιλαμβάνουν γιατρούς, νοσηλευτές, διαιτολόγους και άλλους επαγγελματίες υγείας, θεωρείται απαραίτητη προϋπόθεση για ποιοτική και ισότιμη φροντίδα.

Η επένδυση στο ανθρώπινο δυναμικό είναι μονόδρομος

Το κοινό μήνυμα των τεσσάρων φορέων είναι ότι η αντιμετώπιση του σακχαρώδη διαβήτη δεν μπορεί να βασιστεί μόνο σε νέες θεραπείες και τεχνολογίες. Απαιτείται στρατηγικός σχεδιασμός, επαρκής στελέχωση των δημόσιων δομών, εκπαίδευση νέων γιατρών και διασφάλιση ίσης πρόσβασης όλων των ασθενών στις υπηρεσίες υγείας. Διαφορετικά, η αυξανόμενη επιβάρυνση από τον διαβήτη κινδυνεύει να βρει το σύστημα υγείας χωρίς το απαραίτητο εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό για να ανταποκριθεί στις ανάγκες των επόμενων ετών.