Η Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια παραμένει μία από τις πιο υποδιαγνωσμένες και επιβαρυντικές νόσους διεθνώς, με σοβαρές συνέπειες για τους ασθενείς και τα συστήματα υγείας. Στο στρογγυλό τραπέζι «Έγκαιρη Διάγνωση της ΧΑΠ», που διοργάνωσε η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία, εκπρόσωποι της Πολιτείας, της επιστημονικής κοινότητας και των ασθενών ανέδειξαν τις πραγματικές διαστάσεις του προβλήματος και τις αναγκαίες παρεμβάσεις.

Η γενική γραμματέας Δημόσιας Υγείας, Χριστίνα – Μαρία Κράββαρη, υπογράμμισε στα λεγόμενά της ότι η ΧΑΠ δεν αποτελεί μόνο υγειονομική απειλή, αλλά και κοινωνικό ζήτημα που συχνά παραμένει αόρατο. Η Πολιτεία, όπως τόνισε, προχωρά σε στοχευμένες παρεμβάσεις με έμφαση στην έγκαιρη ανίχνευση και στην ενίσχυση της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας. Η στρατηγική μετατοπίζεται από τη διαχείριση της προχωρημένης νόσου στην πρόληψη, με στόχο τη μείωση των ανισοτήτων και τη διασφάλιση δίκαιης πρόσβασης στη φροντίδα για όλους τους πολίτες.

Η υποδιάγνωση ως παγκόσμιο φαινόμενο

Η αναπληρώτρια καθηγήτρια Πνευμονολογίας και ειδική γραμματέας της ΕΠΕ, Νικολέττα Ροβίνα, ανέδειξε ότι έως και 80% των ασθενών με ΧΑΠ παραμένουν αδιάγνωστοι. Η απουσία συμπτωμάτων που παραπέμπουν άμεσα στη νόσο, η περιορισμένη χρήση της σπιρομέτρησης και η ελλιπής αναγνώριση παραγόντων κινδύνου πέρα από το κάπνισμα αποτελούν βασικά εμπόδια. Η ίδια επισήμανε ότι λανθασμένες αντιλήψεις – όπως ότι η ΧΑΠ αφορά μόνο καπνιστές ή ότι η εξέλιξη της νόσου δεν μπορεί να ανακοπεί – καθυστερούν την έγκαιρη διάγνωση. Η ευρύτερη χρήση διαγνωστικών εργαλείων και η ενεργή αναζήτηση παραγόντων κινδύνου μπορούν να αλλάξουν την εικόνα.

Η σημασία της ισότιμης πρόσβασης και η δράση της ΕΠΕ

Ο πνευμονολόγος Χαράλαμπος Μόσχος παρουσίασε τη δράση της Μονάδας Πρόληψης Αναπνευστικών Νοσημάτων της ΕΠΕ, η οποία ταξιδεύει σε όλη τη χώρα για να προσφέρει δωρεάν εξετάσεις σε απομακρυσμένες περιοχές. Το 2025 εξετάστηκαν 1.943 πολίτες σε 15 νομούς και 39 δήμους, με το 10% να εντοπίζεται με ευρήματα αποφρακτικών νοσημάτων χωρίς προηγούμενη διάγνωση. Η δράση αυτή, όπως τόνισε, αποτελεί εφαρμογή της αρχής της υγειονομικής ισότητας, φέρνοντας εξειδικευμένες υπηρεσίες εκεί όπου απουσιάζουν.

Ο προσυμπτωματικός έλεγχος και ο ρόλος των Ιατρείων Διακοπής Καπνίσματος

Η καθηγήτρια Πνευμονολογίας Παρασκευή Κατσαούνου ανέδειξε τη σημασία της αξονικής τομογραφίας χαμηλής δόσης (LDCT) για την έγκαιρη διάγνωση καρκίνου του πνεύμονα και τη στενή σχέση της με τη ΧΑΠ. Στα Ιατρεία Διακοπής Καπνίσματος, οι ασθενείς ενημερώνονται συστηματικά για τα οφέλη του προσυμπτωματικού ελέγχου, με τα πρώτα αποτελέσματα να δείχνουν υψηλή αποδοχή και σημαντικά ευρήματα: πρώιμες διαγνώσεις καρκίνου, ΧΑΠ, άσθματος και καρδιαγγειακών νοσημάτων. Η σύζευξη προγραμμάτων πρόληψης στα ΙΔΚ προτείνεται ως αποτελεσματικό μοντέλο.

Η φωνή των ασθενών και η ανάγκη αλλαγής προσέγγισης

Ο πρόεδρος του Συλλόγου ΑΝΑΣΑ, Δημήτρης Κοντοπίδης, τόνισε ότι η ΧΑΠ «κρύβεται» πίσω από συμπτώματα που συχνά θεωρούνται φυσιολογικά. Η καθυστέρηση στη διάγνωση οδηγεί σε προχωρημένα στάδια και σημαντική επιβάρυνση της καθημερινότητας. Η λύση, όπως υπογράμμισε, βρίσκεται στην ενεργητική αναζήτηση της νόσου σε ομάδες υψηλού κινδύνου, στη συστηματική χρήση της σπιρομέτρησης και στη στοχευμένη ενημέρωση που ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες των ασθενών.

Το στρογγυλό τραπέζι ανέδειξε ότι η έγκαιρη διάγνωση της ΧΑΠ αποτελεί ζήτημα δημόσιας υγείας, κοινωνικής δικαιοσύνης και συστημικής οργάνωσης. Η συνεργασία Πολιτείας, επιστημονικής κοινότητας και ασθενών είναι κρίσιμη για να μειωθεί η υποδιάγνωση και να ενισχυθεί η πρόληψη, διαμορφώνοντας ένα πιο δίκαιο και αποτελεσματικό σύστημα φροντίδας.