Νέα αμερικανική μελέτη καταγράφει σταθερή αύξηση των περιστατικών μεταστατικού καρκίνου μαστού κατά τη διάγνωση, παρά την πρόοδο στη θεραπεία. Ταυτόχρονα, η επιβίωση βελτιώνεται χάρη στις σύγχρονες στοχευμένες θεραπείες.

Ο μεταστατικός καρκίνος μαστού συνεχίζει να αποτελεί σημαντική πρόκληση, με τη μελέτη του JAMA Network Open να αναλύει δεδομένα από 760.000 ασθενείς στις ΗΠΑ (2010–2021). Περίπου 44.000 διαγνώστηκαν εξαρχής με στάδιο IV, με τη συχνότητα de novo μεταστατικής νόσου να αυξάνεται κατά 1,2% ετησίως. Η μεγαλύτερη αύξηση καταγράφηκε σε γυναίκες κάτω των 40 ετών (3,1% ετησίως), σε επιθετικούς υποτύπους όπως ο τριπλά αρνητικός και ο HER2‑θετικός καρκίνος, αλλά και στους άνδρες.

Διαγνώσεις και άνοδος

Η μελέτη ανέδειξε ότι η αύξηση των μεταστατικών διαγνώσεων δεν περιορίζεται σε συγκεκριμένες ομάδες, αλλά καταγράφεται σε όλες σχεδόν τις ηλικίες και σε όλους τους μοριακούς υποτύπους του καρκίνου μαστού. Ιδιαίτερα σημαντικό είναι ότι ακόμη και στους άνδρες –που ο καρκίνος μαστού είναι σπάνιος– παρατηρήθηκε αξιοσημείωτη άνοδος των περιστατικών σταδίου IV κατά τη διάγνωση. Το εύρημα αυτό υπογραμμίζει την ανάγκη για μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση και στους άνδρες, καθώς η καθυστερημένη αναγνώριση των συμπτωμάτων οδηγεί συχνά σε προχωρημένη νόσο.

Παράλληλα, οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η πανδημία COVID‑19 είχε καθοριστικό αντίκτυπο στην έγκαιρη διάγνωση, καθώς χιλιάδες προγραμματισμένες μαστογραφίες και διαγνωστικές εξετάσεις αναβλήθηκαν. Η καθυστέρηση αυτή φαίνεται πως συνέβαλε σε αύξηση των προχωρημένων διαγνώσεων τα επόμενα χρόνια. Επιπλέον, παράγοντες όπως η παχυσαρκία, οι ορμονικές μεταβολές και περιβαλλοντικές επιδράσεις ενδέχεται να επηρεάζουν την εμφάνιση επιθετικών μορφών της νόσου, γεγονός που καθιστά ακόμη πιο επιτακτική την ανάγκη για στοχευμένες παρεμβάσεις πρόληψης και ενημέρωσης.

Κοινωνικές ανισότητες και παράγοντες κινδύνου

Η μελέτη ανέδειξε έντονες κοινωνικοοικονομικές ανισότητες, με αυξημένο κίνδυνο σε άτομα χαμηλότερου εισοδήματος. Παράγοντες όπως είναι η παχυσαρκία, ο τρόπος ζωής, οι ορμονικές επιδράσεις και η καθυστερημένη διάγνωση φαίνεται να συμβάλλουν στην αύξηση. Η πανδημία COVID‑19 επιδείνωσε την κατάσταση, οδηγώντας σε αναβολές μαστογραφιών και καθυστερημένες διαγνώσεις.

Βελτίωση της επιβίωσης χάρη στις νέες θεραπείες

Παρά την αύξηση των διαγνώσεων, η επιβίωση των ασθενών βελτιώνεται. Οι HER2‑θετικοί όγκοι παρουσιάζουν σημαντική πρόοδο χάρη στα anti‑HER2 φάρμακα και τα ADCs, ενώ οι αναστολείς CDK4/6 έχουν αλλάξει την πορεία των ορμονοευαίσθητων όγκων. Ωστόσο, στον τριπλά αρνητικό καρκίνο μαστού η πρόοδος παραμένει περιορισμένη, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για νέες θεραπευτικές στρατηγικές.

Η σημασία της έγκαιρης διάγνωσης

Ο μεταστατικός καρκίνος μαστού αντιμετωπίζεται πλέον συχνά ως χρόνια νόσος, όμως η έγκαιρη διάγνωση παραμένει καθοριστική για καλύτερη πρόγνωση. Η ενίσχυση της πρόληψης, η πρόσβαση στη μαστογραφία και η ισότιμη φροντίδα υγείας αποτελούν κρίσιμα βήματα για τη μείωση των προχωρημένων διαγνώσεων.