Ο Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας απευθύνει ισχυρή σύσταση προς τους πολίτες να λάβουν μέτρα προστασίας από τα κουνούπια, ενόψει της αναμενόμενης επανακυκλοφορίας του ιού του Δυτικού Νείλου και τη φετινή περίοδο. Η εμπειρία των προηγούμενων ετών δείχνει ότι τα κρούσματα εμφανίζονται κάθε καλοκαίρι και φθινόπωρο, καθιστώντας την πρόληψη κρίσιμο παράγοντα για τη δημόσια υγεία.

Κρούσματα λοίμωξης από τον ιό του Δυτικού Νείλου καταγράφονται κάθε χρόνο σε πολλές χώρες παγκοσμίως, συμπεριλαμβανομένων και ευρωπαϊκών χωρών. Στην Ελλάδα, από το 2010 έως το 2025 έχουν καταγραφεί 2.184 περιστατικά, με μέσο όρο 123 κρούσματα ετησίως.

Από αυτά:

• 71% αφορούσαν σοβαρές εκδηλώσεις από το κεντρικό νευρικό σύστημα
• 301 ασθενείς (14%) κατέληξαν
• Κρούσματα έχουν εμφανιστεί σε όλες τις Περιφέρειες και σε πάνω από τους μισούς Δήμους της χώρας

Με βάση τα επιδημιολογικά δεδομένα, θεωρείται αναμενόμενη η επανεμφάνιση περιστατικών και το 2026.

Πώς μεταδίδεται ο ιός – Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο

Ο ιός του Δυτικού Νείλου μεταδίδεται κυρίως μέσω του τσιμπήματος μολυσμένων «κοινών» κουνουπιών. Τα κουνούπια μολύνονται από άγρια πτηνά, ενώ οι άνθρωποι δεν μεταδίδουν τον ιό σε άλλους ανθρώπους ή κουνούπια.

Στην πλειονότητα των περιπτώσεων, οι μολυνθέντες δεν εμφανίζουν συμπτώματα ή παρουσιάζουν ήπια νόσο. Ωστόσο, λιγότερο από 1% μπορεί να εμφανίσει σοβαρή λοίμωξη, όπως:

• εγκεφαλίτιδα
• μηνιγγίτιδα

Οι ομάδες υψηλού κινδύνου είναι:

• άτομα άνω των 50 ετών,
• άτομα με ανοσοκαταστολή,
• άτομα με χρόνια υποκείμενα νοσήματα.

Η μεγάλη ηλικία αποτελεί τον σημαντικότερο παράγοντα κινδύνου για σοβαρή νόσηση και επιπλοκές.

Απρόβλεπτη γεωγραφική κατανομή – Γιατί χρειάζεται προσοχή σε όλη τη χώρα

Η επιδημιολογία του ιού είναι σύνθετη και επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες, όπως οι κλιματικές συνθήκες, οι πληθυσμοί πτηνών και η παρουσία κουνουπιών. Για τον λόγο αυτό, δεν μπορεί να προβλεφθεί με ακρίβεια ποιες περιοχές θα εμφανίσουν κρούσματα κάθε χρόνο.

Ο ΕΟΔΥ συστήνει μέτρα προστασίας σε όλη την επικράτεια, καθ’ όλη τη διάρκεια της περιόδου κυκλοφορίας των κουνουπιών.

Ατομικά μέτρα προστασίας – Τι πρέπει να κάνουν οι πολίτες
Ο ΕΟΔΥ υπενθυμίζει ότι η ατομική προστασία αποτελεί το πιο αποτελεσματικό μέσο πρόληψης. Οι πολίτες καλούνται να:

• χρησιμοποιούν εγκεκριμένα εντομοαπωθητικά σώματος και χώρου
• τοποθετούν σήτες, κουνουπιέρες, να χρησιμοποιούν κλιματιστικά ή ανεμιστήρες
• φορούν μακριά ρούχα σε εξωτερικούς χώρους
• απομακρύνουν στάσιμα νερά, όπου τα κουνούπια γεννούν τα αβγά τους

Εξάλειψη εστιών στάσιμου νερού

Οι πολίτες πρέπει να ελέγχουν τακτικά:

• αυλές, κήπους, μπαλκόνια, ταράτσες,
• δοχεία, κουβάδες, πιατάκια γλαστρών,
• υδρορροές, φρεάτια, λούκια,
• αγωγούς εξαερισμού βόθρων (με σήτες).

Η απομάκρυνση στάσιμων νερών είναι κρίσιμη, καθώς οι ιδιωτικοί χώροι δεν μπορούν να ελεγχθούν από τις αρμόδιες αρχές.

Ενισχυμένη επιδημιολογική επιτήρηση από τον ΕΟΔΥ

Κατά την περίοδο μετάδοσης, ο ΕΟΔΥ εφαρμόζει ενισχυμένη επιτήρηση της νόσου, ενημερώνει επαγγελματίες υγείας και το κοινό, διερευνά άμεσα τα περιστατικά και συνεργάζεται με τις εθνικές και τοπικές αρχές που υλοποιούν τα προγράμματα καταπολέμησης κουνουπιών.

Οι δράσεις πρόληψης και απόκρισης περιγράφονται στο Σχέδιο Δράσης για τον ιό του Δυτικού Νείλου του Υπουργείου Υγείας, ενώ ειδική Ομάδα Εργασίας αξιολογεί σε πραγματικό χρόνο τα επιδημιολογικά και εντομολογικά δεδομένα, ορίζοντας τις «επηρεαζόμενες» και «υψηλού κινδύνου» περιοχές.

Πού μπορούν να ενημερώνονται οι πολίτες

Περισσότερες πληροφορίες, οδηγίες και εβδομαδιαίες εκθέσεις επιτήρησης είναι διαθέσιμες στην ιστοσελίδα του ΕΟΔΥ:
https://eody.gov.gr