Όσοι δεν έχουν σχέση με την υγεία, νομίζουν ότι το πιο επιτακτικό πρόβλημα του ΕΣΥ είναι τα νοσοκομεία. Κι όμως δεν είναι. Είναι το φάρμακο, όπου πρόσφατα αποκαλύφθηκε πως οι υποχρεωτικές επιστροφές ξεπέρασαν πλέον το 80%!

Τι σημαίνει αυτό; Και γιατί μας αφορά όλους; Και κυρίως τους μεγαλύτερους σε ηλικία, που θα χρειαστούν κάποια νέα θεραπεία τα επόμενα χρόνια;

Με απλά λόγια, το σύστημα έχει οδηγηθεί σε χρεωκοπία. Από τα 100 ευρώ για φάρμακα, που προμηθεύεται η χώρα, πληρώνει μόνο τα 20. Τα υπόλοιπα σχεδόν όλα τα καλύπτουν οι ίδιες οι φαρμακοβιομηχανίες, οι οποίες προφανώς έχουν εξαντλήσει τα όρια τους.

Βέβαια, δεν τις ακούει κανείς. Άλλωστε δεν έχουν και την καλύτερη φήμη διεθνώς για τις αθέμιτες πρακτικές τους με τους γιατρούς. Ή για το γεγονός ότι οι τιμές των νέων καινοτόμων φαρμάκων είναι τόσο πολύ υψηλές.

Ειδικά στην Ελλάδα, η χρεωκοπία μας την προηγούμενη δεκαετία συνδέθηκε και με το αχαλίνωτο πάρτι στα φάρμακα. Για πολλά χρόνια, η αγορά φαρμάκου αναπτύσσονταν με ρυθμούς 15-20% χωρίς κανέναν έλεγχο, με κουπόνια που διπλοχρεωνονταν, με γιατρούς που έπαιρναν μέχρι και το κατοικίδιο στα συνέδρια και πάει λέγοντας.

Δεν είμαστε εκεί όμως. Ούτε εμείς ως χώρα, ούτε οι φαρμακευτικές. Πιστεύω ακράδαντα όχι επειδή πραγματικά ήθελαν να αλλάξουν. Όμως, πλέον η νομοθεσία είναι τόσο αυστηρή στις ΗΠΑ που μια εταιρία δεν μπορεί να ρισκάρει για μια τόσο μικρή αγορά όσο η δική μας.

Η χώρα έχει προχωρήσει. Και το περιβάλλον έχει αλλάξει. Δυστυχώς στα χρόνια που μεσολάβησαν από τα Μνημόνια δεν καταφέραμε να κάνουμε τις μεταρρυθμίσεις που πραγματικά χρειάζονταν για να ελέγξουμε την κατανάλωση φαρμάκων.

Ναι βάλαμε ηλεκτρονική συνταγογράφηση. Όμως αργήσαμε απελπιστικά να βάλουμε φίλτρα και πρωτόκολλα, ώστε να περιορίσουμε την αλόγιστη χρήση και την υποκατάσταση φθηνών από ακριβότερα σκευάσματα.

Γιατί δεν το έκαναν οι κυβερνήσεις; Διότι δεν θέλησαν να βάλουν αυστηρούς  περιορισμούς σε πολίτες, γιατρούς και φαρμακοποιούς. Και φυσικά  επαναπαύτηκαν στο μέτρο του clawback.

Στην πορεία επίσης δόθηκαν περισσότερα χρήματα με τον έναν ή τον άλλον τρόπο για φάρμακα. Π.χ. εξαιρέθηκαν τα εμβόλια από τον προϋπολογισμό των φαρμάκων και θεσπίστηκε ότι κάθε χρόνο ο ετήσιος κλειστός προϋπολογισμός θα αυξάνεται ανάλογα με την αύξηση του ΑΕΠ.

Όμως στην πράξη αποδείχθηκαν αναποτελεσματικά. Ο ίδιος ο πληθωριστικός χαρακτήρας του μέτρου του clawback αλλά και το γεγονός ότι διεθνώς κυκλοφόρησαν πιο ακριβές θεραπείες κυρίως για τον καρκίνο, ενέτεινε την αδυναμία ελέγχου της κατανάλωσης.

Έτσι, χάθηκε η μπάλα και φθάσαμε εδώ που είμαστε σήμερα.

Η αλήθεια είναι ότι ο Αδωνις Γεωργιαδης προσπάθησε περισσότερο από τους προκατόχους του και εφάρμοσε κάποια μέτρα. Όπως:

·      Έφτιαξε επιτροπή για να ελέγχει τα αιτήματα των γιατρών για ακριβές θεραπείες και το αποτέλεμα είναι ότι εγκρίνονται μόνο το 50%.

·      Αφαιρέθηκαν τα ανενεργά ΑΜΚΑ από το σύστημα ηλεκτρονικής συνταγογράφησης.

·      Μπήκαν φίλτρα και πρωτόκολλα συνταγογράφησης

·      Έγιναν έλεγχοι και εντοπίστηκαν επίορκοι γιατροί και φαρμακοποιοί που έκαναν υπερσυνταγογράφηση.

Πιστεύω πως πήρε μέτρα, όχι μόνο γιατί ο ίδιος είναι πιο… doer, αλλά και γιατί κατάλαβε ότι θα έσκαγε στα χέρια του η «βόμβα» και οι Έλληνες ασθενείς να αρχίσουν να έχουν πρόβλημα πρόσβασης σε νέες θεραπείες.

Ήδη μια εταιρεία, η αμερικανική AMGEN έχει ενημερώσει ότι αποσύρει κάποιες θεραπείες της λόγω των υπέρογκων επιστροφών. Πολλές περισσότερες δεν φέρνουν τις νέες θεραπείες τους.

Βέβαια, το θέμα έχει μπει σχετικά εύκολα  κάτω από το χαλί, αφού τις θεραπείες τις φέρνει το ΙΦΕΤ. Όμως αυτό δεν είναι λύση. Ειδικά για μια χώρα που θέλει να λέει ότι βγήκε από τα Μνημόνια και έχει τη μεγαλύτερη ανάπτυξη στην Ευρωζώνη.

Τι μπορεί να γίνει τώρα; Αν το θέμα πάρει διαστάσεις στο δημόσιο διάλογο και μάλιστα προεκλογικά και υπάρξουν περιπτώσεις ασθενών που δεν θα μπορούν να βρουν τη θεραπεία τους, τότε μπορεί η κυβέρνηση να αντιδράσει. Δεν το βλέπω, γιατί πάντα θα υπάρχει η λύση του ΙΦΕΤ.

Δεν βλέπω επίσης τα άλλα κόμματα να αντιδρούν. Εύλογα πάντως γιατί και εκείνα έκαναν τα ίδια και χειρότερα και φέρουν ευθύνη για τη σημερινή κατάσταση. Μάλιστα όταν κάποιοι προσπάθησαν να πάρουν μέτρα δέχθηκαν και κριτική ότι το έκαναν ως εξυπηρέτηση στις ξένες φαρμακευτικές!

Έτσι, αν δεν συμβεί κάτι τρομερό, το γόρδιο δεσμό θα κληθεί να λύσει η επόμενη κυβέρνηση. Τι μπορεί να κάνει; Οι φαρμακευτικές ζητούν ρητή συμφωνία για τη λήψη μέτρων που θα περιλαμβάνει και συμμετοχή του Κράτους όταν η δαπάνη θα ξεφεύγει πάνω από ένα συγκεκριμένο, προσυμφωνημένο όριο. Μπορεί η επόμενη κυβέρνηση να συμφωνήσει; Εγώ αναρωτιέμαι αν θα μπορεί να μη συμφωνήσει…