Ο προχωρημένος καρκίνος του μαστού βρίσκεται σε μια περίοδο ταχείας επιστημονικής εξέλιξης, με νέες στοχευμένες θεραπείες να μεταβάλλουν ουσιαστικά τον θεραπευτικό αλγόριθμο. Δύο πρόσφατες κλινικές εξελίξεις αναδεικνύουν τη δυναμική αλλαγή που συντελείται τόσο στον HER2-θετικό όσο και στον HR+/HER2− μεταστατικό καρκίνο του μαστού.

Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων (EMA) εξέδωσε στις 23 Ιουλίου 2026 θετική γνωμοδότηση για τη χρήση του trastuzumab deruxtecan (T-DXd, Enhertu) σε συνδυασμό με pertuzumab ως θεραπεία πρώτης γραμμής σε ενήλικες με ανεγχείρητο ή μεταστατικό HER2-θετικό καρκίνο του μαστού. Η απόφαση βασίζεται στα αποτελέσματα της τυχαιοποιημένης μελέτης φάσης III DESTINY-Breast09, η οποία συνέκρινε τον νέο συνδυασμό με το καθιερωμένο σχήμα taxane–trastuzumab–pertuzumab (THP).

Το trastuzumab deruxtecan αποτελεί antibody-drug conjugate (ADC) που συνδυάζει μονοκλωνικό αντίσωμα έναντι του HER2 με ισχυρό αναστολέα της τοποϊσομεράσης Ι, επιτρέποντας στοχευμένη μεταφορά κυτταροτοξικού φορτίου στα HER2-εκφράζοντα κύτταρα.

Τα αποτελέσματα της DESTINY-Breast09 ήταν εντυπωσιακά:
– Διάμεση επιβίωση χωρίς εξέλιξη (PFS): 40,7 μήνες με T-DXd + pertuzumab έναντι 26,9 μηνών με THP
– Μείωση κινδύνου εξέλιξης ή θανάτου κατά 44%
– Αντικειμενική ανταπόκριση: 85,1% έναντι 78,6%
– Πλήρης ανταπόκριση: 15,1% έναντι 8,5%
– Διάρκεια ανταπόκρισης: 39,2 μήνες έναντι 26,4 μηνών

Ωστόσο, η μελέτη επιβεβαίωσε την ανάγκη στενής παρακολούθησης για πνευμονοπάθεια/πνευμονίτιδα (ILD), με ποσοστό 12,1% και δύο θανατηφόρα περιστατικά. Παρά τις ανεπιθύμητες ενέργειες, τα δεδομένα δείχνουν ότι το T-DXd μπορεί να μεταφερθεί σε ακόμη πρωιμότερο θεραπευτικό στάδιο, αναδιαμορφώνοντας την πρώτη γραμμή θεραπείας.

DARVIN – CDK4/6 αναστολή ακόμη και σε σπλαχνική κρίση;

Η δεύτερη εξέλιξη αφορά τον HR+/HER2− προχωρημένο καρκίνο του μαστού και ειδικά τη σπλαχνική κρίση, μια κατάσταση σοβαρής οργανικής δυσλειτουργίας που παραδοσιακά αντιμετωπίζεται με χημειοθεραπεία λόγω της ανάγκης για άμεση ανταπόκριση.

Η πολυκεντρική μελέτη φάσης II DARVIN διερεύνησε τον CDK4/6 αναστολέα dalpiciclib σε συνδυασμό με ενδοκρινική θεραπεία σε 53 ασθενείς.

Τα αποτελέσματα ήταν ενθαρρυντικά:
– 92,5% επιβίωση στους 6 μήνες
– PFS: 11,2 μήνες
– Αντικειμενική ανταπόκριση: 26,4%
– Έλεγχος νόσου: 79,2%

Η αιματολογική τοξικότητα ήταν υψηλή, με ουδετεροπενία ≥3 βαθμού στο 77,4% και λευκοπενία ≥3 βαθμού στο 54,7%.
Παρότι η μελέτη είναι μικρή και μη τυχαιοποιημένη, αποτελεί σημαντικό κλινικό σήμα ότι η ενδοκρινική θεραπεία με CDK4/6 αναστολή μπορεί να έχει θέση ακόμη και σε επιλεγμένες περιπτώσεις σπλαχνικής κρίσης.

Η νέα εποχή στη μεταστατική νόσο

Οι δύο εξελίξεις αποτυπώνουν τη σύγχρονη κατεύθυνση στη θεραπεία του προχωρημένου καρκίνου του μαστού:
– ενίσχυση της βιολογικής στόχευσης,
– περιορισμός της συμβατικής χημειοθεραπείας,
– εξατομίκευση της θεραπείας βάσει μοριακού υποτύπου,
– αξιοποίηση ADCs και CDK4/6 αναστολέων σε πιο πρώιμα στάδια.

Η μεταστατική νόσος εισέρχεται σε μια νέα εποχή, που η ακριβής μοριακή ταξινόμηση και οι στοχευμένες θεραπείες καθορίζουν πλέον την πορεία της θεραπευτικής στρατηγικής.