Μια σημαντική διεθνής διάκριση για την ελληνική επιστημονική κοινότητα καταγράφεται με τη συμμετοχή ερευνητών από το ΙΜΒΒ‑ΙΤΕ, το Πανεπιστήμιο Κρήτης και του Εργαστηρίου Βιολογίας της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ σε νέα δημοσίευση του περιοδικού Nature, η οποία ήδη συζητείται εκτενώς από τα κορυφαία επιστημονικά μέσα Science και Nature. Η μελέτη φωτίζει κρίσιμους μηχανισμούς άμυνας του ανθρώπινου οργανισμού απέναντι στη μουκορμύκωση, μια εξαιρετικά επιθετική και συχνά θανατηφόρα μυκητιασική λοίμωξη που γνώρισε δραματική αύξηση στην Ινδία κατά την περίοδο της πανδημίας COVID‑19.

Ο ρόλος της αλβουμίνης στην άμυνα του οργανισμού

Στο επίκεντρο της έρευνας βρίσκεται η αλβουμίνη, μια βασική πρωτεΐνη του αίματος που φαίνεται να λειτουργεί ως κρίσιμος παράγοντας προστασίας έναντι των μυκήτων Mucorales. Τα ευρήματα δείχνουν ότι χαμηλά επίπεδα αλβουμίνης συνδέονται με δυσμενή έκβαση της νόσου, ενώ η ίδια η πρωτεΐνη μεταφέρει λιπαρά οξέα με αντιμυκητιασική δράση. Τα λιπίδια αυτά αναστέλλουν τη σύνθεση πρωτεϊνών στους μύκητες, περιορίζοντας την παθογένειά τους και ανοίγοντας τον δρόμο για νέες θεραπευτικές ή προληπτικές παρεμβάσεις σε μια λοίμωξη με ελάχιστες διαθέσιμες επιλογές.

Διεθνής αναγνώριση από Science και Nature

Η διεθνής απήχηση της μελέτης είναι ήδη αισθητή. Το περιοδικό Science, σχολιάζοντας τα αποτελέσματα στο πλαίσιο της έξαρσης της λεγόμενης «μαύρης μυκητίασης» στην Ινδία, χαρακτηρίζει την εργασία «πραγματικά αξιοσημείωτη», υπογραμμίζοντας τη σημασία της κατανόησης των μηχανισμών άμυνας του ξενιστή σε λοιμώξεις υψηλής θνητότητας. Η συζήτηση στα διεθνή μέσα αναδεικνύει τη συμβολή της ελληνικής ομάδας σε ένα πεδίο με τεράστια κλινική σημασία.

Η ελληνική ομάδα πίσω από τη δημοσίευση

Στη μελέτη συμμετείχαν η μεταδιδακτορική ερευνήτρια Κωνσταντίνα Γεωργιλά από το Εργαστήριο Βιολογίας–Γενετικής του ΕΚΠΑ, καθώς και οι καθηγητές Στάθης Καστρίτης και Μαρία Χαλαμπαλάκη. Επικεφαλής της έρευνας ήταν ο Γιώργος Χαμηλός από την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Κρήτης και το ΙΜΒΒ‑ΙΤΕ. Η χρηματοδότηση προήλθε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας (ERC) και την Εμβληματική Δράση PRO‑sCAP στο πλαίσιο του προγράμματος Ελλάδα 2.0 – NextGenerationEU.

Το «ελληνικό οξύμωρο» στη χρηματοδότηση της έρευνας

Παρά τη διεθνή αναγνώριση, η συνέχεια της ερευνητικής προσπάθειας αντιμετώπισε εμπόδια σε εθνικό επίπεδο. Η πρόταση για τη χαρτογράφηση νέων θεραπευτικών επιλογών, βασισμένη στα εντυπωσιακά ευρήματα της δημοσίευσης, κατατέθηκε στο πρόγραμμα «Trust your stars» του Υπουργείου Παιδείας, αλλά απορρίφθηκε. Ο καθηγητής Βιολογίας και Γενετικής στο ΕΚΠΑ Αριστείδης Ηλιόπουλος σχολιάζει ότι όταν διεθνώς αναγνωρισμένη επιστημονική αριστεία χαρακτηρίζεται εγχωρίως «ανεπαρκής», το πρόβλημα δεν βρίσκεται στην έρευνα αλλά στις διαδικασίες αξιολόγησης.

Η έρευνα ως εθνική υποδομή

Ο καθηγητής τονίζει ότι η έρευνα αποτελεί εθνική υποδομή και όχι διακοσμητικό στοιχείο, επισημαίνοντας την ανάγκη σοβαρής θεσμικής στήριξης, εάν η χώρα επιθυμεί να ανακόψει το brain drain και να διατηρήσει το υψηλό επίπεδο της ελληνικής επιστημονικής παραγωγής.