Η σημασία της πρόληψης και της έγκαιρης διάγνωσης στον καρκίνο του πνεύμονα βρέθηκε στο επίκεντρο της ημερίδας που διοργάνωσε η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία στην Κρήτη, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καρκίνου. Το βασικό μήνυμα της εκδήλωσης ήταν σαφές: η έγκαιρη διάγνωση σώζει ζωές, ιδιαίτερα σε μια νόσο που το 80% των ασθενών δεν εντοπίζονται σε πρώιμο στάδιο.

Η ημερίδα πραγματοποιήθηκε στις 4 Φεβρουαρίου στο Ηράκλειο, σε συνεργασία με την Πνευμονολογική Κλινική του ΠΑΓΝΗ και τον Δήμο Ηρακλείου, υπό την αιγίδα της Περιφέρειας Κρήτης, του Πανεπιστημίου Κρήτης, της 7ης ΥΠΕ, του Ιατρικού Συλλόγου Ηρακλείου και του Συλλόγου Ασθενών «ΕΥ ΖΩ με τον καρκίνο». Στην εκδήλωση παρευρέθηκαν εκπρόσωποι της Εκκλησίας, της τοπικής αυτοδιοίκησης, της ακαδημαϊκής κοινότητας και του υγειονομικού τομέα, ενώ το Δημαρχείο Ηρακλείου φωταγωγήθηκε στο πλαίσιο της παγκόσμιας δράσης ενημέρωσης.

Ο ρόλος του Πνευμονολόγου και οι νέες ενδοσκοπικές τεχνικές

Ο πρόεδρος της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας, καθηγητής Στέλιος Λουκίδης, ανέδειξε τον καθοριστικό ρόλο του Πνευμονολόγου στη διαχείριση της νόσου. Όπως τόνισε, οι σύγχρονες ενδοσκοπικές τεχνικές επιτρέπουν ακριβέστερη σταδιοποίηση και αποτελεσματικότερες παρεμβάσεις. Ωστόσο, η πραγματική πρόοδος επιτυγχάνεται μόνο όταν η διάγνωση γίνεται έγκαιρα. Τα δεδομένα δείχνουν ότι η πλειονότητα των ασθενών διαγιγνώσκεται καθυστερημένα, γεγονός που μειώνει σημαντικά τις θεραπευτικές επιλογές.

Ο κ. Λουκίδης επεσήμανε  ότι ο προληπτικός έλεγχος με αξονική τομογραφία θώρακος χαμηλής δόσης (LDCT) σε καπνιστές και πρώην καπνιστές έχει αποδειχθεί ότι αυξάνει την επιβίωση και μειώνει το κόστος για το σύστημα υγείας. Ο κ. Λουκίδης πρότεινε, μάλιστα, την υιοθέτηση ενός πιλοτικού προγράμματος προσυμπτωματικού ελέγχου με γεωγραφική κατανομή και παράλληλη ενίσχυση της πρωτογενούς πρόληψης.

Οι δύο πυλώνες της πρόληψης

Η καθηγήτρια Σοφία Σχίζα ανέλυσε τους δύο βασικούς άξονες πρόληψης: την πρωτογενή και τη δευτερογενή. Η πρωτογενής πρόληψη περιλαμβάνει τη διακοπή του καπνίσματος, τη μείωση της έκθεσης σε επαγγελματικούς και περιβαλλοντικούς κινδύνους και την υιοθέτηση υγιεινών συνηθειών. Η δευτερογενής πρόληψη αφορά τον προσυμπτωματικό έλεγχο, με την LDCT να αποτελεί το σημαντικότερο εργαλείο για άτομα υψηλού κινδύνου, όπως καπνιστές άνω των 50 ετών.
Όπως σημείωσε, η έγκαιρη διάγνωση οδηγεί σε ανίχνευση της νόσου σε στάδια όπου η θεραπεία μπορεί να είναι ακόμη και ριζική, βελτιώνοντας την ποιότητα ζωής των ασθενών και των οικογενειών τους.

Η σύγχρονη ιατρική προσέγγιση και ο μονήρης πνευμονικός όζος

Ο πνευμονολόγος Ελευθέριος Ζέρβας παρουσίασε τα σύγχρονα δεδομένα για τον προληπτικό έλεγχο και εξήγησε ποιοι πολίτες ανήκουν στις ομάδες υψηλού κινδύνου. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στον μονήρη πνευμονικό όζο, ένα συχνό εύρημα που απαιτεί εξειδικευμένη αξιολόγηση ώστε να αποφεύγονται άσκοπες επεμβάσεις και καθυστερήσεις.

Κάπνισμα, ρύπανση και παράγοντες κινδύνου

Ο καθηγητής Δημήτρης Μαυρουδής υπογράμμισε στα λεγόμενά του ότι το κάπνισμα παραμένει ο ισχυρότερος παράγοντας κινδύνου για καρκίνο του πνεύμονα, ενώ η ατμοσφαιρική ρύπανση αποτελεί έναν συχνά υποτιμημένο κίνδυνο, ακόμη και για μη καπνιστές. Η μείωση των ρύπων και η ενίσχυση του πράσινου στις πόλεις αποτελούν κρίσιμες παρεμβάσεις δημόσιας υγείας. Ο κ. Μαυρουδής επανέλαβε ότι ο προληπτικός έλεγχος με LDCT σώζει ζωές, ενώ η έγκαιρη διάγνωση μέσω βρογχοσκόπησης ή βιοψίας αυξάνει σημαντικά τις πιθανότητες επιβίωσης.