Η ποιότητα της φροντίδας και η ασφάλεια των ασθενών βρίσκονται πλέον στο επίκεντρο μιας νέας, ολοκληρωμένης εθνικής στρατηγικής για την περίοδο 2025–2030. Η Ελλάδα παρουσιάζεται ως παράδειγμα συμμετοχικής και τεκμηριωμένης πολιτικής σε διεθνή επιστημονική δημοσίευση του ΠΟΥ, αναδεικνύοντας μια συστημική προσέγγιση που φιλοδοξεί να αναβαθμίσει ουσιαστικά το σύστημα υγείας.

Σχετικά με τη νέα επιστημονική δημοσίευση του ΠΟΥ, το Γραφείο του ΠΟΥ για την Ποιότητα της Φροντίδας και την Ασφάλεια των Ασθενών στην Αθήνα δημοσίευσε άρθρο στο International Journal for Quality in Health Care, παρουσιάζοντας τη διαδικασία διαμόρφωσης της «Εθνικής Στρατηγικής για την Ποιότητα Φροντίδας και την Ασφάλεια των Ασθενών στην Ελλάδα 2025–2030». Η δημοσίευση περιγράφει πώς η χώρα προχώρησε σε μια ολιστική, συστημική προσέγγιση, μέσα από μια πολυσυμμετοχική πρωτοβουλία με επικεφαλής το Υπουργείο Υγείας και σε συνεργασία με τον ΠΟΥ/Ευρώπης, την Αρχή Διασφάλισης Ποιότητας στην Υγεία (ΟΔΙΠΥ) και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Η ανάγκη για εθνική στρατηγική

Όπως αναδεικνύεται στη δημοσίευση, η παγκόσμια υγειονομική περίθαλψη αντιμετωπίζει σοβαρές προκλήσεις ποιότητας, που οδηγούν σε περιττή ταλαιπωρία, απώλεια εμπιστοσύνης και υψηλό κόστος. Η Ατζέντα 2030 του ΟΗΕ υπογραμμίζει ότι η καθολική κάλυψη υγείας απαιτεί όχι μόνο πρόσβαση, αλλά και υψηλή ποιότητα φροντίδας. Ο ΠΟΥ ορίζει την ποιοτική φροντίδα ως αποτελεσματική, ασφαλή, ανθρωποκεντρική, έγκαιρη, ισότιμη και αποδοτική — με την ασφάλεια των ασθενών να αποτελεί θεμέλιο.

Παρά τις σημαντικές μεταρρυθμίσεις των τελευταίων ετών, η Ελλάδα εξακολουθεί να στερείται μιας ενιαίας εθνικής στρατηγικής, γεγονός που οδηγεί σε αναποτελεσματικότητα, χαμηλή υγειονομική παιδεία και υψηλά ποσοστά ανεκπλήρωτων ιατρικών αναγκών. Η νέα στρατηγική έρχεται να καλύψει αυτό το κενό.

Μια πρωτοφανής συμμετοχική διαδικασία

Περισσότεροι από 750 συμμετέχοντες από όλες τις Υγειονομικές Περιφέρειες της χώρας συνέβαλαν στον καθορισμό των εθνικών προτεραιοτήτων. Μεταξύ αυτών:

• η ενίσχυση της ηγεσίας και της διακυβέρνησης,
• η δημιουργία εθνικού συστήματος αναφοράς συμβάντων ασφάλειας ασθενών,
• η αναβάθμιση της εκπαίδευσης του ανθρώπινου δυναμικού,
• η αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων,
• η ενεργή συμμετοχή ασθενών και πολιτών.

Οι προτεραιότητες αυτές αποτέλεσαν τη βάση για τη συνδιαμόρφωση της στρατηγικής, η οποία οργανώνεται σε τρεις βασικούς άξονες: ηγεσία και διακυβέρνηση, τεκμηρίωση και καινοτομία, εγγραμματισμός και συμμετοχή.

Η Ελλάδα ως διεθνές παράδειγμα

Η εμπειρία της Ελλάδας αναδεικνύεται ως ένα ουσιαστικό παράδειγμα συμμετοχικής και τεκμηριωμένης χάραξης πολιτικής. Η διαδικασία συνδυάζει επιστημονικά δεδομένα, ανάλυση αναγκών, εργαστήρια συν-δημιουργίας και τη φωνή των ασθενών, χαράσσοντας έναν σαφή δρόμο για τη βελτίωση της ποιότητας φροντίδας και την ενίσχυση της εμπιστοσύνης στο σύστημα υγείας.
Η νέα Εθνική Στρατηγική 2025–2030 φιλοδοξεί να αποτελέσει σημείο αναφοράς για χώρες που επιδιώκουν να εντάξουν την ποιότητα και την ασφάλεια στον πυρήνα της ενδυνάμωσης των συστημάτων υγείας.

Η βιβλιογραφική ανασκόπηση εντόπισε βέλτιστες πρακτικές σε τέσσερις βασικούς τομείς: εθνικές πολιτικές για την ποιότητα φροντίδας, συστήματα αναφοράς συμβάντων ασφάλειας ασθενών, εκπαιδευτικά προγράμματα και υγειονομική παιδεία. Αυτές οι γνώσεις, που συγκεντρώθηκαν από Έλληνες και διεθνείς ειδικούς, καθόρισαν τις προτεραιότητες σχεδιασμού και εφαρμογής της Στρατηγικής.

Μια ολοκληρωμένη ανάλυση κατάστασης – που περιλάμβανε ανασκοπήσεις, διαδικτυακή έρευνα και συνεντεύξεις με 405 συμμετέχοντες από διάφορους τομείς – παρείχε πολύτιμες πληροφορίες από υπεύθυνους χάραξης πολιτικής, επαγγελματίες υγείας, ακαδημαϊκούς και εκπροσώπους ασθενών.
Μια σειρά επτά εργαστηρίων σε όλη την Ελλάδα, με τη συμμετοχή 348 ατόμων, επικεντρώθηκε στην ιεράρχηση εφαρμόσιμων συστάσεων σε θέματα διακυβέρνησης, ασφάλειας ασθενών, κλινικών οδηγιών και υγειονομικής παιδείας. Οι συζητήσεις, με τη συμβολή Ελλήνων και διεθνών ειδικών, κάλυψαν την ποιότητα του συστήματος, τις ψηφιακές λύσεις υγείας, την ανθρωποκεντρική φροντίδα, την ισότητα και την ασφάλεια. Η συμβολή του 1ου Athens Patients’ Forum διασφάλισε ότι η Στρατηγική παραμένει προσανατολισμένη στον ασθενή και αντανακλά τις ανάγκες και τις προτιμήσεις του πληθυσμού.