Μια από τις μεγαλύτερες διεθνείς γονιδιωματικές έρευνες έρχεται να φωτίσει τον λόγο για τον οποίο οι ψυχικές διαταραχές εμφανίζουν τόσο υψηλά επίπεδα συννοσηρότητας. Τα ευρήματα δείχνουν ότι κοινές γενετικές επιρροές αποτελούν τη βάση 14 διαφορετικών ψυχιατρικών διαταραχών, αμφισβητώντας τα παραδοσιακά διαγνωστικά όρια.

Τις κοινές γενετικές ρίζες σε 14 ψυχιατρικές διαταραχές που αναδεικνύει μελέτη(διαβάστε εδώ) , σχολίασε ο ομοτιμος καθηγητής Γενετικής Κωνσταντίνος Δημήτριος Τριανταφυλλίδης. Η μελέτη, που ανέλυσε δεδομένα από περισσότερες από ένα εκατομμύριο περιπτώσεις, εξετάζει τη γενετική συσχέτιση μεταξύ διαταραχών παιδικής και ενήλικης εμφάνισης.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι περισσότερες ψυχιατρικές διαταραχές μοιράζονται σημαντικό μέρος του γενετικού τους υποβάθρου. Για διαταραχές όπως είναι η σχιζοφρένεια και η διπολική διαταραχή, στις οποίες ο διαγνωστικός διαχωρισμός έχει συζητηθεί εκτενώς, οι γονιδιωματικές αναλύσεις δείχνουν ότι η πλειονότητα του γενετικού σήματος είναι κοινή.

Παρά το γεγονός ότι περισσότερα από εκατό πλειοτροπικά γονίδια έχουν εντοπιστεί σε προηγούμενες μελέτες, το εύρος των κοινών και ειδικών γενετικών επιρροών παρέμενε ασαφές. Η νέα έρευνα καλύπτει αυτό το κενό, προσφέροντας μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα της γενετικής αρχιτεκτονικής των ψυχικών διαταραχών.

Πέντε γονιδιωματικοί παράγοντες εξηγούν τη γενετική διακύμανση

Οι επιστήμονες εντόπισαν πέντε υποκείμενους γονιδιωματικούς παράγοντες που εξηγούν περίπου τα δύο τρίτα της γενετικής διακύμανσης των μεμονωμένων διαταραχών. Οι παράγοντες αυτοί συνδέονται με 238 πλειοτροπικά γονίδια, τα οποία φαίνεται να επηρεάζουν πολλαπλές ψυχικές καταστάσεις.

Δύο από τους παράγοντες ξεχωρίζουν ιδιαίτερα. Ο πρώτος αφορά τη σχιζοφρένεια και τις διπολικές διαταραχές, ενώ ο δεύτερος περιλαμβάνει τη μείζονα κατάθλιψη, τη διαταραχή μετατραυματικού στρες και τις αγχώδεις διαταραχές. Οι ομάδες αυτές παρουσιάζουν υψηλά επίπεδα πολυγονιδιακής επικάλυψης και ελάχιστα γονίδια που είναι αποκλειστικά για κάθε διαταραχή.

Προς μια πιο ακριβή ψυχιατρική ταξινόμηση

Το γενετικό σήμα που είναι κοινό και στις 14 διαταραχές σχετίζεται με ευρείες βιολογικές διεργασίες, όπως είναι η μεταγραφική ρύθμιση. Παράλληλα, πιο εξειδικευμένες μοριακές οδοί φαίνεται να χαρακτηρίζουν επιμέρους ομάδες διαταραχών. Τα ευρήματα αυτά μπορούν να συμβάλουν στη διαμόρφωση μιας πιο έγκυρης ψυχιατρικής νοσολογίας, η οποία θα αντικατοπτρίζει καλύτερα τις πραγματικές βιολογικές σχέσεις μεταξύ των διαταραχών. Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η κατανόηση των κοινών γενετικών παραγόντων μπορεί να ανοίξει τον δρόμο για νέες θεραπευτικές προσεγγίσεις, σχεδιασμένες για να αντιμετωπίζουν συννοσηρότητες που εμφανίζονται συχνά στην κλινική πράξη.