Η 14η Φεβρουαρίου είναι αφιερωμένη παγκοσμίως στις Συγγενείς Καρδιοπάθειες, μια ομάδα παθήσεων που επηρεάζουν χιλιάδες παιδιά και ενήλικες. Με αφορμή την ημέρα αυτή, ο Πανελλήνιος Σύλλογος Φυσικοθεραπευτών και το Επιστημονικό Τμήμα Καρδιοαγγειακής και Αναπνευστικής Φυσικοθεραπείας – Αποκατάστασης αναδεικνύουν τη σημασία της έγκαιρης ενημέρωσης και της συμβολής της φυσικοθεραπείας στη διαχείριση της νόσου.

Τι είναι οι Συγγενείς Καρδιοπάθειες

Οι Συγγενείς Καρδιοπάθειες αποτελούν τις συχνότερες συγγενείς ανωμαλίες, με ποσοστό που ξεπερνά το 1% των γεννήσεων. Πρόκειται για ανατομικές βλάβες της καρδιάς ή των αγγείων που υπάρχουν από τη γέννηση και μπορεί να προκαλέσουν μειωμένη αντοχή, δύσπνοια, ταχυκαρδία ακόμη και σε κατάσταση ηρεμίας, οιδήματα στα κάτω άκρα και κυάνωση. Οι πιο συχνές επιπλοκές περιλαμβάνουν αρρυθμίες και καρδιακή ανεπάρκεια, επηρεάζοντας σημαντικά τη λειτουργικότητα και την ποιότητα ζωής των ασθενών.

Τα αίτια μπορεί να είναι γενετικά ή περιβαλλοντικά, όπως η έκθεση σε συγκεκριμένους παράγοντες κατά την εμβρυϊκή ζωή. Αν και η διάγνωση γίνεται συχνά στη νεογνική ή παιδική ηλικία, δεν είναι σπάνιο ενήλικες να ζουν με Συγγενή Καρδιοπάθεια χωρίς εμφανή συμπτώματα για πολλά χρόνια. Στην Ελλάδα, εκτιμάται ότι 800–1.000 παιδιά γεννιούνται κάθε χρόνο με κάποια μορφή της πάθησης.

Η σημασία των Προγραμμάτων Αποκατάστασης

Οι σύγχρονες κλινικές οδηγίες της Αμερικανικής Ένωσης Καρδιολόγων συστήνουν τη συμμετοχή των ασθενών σε Προγράμματα Αποκατάστασης, τα οποία συμβάλλουν στη βελτίωση της καρδιοαναπνευστικής λειτουργίας και της καθημερινής δραστηριότητας. Η φυσικοθεραπεία αποτελεί βασικό πυλώνα αυτών των προγραμμάτων, προσφέροντας εξατομικευμένες παρεμβάσεις που προσαρμόζονται στις ανάγκες κάθε ασθενούς.

Ο φυσικοθεραπευτής μπορεί να σχεδιάσει και να εφαρμόσει προγράμματα για παιδιά άνω των 6 ετών αλλά και για ενήλικες που είναι αιμοδυναμικά σταθεροί. Τα οφέλη είναι πολλαπλά: μείωση συμπτωμάτων όπως δύσπνοια και οιδήματα, βελτίωση της ικανότητας για άσκηση, ενίσχυση της ποιότητας ζωής και μείωση των νοσηλειών, όπως δείχνουν διεθνείς μελέτες.

Τι περιλαμβάνουν τα προγράμματα

Τα Προγράμματα Αποκατάστασης βασίζονται κυρίως σε αερόβια άσκηση και ασκήσεις ενδυνάμωσης, ενώ ανάλογα με τους στόχους μπορεί να ενσωματώνουν διατάσεις και τεχνικές Αναπνευστικής Φυσικοθεραπείας. Μπορούν να πραγματοποιηθούν ατομικά ή ομαδικά, δια ζώσης ή εξ αποστάσεως, με έρευνες να δείχνουν ότι η τηλε-αποκατάσταση μπορεί να είναι εξίσου αποτελεσματική όταν διασφαλίζεται η ασφάλεια των ασθενών.

Ένα μήνυμα ενημέρωσης και πρόληψης

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Συγγενών Καρδιοπαθειών, ο Π.Σ.Φ. υπενθυμίζει ότι η έγκαιρη διάγνωση, η σωστή παρακολούθηση και η συστηματική φυσικοθεραπευτική παρέμβαση μπορούν να βελτιώσουν ουσιαστικά την καθημερινότητα των ασθενών. Η ενημέρωση του κοινού αποτελεί κρίσιμο βήμα για την καλύτερη κατανόηση και αντιμετώπιση μιας πάθησης που αφορά χιλιάδες οικογένειες στη χώρα.