Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση των ΗΠΑ προχώρησε σε μια σημαντική αναθεώρηση του προγράμματος παιδικών εμβολιασμών, αποσύροντας έξι εμβόλια από τις καθολικές συστάσεις. Τα εμβόλια αυτά είχαν συμβάλει επί δεκαετίες στην πρόληψη σοβαρών νοσημάτων, αναπηριών και θανάτων.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του CDC, μόνο τα εμβόλια για την ηπατίτιδα Α, την ηπατίτιδα Β και τον ροταϊό έχουν αποτρέψει σχεδόν 2 εκατομμύρια νοσηλείες και πάνω από 90.000 θανάτους τα τελευταία 30 χρόνια. Παρ’ όλα αυτά, πλέον θα συστήνονται μόνο για παιδιά υψηλού κινδύνου ή μετά από συζήτηση γονέων και γιατρών.
Στην ίδια κατηγορία περιορισμένης σύστασης εντάσσονται και τα εμβόλια για RSV, μηνιγγιτιδοκοκκική νόσο, γρίπη και COVID‑19, όπως μετέδωσε το Medicalexpress.com

Αναλυτικά, τα εμβόλια που αποσύρονται από τις καθολικές συστάσεις:

• RSV: Κύρια αιτία νοσηλείας βρεφών στις ΗΠΑ, με δεκάδες χιλιάδες νοσηλείες και εκατοντάδες θανάτους ετησίως. Το 80% των νοσηλευόμενων παιδιών κάτω των 2 ετών δεν έχουν παράγοντες κινδύνου.
• Ηπατίτιδα Α: Ο εμβολιασμός έχει μειώσει τα κρούσματα κατά 90% από το 1996. Παραμένει πρόβλημα σε ενήλικες με κοινωνικούς ή υγειονομικούς παράγοντες κινδύνου.
• Ηπατίτιδα Β: Εξαιρετικά επικίνδυνη για βρέφη και παιδιά. Ο εμβολιασμός οδήγησε σε 99% μείωση των κρουσμάτων σε παιδιά και εφήβους. Παραμένουν χιλιάδες κρούσματα σε ανεμβολίαστους ενήλικες.
• Ροταϊός: Πριν από το εμβόλιο, 70.000 παιδιά νοσηλεύονταν και 50 πέθαιναν κάθε χρόνο. Η νόσος έχει σχεδόν εξαφανιστεί χάρη στον εμβολιασμό.
• Μηνιγγιτιδοκοκκική νόσος: Σπάνια αλλά εξαιρετικά σοβαρή, με θνητότητα άνω του 10% και υψηλά ποσοστά μόνιμων αναπηριών.
• Γρίπη και COVID‑19: Έχουν προκαλέσει εκατοντάδες παιδικούς θανάτους τα τελευταία χρόνια.

Το CDC διατηρεί τις καθολικές συστάσεις για 11 βασικά παιδικά εμβόλια, όπως αυτά για ιλαρά, παρωτίτιδα, ερυθρά, κοκκύτη, τέτανο, διφθερίτιδα, πολιομυελίτιδα, πνευμονιόκοκκο, ανεμευλογιά και HPV. Παρά την αλλαγή, τα εμβόλια που δεν συστήνονται πλέον καθολικά θα εξακολουθήσουν να καλύπτονται από δημόσια και ιδιωτική ασφάλιση, χωρίς οικονομική επιβάρυνση για τους γονείς.

Έκπληξη και ανησυχία για την απόφαση

Πολλοί ειδικοί θεωρούν ότι δεν ευθυγραμμίζεται με τα επιστημονικά δεδομένα ούτε με τα προγράμματα εμβολιασμού των περισσότερων ευρωπαϊκών χωρών. Το Υπουργείο Υγείας των ΗΠΑ υποστήριξε ότι η αλλαγή βασίζεται σε επιστημονική αξιολόγηση. Ως παράδειγμα, αναφέρεται η Δανία, η οποία δεν εμβολιάζει για ροταϊό και καταγράφει περίπου 1.200 νοσηλείες βρεφών και νηπίων ετησίως – αριθμός αντίστοιχος με αυτόν των ΗΠΑ πριν από την εισαγωγή του εμβολίου.

Η ευθύνη στους γονείς

Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η νέα οδηγία μεταφέρει πλέον την ευθύνη στους γονείς να ενημερωθούν και να κατανοήσουν τη σημασία κάθε εμβολίου. Στο πλαίσιο των αλλαγών, οι αποφάσεις σχετικά με τον εμβολιασμό των παιδιών για γρίπη, COVID, ροταϊό, μηνιγγιτιδοκοκκική νόσο και ηπατίτιδα Α και Β θα βασίζονται πλέον σε αυτό που οι αξιωματούχοι αποκαλούν «shared clinical decision‑making», δηλαδή «κοινή κλινική απόφαση». Αυτό σημαίνει ότι οι οικογένειες θα πρέπει να συμβουλεύονται έναν επαγγελματία υγείας για να καθορίσουν αν ένα εμβόλιο είναι κατάλληλο.

Σημειώνεται ότι στο παρελθόν, το CDC χρησιμοποιούσε αυτόν τον όρο μόνο σε πολύ περιορισμένες περιπτώσεις, όπως για το αν ένα άτομο σε μονογαμική σχέση χρειαζόταν το εμβόλιο HPV, το οποίο προλαμβάνει ένα σεξουαλικώς μεταδιδόμενο νόσημα και ορισμένους τύπους καρκίνου. Η νέα προσέγγιση του CDC δεν ευθυγραμμίζεται με τα επιστημονικά δεδομένα, όπως υποστηρίζουν κάποιοι ιατροί επειδή τα εμβόλια έχουν αποδεδειγμένα προστατευτικό όφελος για τη συντριπτική πλειονότητα του πληθυσμού.

Εμπιστοσύνη στα εμβόλια και σύγχιση για τους γονείς 

Στην έκθεσή τους που αιτιολογεί τις αλλαγές, οι αξιωματούχοι του HHS Tracy Beth Høeg και Martin Kulldorff υποστήριξαν ότι το σύστημα εμβολιασμού των ΗΠΑ χρειάζεται περισσότερη έρευνα ασφάλειας και μεγαλύτερη γονεϊκή επιλογή. Υποστηρίζεται ότι η διάβρωση της εμπιστοσύνης στη δημόσια υγεία, που οφείλεται εν μέρει στο μεγάλο πρόγραμμα εμβολιασμών, είχε οδηγήσει περισσότερους γονείς να αποφεύγουν εμβόλια για σοβαρές απειλές όπως η ιλαρά, ανέφεραν. Ωστόσο, τα εμβόλια που τροποποίησε το CDC είχαν υποστηριχθεί από εκτεταμένη έρευνα ασφάλειας όταν αξιολογήθηκαν και εγκρίθηκαν από τον FDA.

Όμως  παιδίατροι εκφράζουν την άποψη ότι η  εν λόγω αλλαγή στις οδηγίες θα προκαλέσει περισσότερη σύγχυση στους γονείς, οι οποίοι μπορεί να θεωρήσουν ότι τίθεται υπό αμφισβήτηση η ασφάλεια των εμβολίων.
Οι παιδίατροι πολλές φορές αντί να επικεντρώνουν στις ανάγκες υγείας του παιδιού, συχνά αναγκάζεται να αφιερώνουν τον περιορισμένο χρόνο της επίσκεψης για να καθησυχάζουν τους γονείς ότι τα εμβόλια είναι ασφαλή.

Επισημαίνεται ότι η ένδειξη «shared clinical decision‑making» δεν έχει καμία σχέση με ανησυχίες ασφάλειας, αλλά οι γονείς μπορεί να νομίσουν ότι έχει. Από την πλευρά των υγειονομικών αρχών τονίζεται ότι οι αλλαγές του HHS δεν επηρεάζουν τους πολιτειακούς νόμους περί εμβολιασμού και επομένως επιτρέπουν στους γιατρούς να συνεχίσουν να εφαρμόζουν την καθιερωμένη ιατρική πρακτική.