Με αφορμή τη συμπλήρωση 45 ετών από την ίδρυση της Amgen, ο Ιατρικός Διευθυντής της Amgen Hellas, Περικλής Γιόβας, μιλά στο Pharma & Health Business για τη διαδρομή της εταιρείας, τις τεχνολογικές καινοτομίες και τις θεραπευτικές εξελίξεις που διαμορφώνουν το μέλλον της φαρμακευτικής βιοτεχνολογίας. Από την αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης και της γενετικής πληροφορίας έως την ανάπτυξη θεραπειών για σπάνια και συχνά νοσήματα, η Amgen επενδύει σε λύσεις που φέρνουν τους ασθενείς πιο κοντά σε εξατομικευμένες και αποτελεσματικές προσεγγίσεις. Ο Περικλής Γιόβας αναδεικνύει τη σημασία της επιστημονικής αριστείας, της διεθνούς συνεργασίας και της βιώσιμης παραγωγής, σκιαγραφώντας ένα όραμα που συνδυάζει την τεχνολογία με την ανθρωποκεντρική φροντίδα.
Η Amgen συμπληρώνει φέτος 45 χρόνια πορείας στην καινοτομία και τη φροντίδα των ασθενών. Πώς αξιολογείτε αυτή τη διαδρομή;
Η 45ετής ιστορία της Amgen είναι μια πορεία συνεχούς καινοτομίας και προσήλωσης στους ασθενείς. Από το 1980, όταν ξεκίνησε ως Applied Molecular Genetics στην Καλιφόρνια, μέχρι σήμερα, έχει εξελιχθεί σε μια παγκόσμια ηγέτιδα στον χώρο της βιοτεχνολογίας, με παρουσία σε περίπου 100 χώρες και περισσότερα από 40 εγκεκριμένα φάρμακα. Οι άνθρωποί μας, οι επιστημονικές επιτυχίες και η δέσμευση να προσφέρουμε λύσεις για τις πιο δύσκολες ασθένειες είναι οι λόγοι για τους οποίους ατενίζουμε το μέλλον με αισιοδοξία.
Ποιος είναι ο ρόλος της τεχνητής νοημοσύνης (AI) στην ανάπτυξη νέων φαρμάκων από την Amgen;
Η τεχνητή νοημοσύνη λειτουργεί ως επιταχυντής, ως ένας καταλύτης –για να χρησιμοποιήσω μια παρομοίωση από τον χώρο της βιολογίας– στη φαρμακευτική καινοτομία. Για να σας δώσω ένα απτό παράδειγμα: Μέσω της deCODE genetics, μιας πρωτοποριακής θυγατρικής της στην Ισλανδία, που αξιοποιεί μια «βάση δεδομένων» γονιδιακών πληροφοριών ενός πληθυσμού περίπου μισού εκατομμυρίου, με σαφή γενεαλογική διάρθρωση, που ταξιδεύει πίσω στον χρόνο αρκετών αιώνων, αξιοποιούμε υπερυπολογιστές και τεχνητή νοημοσύνη για να αναλύσουμε τεράστιους όγκους γενετικών δεδομένων –και μιλάμε για πάνω από 300 petabytes! Αυτές οι αναλύσεις επιταχύνουν την αναγνώριση νέων στόχων, όπου θα δράσουν καινοτόμες θεραπείες, ενώ επιτρέπουν τον σχεδιασμό πιο εστιασμένων κλινικών δοκιμών. Όλα τα παραπάνω μπορούν να μειώσουν τον χρόνο ανάπτυξης ενός φαρμάκου κατά αρκετά έτη. Είμαστε, δηλαδή, μπροστά σε μια επανάσταση στη βιοτεχνολογία.
Άρα μας φέρνει και εγγύτερα στην εξατομικευμένη ιατρική και την καλύτερη αξιοποίηση της γενετικής πληροφορίας;
Ακριβώς! Για εμάς μάλιστα, που η εξατομικευμένη ιατρική είναι στο DNA μας, η δυνατότητα να εντοπίσουμε γενετικούς παράγοντες κινδύνου μέσω της deCODE –στο παράδειγμα που σας προανέφερα– σημαίνει πως αυξάνουμε την πιθανότητα να αναπτύξουμε φάρμακα προσαρμοσμένα σε συγκεκριμένες υποομάδες ασθενών.
Ποιες είναι οι νέες θεραπευτικές κατευθύνσεις της Amgen στους τομείς των μεταβολικών νοσημάτων;
Η Amgen έχει πραγματοποιήσει σημαντικά βήματα σε καρδιαγγειακές παθήσεις, την παχυσαρκία και τον μεταβολισμό των οστών. Ενδεικτικά, παρέχει στη θεραπευτική φαρέτρα του κλινικού γιατρού λύσεις για την υπερλιπιδαιμία, αλλά και την οστεοπόρωση, εγκαινιάζοντας τη χρήση μονοκλωνικών αντισωμάτων, δηλαδή σύγχρονων θεραπειών. Παράλληλα, με την εξαγορά της Horizon Therapeutics, ενισχύουμε το αποτύπωμά μας και στις σπάνιες ασθένειες, ανοίγοντας νέους δρόμους θεραπευτικής παρέμβασης.
Επομένως, ασχολείστε με ένα ευρύ φάσμα παθήσεων, συχνών αλλά και σπάνιων. Με αφορμή αυτό το τελευταίο, να σας ρωτήσω για τις ομοιότητες και τις διαφορές των παθήσεων που αφορούν μεγάλη μερίδα του πληθυσμού, όπως τα καρδιαγγειακά, σε σχέση με τα σπάνια νοσήματα;
Να ξεκινήσουμε από τις διαφορές: Η υπέρταση, όπως και η δυσλιπιδαιμία, που αφορούν μεγάλη μερίδα του γενικού πληθυσμού, έχουν σαφείς κατευθυντήριες οδηγίες, που επικαιροποιούνται κατά τακτά χρονικά διαστήματα, διαγνωστικούς αλγόριθμους με τους οποίους είναι εξοικειωμένοι οι γιατροί της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας, καθώς και με ευρύτητα φαρμακευτικών επιλογών.
Αντίθετα, οι σπάνιες παθήσεις συχνά καθυστερούν να διαγνωστούν, πολλές φορές γιατί υπάρχει μη επαρκής εξοικείωση των επαγγελματιών υγείας, δεν έχουν πάντα εγκεκριμένες θεραπείες και η διαχείρισή τους απαιτεί πολυεπίπεδη συνεργασία με εξειδικευμένα κέντρα.
Ωστόσο, και στις πιο συχνές καταστάσεις, υπάρχουν ζώνες που δεν είναι τόσο συχνές και απαιτούν εξειδίκευση –παράδειγμα η οικογενής υπερχοληστεριναιμία, που αφορά 1/250 παιδιά.
Στις ομοιότητες θα μπορούσαμε να σταχυολογήσουμε τέσσερις πτυχές:
- Την ανάγκη εξατομικευμένης προσέγγισης
- Το συνεχέςfollow–up
- Την κομβική σημασία της συμμόρφωσης με το πλάνο φαρμακευτικής αγωγής
- Την ανάγκη για δημιουργία ενός μακροπρόθεσμου πλάνου και ενός εθνικού σχεδίου δράσης από τηνΠολιτεία
Ποιο είναι το κλινικό αποτύπωμα της Amgen στην Ελλάδα;
Η Amgen Hellas είναι ενεργή στην Ελλάδα με σημαντικές επενδύσεις, επιστημονικές συνεργασίες και συμμετοχή σε διεθνείς και τοπικές κλινικές μελέτες. Συνεργαζόμαστε με 200 και πλέον ερευνητικά κέντρα, προσφέροντας πρόσβαση σε καινοτόμες θεραπείες σε Έλληνες ασθενείς. Είμαστε περήφανοι γιατί η χώρα μας συμμετέχει σε πάνω από 40 διεθνείς κλινικές μελέτες, κυρίως στην ογκολογία, αιματολογία, καρδιομεταβολικά και φλεγμονώδη νοσήματα, καθώς και σπάνιες ασθένειες. Οι περισσότερες δοκιμές της Amgen είναι παρεμβατικές, φάσης 3 εγκριτικές, αλλά περιλαμβάνουν και πρώιμη ανάπτυξη (φάσης 1 και 2).
Είναι γνωστό πως η Amgen έχει εστίαση στην ογκολογία και έχει εισέλθει στον χώρο της ανοσοθεραπείας. Μπορείτε να μας εξηγήσετε περισσότερα;
Πράγματι, έχουμε κάποιες σημαντικές δραστηριότητες σε αυτό το πεδίο. Μια κατοχυρωμένη τεχνολογία, που αποτελεί μία από τις πιο καινοτόμες προσεγγίσεις στην ανοσοθεραπεία, λειτουργεί σαν «γέφυρα» ανάμεσα στα Τ-κύτταρα του ανοσοποιητικού και τα καρκινικά κύτταρα, βοηθώντας το ανοσοποιητικό να εντοπίζει και να στοχεύει τον όγκο. Χάρη σε αυτήν την τεχνολογία, μπορούμε να ενεργοποιήσουμε το ίδιο το σώμα να πολεμήσει τον καρκίνο πιο αποτελεσματικά, κάποιες φορές συνδυαστικά με άλλες μορφές θεραπείας. Η τεχνολογία έχει ήδη δείξει σημαντικά αποτελέσματα σε αιματολογικούς καρκίνους, όπως η οξεία λεμφοβλαστική λευχαιμία, και συνεχίζουμε να την ερευνούμε ώστε μελλοντικά να αξιοποιηθεί και σε άλλες μορφές καρκίνου, όπως ο μικροκυτταρικός καρκίνος του πνεύμονα. Είναι ένα απτό παράδειγμα του πώς η βιοτεχνολογία αλλάζει τις ογκολογικές θεραπείες.
Ποια είναι επιγραμματικά τα επόμενα βήματα της Amgen σε επίπεδο παραγωγής;
Το μέλλον είναι συναρπαστικό. Όπως προείπαμε, επενδύουμε σε τεχνολογίες όπως τη «γενετική βιολογία», το AI και την ανάπτυξη βιοδεικτών, ώστε να ανακαλύψουμε και να αναπτύξουμε θεραπείες πιο γρήγορα και στοχευμένα. Επιπλέον, στοχεύουμε να κάνουμε την παραγωγή πιο πράσινη και ευέλικτη, όπως δείχνει και η προηγμένη μονάδα μας στη Σιγκαπούρη, που λειτουργεί με μικρότερο περιβαλλοντικό αποτύπωμα.
Ποιο είναι το όραμά σας για την επόμενη δεκαετία;
Να συνεχίσουμε να καινοτομούμε για να βελτιώνουμε τις ζωές των ασθενών μας. Στόχος μας είναι κάθε θεραπεία που αναπτύσσουμε να βασίζεται σε βαθιά επιστημονική κατανόηση και να φτάνει σε αυτούς που τη χρειάζονται έγκαιρα και αποτελεσματικά. Αξιοποιώντας συνδυαστικά τις δυνατότητες των εργαζομένων μας, την εμπειρία μας στη βιοτεχνολογία και την προστιθέμενη αξία της τεχνητής νοημοσύνης, ελπίζουμε πως θα το πετύχουμε.
Comments (0)