Υψηλό clawback, καθυστερήσεις νέων θεραπειών και αποεπένδυση δημιουργούν ένα περιβάλλον που απειλεί τη δημόσια υγεία. Το PhARMA Innovation Forum (PIF) κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για τη βιωσιμότητα της φαρμακευτικής καινοτομίας στην Ελλάδα.

Σύμφωνα με το Forum, η χώρα βρίσκεται πλέον σε οριακό σημείο, με άμεσες επιπτώσεις στη διαθεσιμότητα και πρόσβαση των ασθενών σε σύγχρονες θεραπείες.Το PIF επισημαίνει ότι η ελληνική αγορά καινοτόμων φαρμάκων λειτουργεί υπό το βάρος του υψηλότερου clawback στην Ευρωπαϊκή Ένωση, γεγονός που καθιστά το σύστημα απρόβλεπτο και οικονομικά μη βιώσιμο. Παρά το ότι η Ελλάδα έχει από τις χαμηλότερες τιμές φαρμάκων στην Ευρώπη, το νοσοκομειακό clawback για φάρμακα άνω των 30 ευρώ ξεπέρασε το 75% το 2024, ενώ για τον ΕΟΠΥΥ έφτασε το 62,7%, με επιπλέον δημοσιονομικές επιβαρύνσεις περίπου 100 εκατ. ευρώ.
Το αποτέλεσμα, σύμφωνα με το PIF, είναι η μεταφορά ενός δυσανάλογου χρηματοδοτικού βάρους στη φαρμακοβιομηχανία, η οποία καλείται να καλύψει το κενό που αφήνει ο σταθερός –και ανεπαρκής– δημόσιος προϋπολογισμός.

Διακοπή θεραπειών και καθυστερήσεις στην είσοδο νέων φαρμάκων

Το Forum τονίζει ότι η κατάσταση δεν είναι πλέον θεωρητική:
• Έχουν ήδη καταγραφεί διακοπές παροχής καινοτόμων θεραπειών,
• Διεθνείς εταιρείες αποεπενδύουν από κρίσιμους θεραπευτικούς τομείς,
• Οι καθυστερήσεις στην έλευση νέων φαρμάκων αυξάνονται συνεχώς.
Σύμφωνα με τον δείκτη EFPIA WAIT, η διαθεσιμότητα νέων θεραπειών στην Ελλάδα μειώθηκε κατά 4% το 2024 σε σχέση με το 2023. Παράλληλα, την τελευταία πενταετία καταγράφεται μέση αποεπένδυση 20% σε ανθρώπινο δυναμικό υψηλής εξειδίκευσης, τοπικές λειτουργίες και κλινική έρευνα.

Η αγορά φαρμάκου «τρέχει» πιο γρήγορα από τον προϋπολογισμό

Τα στοιχεία δείχνουν ότι η συνολική φαρμακευτική δαπάνη αυξάνεται ταχύτερα από τον δημόσιο προϋπολογισμό, ο οποίος παραμένει κλειστός. Αυτό οδηγεί σε ένα φαύλο κύκλο υποχρεωτικών επιστροφών, που αποδυναμώνει τη δυνατότητα των εταιρειών να επενδύουν στην καινοτομία και να διασφαλίζουν την απρόσκοπτη διάθεση νέων θεραπειών.

Η πρόεδρος του PIF, Λαμπρίνα Μπαρμπετάκη, δήλωσε ότι  «Η καινοτομία δεν μπορεί να επιβιώσει σε ένα περιβάλλον μόνιμης οικονομικής αβεβαιότητας. Όταν το σύστημα χρηματοδότησης καθίσταται μη βιώσιμο, η πρόσβαση των ασθενών σε νέες θεραπείες δεν καθυστερεί απλώς – κινδυνεύει. Η Ελλάδα κινδυνεύει να μετατραπεί από χώρα έγκαιρης διάθεσης καινοτόμων φαρμάκων σε χώρα καθυστερημένης ή επιλεκτικής πρόσβασης. Χρειαζόμαστε άμεσα ένα προβλέψιμο πλαίσιο που θα διασφαλίζει τη βιωσιμότητα του συστήματος υγείας και την πρόσβαση των ασθενών στην καινοτομία.»

Κάλεσμα σε διάλογο και ανάληψη ευθύνης

Το PIF επισημαίνει ότι η πρόσβαση των ασθενών στη φαρμακευτική καινοτομία αποτελεί κοινή ευθύνη πολιτείας, βιομηχανίας και θεσμών. Η αντιμετώπιση των δομικών προβλημάτων απαιτεί έναν ειλικρινή, τεκμηριωμένο διάλογο και –κυρίως– πρόσθετους πόρους στο σύστημα υγείας. Όπως σημειώνει το Forum, η φαρμακοβιομηχανία έχει ήδη υπερβεί τα όριά της, στηρίζοντας το σύστημα με υψηλές υποχρεωτικές επιστροφές επί σειρά ετών. «Το Κράτος πρέπει πλέον να αναλάβει τη δική του ευθύνη», καταλήγει η ανακοίνωση.