Σειρά συλλόγων ληπτών υπηρεσιών, οικογενειών, επαγγελματιών ψυχικής υγείας και πολιτών εκφράζουν έντονη ανησυχία για τη συνεχιζόμενη αδράνεια της Ειδικής Επιτροπής Ελέγχου Προστασίας των Δικαιωμάτων Ατόμων με Ψυχικές Διαταραχές. Με κοινή ανακοίνωση καλούν το Υπουργείο Υγείας, τον Συνήγορο του Πολίτη και όλους τους αρμόδιους φορείς να προχωρήσουν άμεσα στην επανενεργοποίησή της.

Την ανησυχία τους εκφράζουν σε ανοιχτή επιστολή για την αδράνεια και την υποβάθμιση της προστασίας δικαιωμάτων καθώς ήδη μέχρι πριν τρεις ημέρες ήταν 376 οι υπογράφοντες. Οι φορείς δηλώνουν ότι η μη λειτουργία της Επιτροπής για περισσότερο από τρία χρόνια συνιστά σοβαρή θεσμική υποχώρηση. Όπως επισημαίνουν, παρά τις διαβεβαιώσεις που είχαν δοθεί κατά τη συζήτηση του νόμου «Ολοκλήρωση της ψυχιατρικής μεταρρύθμισης», οι εγγυήσεις προστασίας των δικαιωμάτων των ληπτών υπηρεσιών ψυχικής υγείας έχουν ουσιαστικά αποδυναμωθεί.

Η τελευταία συγκρότηση της Επιτροπής έγινε τον Σεπτέμβριο του 2022, χωρίς όμως να ακολουθήσει ενεργή λειτουργία. Οι σύλλογοι υπενθυμίζουν ότι η ηγεσία του Υπουργείου Υγείας είχε δεσμευτεί δημόσια πως οι παρατηρήσεις τους θα ληφθούν υπόψη και ότι το ζήτημα θα εξεταστεί άμεσα — κάτι που, όπως τονίζουν, δεν συνέβη.

«Οι λήπτες υπηρεσιών μένουν χωρίς ουσιαστική προστασία»

Στην ανακοίνωση σημειώνεται ότι η απουσία ενεργών μηχανισμών ελέγχου αφήνει τους λήπτες υπηρεσιών ψυχικής υγείας εκτεθειμένους σε αυθαιρεσίες και παραβιάσεις δικαιωμάτων. «Δεν υπάρχει διασφάλιση προστασίας χωρίς λειτουργικούς θεσμούς εποπτείας», αναφέρουν χαρακτηριστικά.
Οι φορείς υπογραμμίζουν στην ανοιχτή επιστολή ότι η Επιτροπή αποτελεί το ανώτατο όργανο ελέγχου για την προστασία των δικαιωμάτων των ατόμων με ψυχικές διαταραχές και ότι η αδρανοποίησή της υπονομεύει τον πυρήνα της ψυχιατρικής μεταρρύθμισης.

Τα αιτήματα των συλλόγων

Με την κοινή τους παρέμβαση, οι σύλλογοι και οι οργανώσεις ζητούν:
1. Άμεση επανενεργοποίηση της Ειδικής Επιτροπής Ελέγχου Προστασίας των Δικαιωμάτων, καθώς και σύσταση αντίστοιχων επιτροπών σε κάθε νομό της χώρας.
2. Ουσιαστικό έλεγχο των ακούσιων νοσηλειών σε δημόσιες και ιδιωτικές Μονάδες Ψυχικής Υγείας.
3. Τήρηση των δεσμεύσεων του Υπουργείου Υγείας για ισότιμη συμμετοχή ληπτών και οικογενειών στα κέντρα λήψης αποφάσεων.
Οι φορείς τονίζουν ότι η συμμετοχή των ληπτών και των οικογενειών τους αποτελεί θεμελιώδη προϋπόθεση για μια σύγχρονη, δικαιωματική και ανθρωποκεντρική ψυχική υγεία.

«Υπογράφουμε για να σπάσουμε τη θεσμική σιωπή»

Η ανακοίνωση καταλήγει με κάλεσμα προς την Πολιτεία να ανταποκριθεί άμεσα, επισημαίνοντας ότι η προστασία των δικαιωμάτων των ατόμων με ψυχικές διαταραχές δεν μπορεί να παραμένει χωρίς θεσμική θωράκιση. «Υπογράφουμε για να σπάσουμε τη θεσμική σιωπή», αναφέρουν, ζητώντας από όλους τους εμπλεκόμενους φορείς να αναλάβουν τις ευθύνες τους.

Η  συλλογή υπογραφών συνεχίζεται στην παρακάτω φόρμα ΕΔΏ

Το αίτημα υποστηρίζουν μέχρι στιγμής οι εκπρόσωποι των ακόλουθων φορέων:
ΦΟΡΕΙΣ – ΣΥΛΛΟΓΟΙ
1. Σωματείο Ληπτών Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας «Αυτοεκπροσώπηση»
2. Κίνηση Αδελφών Ατόμων με προβλήματα Ψυχικής Υγείας (ΚΙΝΑΨΥ)
3. Κίνηση Οικογενειών και Φίλων για την Ψυχική Υγεία (ΚΟΦΙΨΥ)
4. Πρώτος Ελληνικός Σύλλογος Οικογενειών για την Ψυχική Υγεία (ΠΕΣΟΨΥ Βύρωνα)
5. Σωματείο Ατόμων με Ψυχική Αναπηρία Π.Ε. Αχαΐας «ΣΘΕΝΟΣ»
6. Σύλλογος Οικογενειών και Φίλων για την Ψυχική Υγεία Βορειοανατολικών προαστίων Γιαννούλης Χαλεπάς
7. Σύλλογος Οικογενειών και Φίλων για την Ψυχική Υγεία Ημαθίας
8. Σύλλογος Οικογενειών και Φίλων για την Ψυχική Υγεία Νομού Έβρου
9. Σύλλογος Οικογενειών και Φίλων για την Ψυχική Υγεία Νομού Σερρών
10. Σύλλογος Οικογενειών και Φίλων για την Ψυχική Υγεία Ρεθύμνου
11. Σύλλογος Οικογενειών για την Ψυχική Υγεία Θεσσαλονίκης
12. Σύλλογος Οικογενειών για την Ψυχική Υγεία Κορυδαλλού
13. Σωματείο ΚΡΑΥΓΗ Ατόμων με Αναπηρία
14. Εταιρία Κοινωνικής Ψυχιατρικής Π. Σακελλαρόπουλος
15. Πανελλαδική Ένωση για την Ψυχοκοινωνική Αποκατάσταση και την Επαγγελματική Επανένταξη (ΠΕΨΑΕΕ)
16. Πανελλήνιος Σύλλογος Νοσοκομειακών Ψυχολόγων και Ψυχολόγων Δημόσιων Δομών Υγείας (ΠΑΝΣΥΝΟΨΥ)
17. Σύλλογος Εργαζομένων ΨΝΑ-Δαφνί
18. Athenian Gestalt