Βρογχίτιδες, καρδιαγγειακά και αναπνευστικά νοσήματα, αποτελούν μέρος των προβλημάτων που προκύπτει από την αλόγιστη καύση τζακιών και ξυλόσομπων, αποδεικνύοντας για ακόμα μια φορά την δραματική επιβάρυνση της δημόσιας υγεία στις μεγαλουπόλεις, από τη χρήση στερεάς βιομάζας ως καύσιμη ύλη.
Σύμφωνα με τη μελέτη, η έλευση του περυσινού χειμώνα, με την πτώση της θερμοκρασίας που ξεκίνησε στο δεύτερο δεκαήμερο του Νοέμβρη, επέφερε σημαντική άνοδο στις συγκεντρώσεις σωματιδίων στον κυκλοφοριακό σταθμό δειγματοληψίας (Εγνατίας) και ακόμη μεγαλύτερη άνοδος στον σταθμό υποβάθρου (Επταπύργιο), ιδιαίτερα όσον αφορά τα λεπτόκοκκα σωματίδια (ΡΜ2.5). Δεδομένου ότι οι δειγματολήπτες στο Επταπύργιο δεν εκτίθενται σε απευθείας εκπομπές οχημάτων όπως οι αντίστοιχοι στην Εγνατίας, η ραγδαία αυτή αύξηση σωματιδίων αποδίδεται στις οικιακές καύσεις με σκοπό την θέρμανση. Οι αυξημένες αυτές συγκεντρώσεις και συγκεκριμένα η μεγαλύτερη σχετικά αύξηση των ΡΜ2.5 οφείλονται σε σημαντικό βαθμό στη χρήση βιομάζας, από τζάκια, και ξυλόσομπες.
Παρατηρώντας τις μετρημένες τιμές συγκέντρωσης σωματιδίων στο Επταπύργιο, ως πιο χαρακτηριστικές για το αστικό περιβάλλον της πόλης, παρατηρείται ότι στη διάρκεια του Οκτωβρίου, οι τιμές κυμάνθηκαν σε επίπεδα κάτω από τα όρια ασφαλείας που έχουν τεθεί από την Κοινοτική νομοθεσία για την ποιότητα του αέρα (40 μg/m3 για τα ΡΜ10 και 20 μg/m3 για τα ΡΜ2.5). Ενώ, μεταξύ από τις 10 Νοεμβρίου και μετά, οι συγκεντρώσεις αερολυμμάτων αυξήθηκαν αλματωδώς για να φτάσουν οι μέσες τιμές τους τα περίπου 60 μg/m3 για τα ΡΜ10 και τα 50 μg/m3 για τα ΡΜ2.5, ενώ έχουν σημειωθεί και μέγιστες τιμές της τάξης άνω των 180 μg/m3 για τα ΡΜ10 και των 130 μg/m3 για τα ΡΜ2.5.
Οι μέσες συγκεντρώσεις από τα μέσα Νοεμβρίου μέχρι τα μέσα Δεκεμβρίου ήταν δηλαδή 50% μεγαλύτερες από το όριο ασφαλείας για τα ΡΜ10 και πάνω από 100% μεγαλύτερες από το όριο για τα ΡΜ2.5. Η ίδια εικόνα αποτυπώθηκε και τους ψυχρούς μήνες του 2013 (Ιανουάριο – Φεβρουάριο) και προοδευτικά η κατάσταση άρχισε να αντιστρέφεται με την προοδευτική αύξηση της θερμοκρασίας.
Με βάση τις συγκεντρώσεις του πολυσακχαρίτη λεβογλυκοζάνη, που αποτελεί τον πλέον κατάλληλο δείκτη καύσης βιομάζας, προσδιορίστηκε η συμβολή της καύσης βιομάζας στις μετρούμενες συγκεντρώσεις. Βρέθηκε ότι στο σταθμό αστικού υποβάθρου, η μέση συμβολή τη βιομάζας στα μετρούμενα σωματίδια ανέρχεται σε ποσοστό 36%, ενώ αντίστοιχα στον κυκλοφοριακό σταθμό, η μέση συμβολή ανέρχεται στο 16%.
Ωστόσο, ανησυχητική είναι η αύξηση που παρατηρείται στον αριθμό των πιο λεπτόκοκκων σωματιδίων που εκπέμπονται κατά τη διάρκεια της καύσης ξύλων στο εσωτερικό των σπιτιών. Στην περίπτωση αυτή τα σωματίδια με αεροδυναμική διάμετρο κάτω από 1 μm (ΡΜ1), παρατηρείται μια αύξηση κατά 4 με 5 φορές σε ένα σπίτι με τζάκι σε σύγκριση με ένα σπίτι χωρίς τζάκι.
Ας σημειωθεί εδώ ότι τα υπέρλεπτα αιωρούμενα σωματίδια είναι και τα πιο επικίνδυνα για την υγεία γιατί λόγω της μικρής τους διαμέτρου μπορούν να εισχωρήσουν βαθιά στους πνεύμονες και να φτάσουν στα βρογχιόλια, τις περιοχές δηλαδή των πνευμόνων όπου γίνεται η ανταλλαγή αερίων (οξυγόνου και διοξειδίου του άνθρακα). Τα πιο λεπτά από αυτά μπορούν από το βρογχιόλια να περάσουν στο αίμα και στη συστημική κυκλοφορία επιβαρύνοντας σημαντικά την ανθρώπινη υγεία τόσο σε ό,τι αφορά σε νόσους του αναπνευστικού, όσο και σε καρδιαγγειακά νοσήματα και καρκίνο του πνεύμονα.