Τα τατουάζ αποτελούν πλέον μια από τις πιο διαδεδομένες μορφές προσωπικής έκφρασης, με εκατομμύρια ανθρώπους στην Ευρώπη να φέρουν τουλάχιστον ένα σχέδιο στο σώμα τους. Παρά τη δημοφιλία τους, η συζήτηση γύρω από την ασφάλεια του μελανιού και τις πιθανές επιπτώσεις του στην υγεία επανέρχεται στο προσκήνιο μετά από νέα επιστημονικά δεδομένα.

Μια μεγάλη μελέτη από τη Δανία, δημοσιευμένη στο BMC Public Health, που άνοιξε τη συζήτηση εξέτασε τη σχέση ανάμεσα στα τατουάζ και την εμφάνιση καρκίνου, αξιοποιώντας δεδομένα από το Δανέζικο Μητρώο Διδύμων, ένα από τα πληρέστερα παγκοσμίως. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι άτομα με τατουάζ εμφάνισαν αυξημένο κίνδυνο για καρκίνο του δέρματος και λέμφωμα, με τον κίνδυνο να αυξάνεται ακόμη περισσότερο όταν το τατουάζ καλύπτει επιφάνεια μεγαλύτερη από την παλάμη του χεριού. Παράλληλα, άλλες ευρωπαϊκές και αμερικανικές μελέτες έχουν καταγράψει αυξημένη συχνότητα λεμφωμάτων σε άτομα με τατουάζ, ενισχύοντας την ανάγκη περαιτέρω διερεύνησης.

Πώς το μελάνι ταξιδεύει στο σώμα

Ένα από τα πιο ανησυχητικά ευρήματα αφορά τη μετακίνηση του μελανιού από το σημείο του τατουάζ προς τους λεμφαδένες. Εργαστηριακές και κλινικές έρευνες έχουν δείξει ότι σωματίδια μελανιού μπορούν να συσσωρευτούν στους λεμφαδένες και να προκαλέσουν χρόνια φλεγμονή, μια κατάσταση που έχει συνδεθεί με αυξημένο κίνδυνο καρκινογένεσης.

Το μαύρο μελάνι, το πιο διαδεδομένο, περιέχει συχνά carbon black, μια ουσία που έχει χαρακτηριστεί ως πιθανώς καρκινογόνος. Επιπλέον, κατά την παραγωγή του δημιουργούνται πολυκυκλικοί αρωματικοί υδρογονάνθρακες, ορισμένοι από τους οποίους είναι αποδεδειγμένα καρκινογόνοι. Έγχρωμα μελάνια μπορεί επίσης να διασπώνται με την έκθεση στον ήλιο ή κατά την αφαίρεση με λέιζερ, απελευθερώνοντας επιβλαβείς χημικές ενώσεις.

Συσχέτιση, όχι απόδειξη αιτιότητας
Οι επιστήμονες τονίζουν ότι, παρά τα ευρήματα, δεν έχει αποδειχθεί αιτιώδης σχέση ανάμεσα στα τατουάζ και τον καρκίνο. Η στατιστική συσχέτιση, ωστόσο, είναι αρκετά ισχυρή ώστε να απαιτείται περαιτέρω έρευνα. Παράγοντες όπως το κάπνισμα ή ο τρόπος ζωής δεν εξηγούν πλήρως τα αποτελέσματα.

Η σημασία της έγκαιρης διάγνωσης
Τα τατουάζ μπορεί να δυσκολέψουν την αναγνώριση ύποπτων δερματικών αλλοιώσεων, καθυστερώντας τη διάγνωση καρκίνου του δέρματος. Οι ειδικοί συστήνουν τακτικούς δερματολογικούς ελέγχους, ιδιαίτερα σε άτομα με μεγάλα ή πολλαπλά τατουάζ.

Δημόσια υγεία και ανάγκη για ρύθμιση

Καθώς όλο και περισσότεροι άνθρωποι αποκτούν τατουάζ από νεαρή ηλικία, η μακροχρόνια έκθεση στο μελάνι αποτελεί νέο πεδίο μελέτης. Οι επιστήμονες ζητούν αυστηρότερους ελέγχους στη σύνθεση των μελανιών και καλύτερη ενημέρωση του κοινού.