Σύμφωνα με τους ερευνητές, πρόκειται για μια έφηβη κοπέλα που έπεσε σε μια τρύπα, ο οποίος ανακαλύφθηκε από μία ομάδα με επικεφαλής το Εθνικό Ινστιτούτο Ανθρωπολογίας και Ιστορίας της μεξικανικής κυβέρνησης, με την υποστήριξη του National Geographic Society.
Τα λείψανα της Νάγια, όπως ονομάζεται, βρέθηκαν το 2007 σε μια υποβρύχια σπηλιά μαζί με οστά δοντιών τίγρεων, γιγάντιους βραδύποδες και αρκούδες, σε βάθος 41 μέτρων κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας.
Τη στιγμή που έπεσε, περίπου 12.000 – 13.000 χρόνια πριν, η περιοχή, που ονομάζεται Hoyo Negro, ή μαύρη τρύπα στα ισπανικά, ήταν ξηρή και πάνω από το έδαφος. Το λιώσιμο των παγετώνων προκάλεσε άνοδο της στάθμης της θάλασσας, που κάλυπτε το λάκκο με νερό τα τελευταία 8.000 χρόνια.
Το κορίτσι, ηλικίας 15 με 16 ετών, μπορεί να γλίστρησε, όπως και τα ζώα που βρέθηκαν δίπλα της, στην προσπάθειά τους να πιουν νερό.
Η λεκάνη της φαίνεται ότι έσπασε κατά την πρόσκρουση, γεγονός που υποδηλώνει ότι πέθανε γρήγορα μετά την πτώση της, δήλωσε ο Τζιμ Τσάτερς, αρχαιολόγος και ιατροδικαστής-ανθρωπολόγος στο Bothell της Ουάσινγκτον.
Το κρανίο της δείχνει ότι είχε ένα μικρό, στενό πρόσωπο, μεγάλα μάτια, εξέχοντα μέτωπο και δόντια με κλίση προς τα έξω.
Το δημοσίευμα στο περιοδικό «Science» δείχνει ότι καταγόταν από ανθρώπους που μετανάστευσαν από την Ασία, διασχίζοντας τον Βερίγγειο Πορθμό, μέσω μιας μάζας γης γνωστή ως Beringia.
Η Νάγια είναι ο έκτος παλαιότερος ανθρώπινος σκελετός που βρέθηκε στην Αμερική, σύμφωνα με τον Τσάτερς.
Η μελλοντική έρευνα στοχεύει στην ανάλυση του DNA της, η οποία θα αποκαλύψει περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με την καταγωγή της.