Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ευαισθητοποίησης για την Lp(a), η Ελληνική Εταιρεία Αθηροσκλήρωσης συμμετέχει στην παγκόσμια εκστρατεία ενημέρωσης που καθιερώθηκε από την FH Europe Foundation και την Family Heart Foundation. Η ημέρα τιμάται κάθε χρόνο στις 24 Μαρτίου, με στόχο την ανάδειξη της σημασίας της λιποπρωτεΐνης‑α ως ανεξάρτητου παράγοντα κινδύνου για καρδιαγγειακή νόσο και στένωση της αορτικής βαλβίδας.

Τι είναι η Lp(a) και γιατί έχει σημασία

Η Lp(a) είναι μια λιποπρωτεΐνη του αίματος που μοιάζει με την LDL, αλλά περιέχει την απολιποπρωτεΐνη (a), η οποία αυξάνει την επικινδυνότητά της για τα αγγεία. Τα επίπεδά της καθορίζονται γενετικά, παραμένουν σταθερά στη διάρκεια της ζωής και δεν επηρεάζονται ουσιαστικά από τον τρόπο ζωής. Αυξημένες τιμές Lp(a) συμβάλλουν στην ανάπτυξη αθηρωματικών πλακών και συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο εμφράγματος, ισχαιμικού εγκεφαλικού, περιφερικής αρτηριακής νόσου και στένωσης αορτικής βαλβίδας.

Επιδημιολογικά δεδομένα: 1 στους 5 έχει αυξημένα επίπεδα

Παγκοσμίως, περίπου το 20% του πληθυσμού έχει υψηλές τιμές Lp(a). Στην Ελλάδα, σύμφωνα με τη μελέτη ΑΤΤΙΚΗ, το ποσοστό φτάνει το 19%, χωρίς διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών.
Η ενσωμάτωση της Lp(a) στην κλινική εκτίμηση κινδύνου βελτιώνει σημαντικά τη διαστρωμάτωση του καρδιαγγειακού κινδύνου, αναδεικνύοντας άτομα που δεν θα είχαν εντοπιστεί με τους κλασικούς δείκτες.

Η σημασία της μέτρησης – Μια εξέταση που χρειάζεται να γίνει μία φορά

Η μέτρηση της Lp(a) γίνεται με απλή εξέταση αίματος και συνιστάται να πραγματοποιείται τουλάχιστον μία φορά στη ζωή. Τα επίπεδα >50 mg/dL (>125 nmol/L) θεωρούνται αυξημένα.
Παρά το γεγονός ότι 1,4 δισεκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως έχουν υψηλές τιμές, μόλις το 1–2% γνωρίζει τα επίπεδά του. Η Ελληνική Εταιρεία Αθηροσκλήρωσης τονίζει την ανάγκη ενημέρωσης και πρόσβασης στη μέτρηση για όλους.

Τι κάνουμε όταν η Lp(a) είναι υψηλή
Επειδή οι διαθέσιμες θεραπείες δεν μειώνουν σημαντικά την Lp(a), η διαχείριση επικεντρώνεται στον έλεγχο των υπόλοιπων παραγόντων κινδύνου:
• διακοπή καπνίσματος
• μείωση LDL‑χοληστερόλης
• έλεγχος διαβήτη και υπέρτασης
• υγιεινή διατροφή και άσκηση

Το μέλλον της θεραπείας

Κλινικές μελέτες βρίσκονται σε εξέλιξη για νέα φάρμακα που μειώνουν δραστικά τα επίπεδα της Lp(a). Τα αποτελέσματα θα δείξουν αν η μείωση αυτή μεταφράζεται σε λιγότερα καρδιαγγειακά επεισόδια.

Παράλληλα, η Ελληνική Εταιρεία Αθηροσκλήρωσης επισημαίνει ότι η ενημέρωση για την Lp(a) αποτελεί κρίσιμο εργαλείο δημόσιας υγείας, καθώς η έγκαιρη αναγνώριση των αυξημένων επιπέδων μπορεί να οδηγήσει σε στοχευμένες παρεμβάσεις και καλύτερη πρόληψη καρδιαγγειακών συμβαμάτων. Η ευαισθητοποίηση του κοινού, αλλά και των επαγγελματιών υγείας, συμβάλλει στη βελτίωση της συνολικής καρδιαγγειακής φροντίδας στη χώρα.

Την ίδια στιγμή, η επιστημονική κοινότητα παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις γύρω από τα νέα φαρμακευτικά μόρια που βρίσκονται υπό μελέτη. Αν οι κλινικές δοκιμές επιβεβαιώσουν ότι η σημαντική μείωση της Lp(a) μειώνει και τα καρδιαγγειακά επεισόδια, θα πρόκειται για μια από τις σημαντικότερες προόδους στην προληπτική καρδιολογία των τελευταίων δεκαετιών.