Με αφορμή την αυξημένη κυκλοφορία του ιού του Δυτικού Νείλου στη χώρα, ο επίκουρος Καθηγητής  Υγιεινής και επιδημιολογίας Γκίκας Μαγιορκίνης παρουσιάζει μια σειρά από επιστημονικά δεδομένα που συχνά παραβλέπονται στη δημόσια συζήτηση. Μέσα από πέντε βασικές επισημάνσεις, φωτίζει τους μηχανισμούς μετάδοσης, τον ρόλο των πτηνών‑«ενισχυτών» και τις πολυπαραγοντικές συνθήκες που καθορίζουν την εξάπλωση του ιού.

1. Η μετάδοση δεν εξαρτάται μόνο από τον αριθμό των κουνουπιών

Ο κ.Μαγιορκίνης διευκρινίζεισε ανάρητσή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης  ότι τα κουνούπια πρέπει πρώτα να τσιμπήσουν μολυσμένο πτηνό για να μεταδώσουν τον ιό στον άνθρωπο. Δεν είναι όλα τα πτηνά μολυσμένα, ούτε όλα τα μολυσμένα πτηνά μεταδίδουν τον ιό στα κουνούπια. Η διαδικασία είναι πιο σύνθετη από την απλή αύξηση του πληθυσμού των κουνουπιών.

2. Η φετινή αύξηση δεν οφείλεται αποκλειστικά στα κουνούπια

Η κυκλοφορία του ιού είναι πολυπαραγοντική. Κεντρικό ρόλο παίζουν οι λεγόμενοι «ενισχυτές» της επιδημίας — συγκεκριμένα είδη πτηνών που μπορούν να αυξήσουν τη μετάδοση όταν βρίσκονται κοντά σε ανθρώπινους πληθυσμούς.

3. Ο καιρός δεν είναι ο μοναδικός παράγοντας

Παρότι οι κλιματικές συνθήκες επηρεάζουν την εξάπλωση του ιού, δεν αποτελούν τον καθοριστικό παράγοντα. Η ανοσία των πτηνών, η παρουσία ενισχυτών και η εγγύτητά τους σε κατοικημένες περιοχές παίζουν εξίσου σημαντικό ρόλο.

4. Ο κυκλώνας Ντάνιελ και η πιθανή επίδραση τριετίας

Ο καθηγητής εξηγεί ότι μεγάλα κλιματικά γεγονότα, όπως ο κυκλώνας Ντάνιελ, μπορούν να επηρεάσουν τη μετανάστευση πτηνών‑ενισχυτών. Οι τυφώνες παρασύρουν πτηνά εκτός των οικοσυστημάτων τους, οδηγώντας σε μετεγκατάσταση και αλλαγές στις μεταναστευτικές ροές. Τα αποτελέσματα μπορεί να φανούν χρόνια αργότερα, όπως συμβαίνει σε πολλές διεθνείς μελέτες.

5. Γιατί κάποια πτηνά μεταδίδουν τον ιό και άλλα όχι

Η μεταδοτικότητα εξαρτάται από την ιαιμία — την ποσότητα και διάρκεια του ιού στο αίμα. Στον άνθρωπο η ιαιμία είναι χαμηλή, γι’ αυτό δεν μολύνει τα κουνούπια. Αντίθετα, τα κορακοειδή έχουν υψηλή ιαιμία και αποτελούν ισχυρούς ενισχυτές της επιδημίας. Έχει παρατηρηθεί μετάδοση ακόμη και τον χειμώνα, όταν τα κουνούπια είναι σχεδόν ανενεργά.

Ατομικά μέτρα προστασίας

Ο κ.Μαγιορκίνης υπενθυμίζει ότι ο ιός του Δυτικού Νείλου κυκλοφορεί στη χώρα πριν από το 2010 και ότι η ατομική προστασία παραμένει το πιο αποτελεσματικό μέσο: εγκεκριμένα εντομοαπωθητικά, σίτες στα παράθυρα και αποφυγή στάσιμων νερών.