Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προειδοποιεί ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται αντιμέτωπη με μια βαθιά και παρατεταμένη κρίση έλλειψης υγειονομικού προσωπικού, η οποία απειλεί την ασφάλεια των ασθενών και τη λειτουργία των συστημάτων υγείας. Με σχεδόν ένα εκατομμύριο επαγγελματίες να λείπουν έως το 2030, οι ευρωβουλευτές ζητούν άμεσες επενδύσεις, καλύτερες συνθήκες εργασίας και ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού.

Το Κοινοβούλιο ενέκρινε με ευρεία πλειοψηφία τις προτάσεις του για την ενίσχυση των συστημάτων υγείας, με 514 ψήφους υπέρ, 61 κατά και 33 αποχές. Οι ευρωβουλευτές ζητούν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή μια φιλόδοξη στρατηγική που θα αυξήσει το εργατικό δυναμικό κατά τουλάχιστον ένα εκατομμύριο εργαζόμενους την περίοδο 2028‑2034. Η πρόταση περιλαμβάνει μέτρα προσέλκυσης νέων επαγγελματιών, υποτροφίες, διασυνοριακή συνεργασία και πολιτικές που θα εξασφαλίζουν δίκαιες αμοιβές και σταθερότητα εργασίας.

Η ανάγκη για καλύτερες συνθήκες εργασίας

Το Κοινοβούλιο τονίζει ότι η βελτίωση των συνθηκών εργασίας αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την αντιμετώπιση της κρίσης. Οι εργαζόμενοι στον τομέα της υγείας πρέπει να αμείβονται δίκαια, να έχουν πρόσβαση σε υποστήριξη ψυχικής υγείας και να εργάζονται σε ασφαλές περιβάλλον. Ένας στους τρεις γιατρούς και νοσηλευτές αντιμετωπίζει προβλήματα ψυχικής υγείας, γεγονός που καθιστά επιτακτική την ανάγκη για θεσμικό πλαίσιο που θα αναγνωρίζει τις επισφαλείς συνθήκες στελέχωσης ως επαγγελματικό κίνδυνο. Παράλληλα, οι ευρωβουλευτές ζητούν ελάφρυνση του σωματικού, ψυχολογικού και διοικητικού φόρτου που επιβαρύνει το προσωπικό πρώτης γραμμής.

Η χρηματοδότηση ως προϋπόθεση για ανθεκτικά συστήματα υγείας

Η επαρκής χρηματοδότηση αποτελεί βασικό άξονα των προτάσεων του Κοινοβουλίου. Η ΕΕ καλείται να αυξήσει τη δημόσια χρηματοδότηση και να αξιοποιήσει στρατηγικά τα ευρωπαϊκά κονδύλια, ώστε να ενισχυθούν οι επενδύσεις στο ανθρώπινο δυναμικό. Η αποδοτική χρήση των διαθέσιμων πόρων θεωρείται απαραίτητη για τη διατήρηση της λειτουργικότητας των συστημάτων υγείας και την αντιμετώπιση των αυξανόμενων αναγκών μακροχρόνιας φροντίδας.

Η συμβολή της τεχνητής νοημοσύνης και της τηλεϊατρικής

Οι ευρωβουλευτές αναγνωρίζουν ότι η αυτοπρόσωπη φροντίδα πρέπει να παραμείνει στο επίκεντρο της υγειονομικής περίθαλψης, ωστόσο υπογραμμίζουν τα οφέλη των ψηφιακών λύσεων. Η τηλεϊατρική και τα διαγνωστικά εργαλεία που υποστηρίζονται από τεχνητή νοημοσύνη μπορούν να ενισχύσουν ιδιαίτερα τις αγροτικές περιοχές, που η έλλειψη προσωπικού είναι εντονότερη. Για τον λόγο αυτό, οι εργαζόμενοι πρέπει να διαθέτουν βασικές ψηφιακές δεξιότητες και κατάλληλη κατάρτιση.

Ο  εισηγητής της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων, Λουκάς Φουρλάς, τόνισε ότι η υποστελέχωση, η επαγγελματική εξουθένωση και η γήρανση του πληθυσμού ασκούν ασφυκτική πίεση στα συστήματα υγείας. Όπως δήλωσε, «δεν πρόκειται μόνο για ζήτημα εργατικού δυναμικού, αλλά για ζήτημα ασφάλειας των ασθενών, ισότιμης πρόσβασης και μακροπρόθεσμης ανθεκτικότητας».
Ο εισηγητής της Επιτροπής Δημόσιας Υγείας, Ruggero Razza, υπογράμμισε στα λεγόμενά της ότι «το μέλλον της ευρωπαϊκής υγειονομικής περίθαλψης εξαρτάται από την ικανότητά μας να επενδύουμε στους ανθρώπους», επισημαίνοντας την ανάγκη ενίσχυσης της εκπαίδευσης και της κατάρτισης.

Η πραγματικότητα πίσω από τους αριθμούς

Το 2022 η ΕΕ κατέγραψε έλλειμμα 1,2 εκατομμυρίων εργαζομένων στον τομέα της υγείας, ενώ ο ΠΟΥ προβλέπει ότι έως το 2030 η Ευρώπη θα αντιμετωπίζει έλλειψη σχεδόν ενός εκατομμυρίου επαγγελματιών. Οι συνέπειες είναι ήδη ορατές: υπερπλήρεις υπηρεσίες επειγόντων, μεγάλοι χρόνοι αναμονής, καθυστερημένες διαγνώσεις και αυξημένοι κίνδυνοι για την ασφάλεια των ασθενών. Το Κοινοβούλιο προειδοποιεί ότι χωρίς άμεση δράση, η κρίση στελέχωσης θα εξελιχθεί σε κρίση δημόσιας υγείας.