Νέο ορόσημο στην ανάπτυξη της επόμενης γενιάς φαρμάκων για την απώλεια βάρους σηματοδοτούν τα αποτελέσματα μεγάλης κλινικής δοκιμής για το πειραματικό φάρμακο retatrutide της Eli Lilly. Σε μελέτη φάσης 3, ασθενείς με παχυσαρκία και διαβήτη τύπου 2 έχασαν κατά μέσο όρο έως και 22,5 κιλά, δηλαδή περισσότερο από 20% του σωματικού τους βάρους.

Το retatrutide ανήκει σε μια νέα κατηγορία πειραματικών φαρμάκων για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας και είναι ο πρώτος τριπλός αγωνιστής που φτάνει σε κλινική δοκιμή φάσης 3, σύμφωνα με το scientificamerican.com

Σύμφωνα με την Eli Lilly, τα αποτελέσματα της μελέτης δείχνουν ότι το φάρμακο μπορεί να οδηγήσει σε σημαντική απώλεια βάρους, ενώ παράλληλα συνδέεται με βελτίωση του σακχάρου στο αίμα, της χοληστερόλης και της αρτηριακής πίεσης — παράγοντες που σχετίζονται με τον καρδιαγγειακό κίνδυνο.

«Πετύχαμε ένα νέο υψηλό σημείο για το τι είναι δυνατό να επιτευχθεί όσον αφορά την απώλεια βάρους», δήλωσε ο Daniel Skovronsky, επικεφαλής επιστημονικός και υπεύθυνος προϊόντων της Eli Lilly.

Πώς λειτουργεί το retatrutide

Το retatrutide είναι ένα από τα αρκετά πειραματικά φάρμακα που έχουν αποκαλεστεί ανεπίσημα «GLP-3». Τα ήδη διαθέσιμα φάρμακα της κατηγορίας των αγωνιστών του υποδοχέα GLP-1, όπως η σεμαγλουτίδη, που κυκλοφορεί ως Ozempic και Wegovy, στοχεύουν τους υποδοχείς της ορμόνης GLP-1 στον εγκέφαλο, οι οποίοι συμμετέχουν στη ρύθμιση της πείνας.

Η τιρζεπατίδη, που κυκλοφορεί ως Mounjaro και Zepbound, δρα σε δύο υποδοχείς, τους GLP-1 και GIP (γλυκοζοεξαρτώμενο ινσουλινοτρόπο πολυπεπτίδιο).

Το retatrutide στοχεύει τρεις διαφορετικούς υποδοχείς: GLP-1, GIP και γλυκαγόνη. Για τον λόγο αυτό χαρακτηρίζεται «τριπλός αγωνιστής» και είναι το πρώτο φάρμακο αυτής της κατηγορίας που δοκιμάζεται σε μελέτη φάσης 3, το στάδιο της κλινικής ανάπτυξης που απαιτείται πριν από την εξέταση ενός φαρμάκου για πιθανή έγκριση από τον αμερικανικό FDA.

Έως 22,5 κιλά απώλεια βάρους σε 80 εβδομάδες

Η μελέτη, με την ονομασία TRIUMPH-2, διήρκεσε 80 εβδομάδες και συμμετείχαν 1.152 άνθρωποι με παχυσαρκία και διαβήτη τύπου 2.
Οι συμμετέχοντες έλαβαν δόση 4, 9 ή 12 mg retatrutide ή εικονικό φάρμακο. Σύμφωνα με την Eli Lilly:
όσοι έλαβαν 4 mg έχασαν κατά μέσο όρο 13,5 κιλά,
όσοι έλαβαν 9 mg έχασαν κατά μέσο όρο 20,6 κιλά
όσοι έλαβαν 12 mg έχασαν κατά μέσο όρο 22,5 κιλάενώ η ομάδα του εικονικού φαρμάκου έχασε κατά μέσο όρο 4,2 κιλά. Ιδιαίτερα αξιοσημείωτο ήταν το γεγονός ότι, στο τέλος των 80 εβδομάδων, περίπου 6 στους 10 συμμετέχοντες που έλαβαν τη δόση των 12 mg δεν ταξινομούνταν πλέον ως άτομα με παχυσαρκία, με βάση τον δείκτη μάζας σώματος (ΔΜΣ), σύμφωνα με την Eli Lilly.

Βελτίωση και στα επίπεδα σακχάρου

Η μελέτη κατέγραψε παράλληλα σημαντικές μεταβολές στον γλυκαιμικό έλεγχο.
Ανάλογα με τη δόση του φαρμάκου, μεταξύ 28,4% και 40%των συμμετεχόντων που έλαβαν retatrutide εμφάνισαν φυσιολογικά επίπεδα σακχάρου στο αίμα μέχρι το τέλος της μελέτης.
Τα ευρήματα, μαζί με ευρύτερη στατιστική ανάλυση των δεδομένων της δοκιμής, δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό The Lancet.

Γιατί τα αποτελέσματα έχουν ιδιαίτερη σημασία στον διαβήτη τύπου 2

Τα αποτελέσματα θεωρούνται ιδιαίτερα αξιοσημείωτα επειδή, γενικά, οι άνθρωποι με διαβήτη τύπου 2 τείνουν να χάνουν λιγότερο βάρος όταν λαμβάνουν φάρμακα GLP-1 σε σύγκριση με άτομα χωρίς διαβήτη.
Αυτό επισημαίνει ο Randy Seeley, καθηγητής Χειρουργικής, Παθολογικής Ιατρικής και Επιστημών Διατροφής στο Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν. Ο Seeley έχει συνεργαστεί στο παρελθόν ως αμειβόμενος σύμβουλος με την Eli Lilly και άλλες εταιρείες που αναπτύσσουν φάρμακα κατά της παχυσαρκίας, χωρίς ωστόσο να έχει συμμετάσχει στη μελέτη TRIUMPH-2.
Τι έδειξε η μελέτη σε άτομα χωρίς διαβήτη
Τα αποτελέσματα της TRIUMPH-2 έρχονται να προστεθούν σε εκείνα μιας ξεχωριστής κλινικής δοκιμής, επίσης χρηματοδοτούμενης από την Eli Lilly.
Στη μελέτη TRIUMPH-1 άνθρωποι με παχυσαρκία χωρίς διαβήτη που έλαβαν τις ίδιες δόσεις retatrutide κατέγραψαν απώλεια έως και 25% του σωματικού τους βάρους σε διάστημα 80 εβδομάδων.
Τα αποτελέσματα της συγκεκριμένης μελέτης δημοσιεύθηκαν στο <span;>New England Journal of Medicine  ενισχύοντας το ενδιαφέρον για το retatrutide ως πιθανή θεραπευτική επιλογή της επόμενης γενιάς για την παχυσαρκία.
Ωστόσο, το φάρμακο παραμένει πειραματικό και τα αποτελέσματα των κλινικών δοκιμών αποτελούν μέρος της διαδικασίας αξιολόγησης της αποτελεσματικότητας και της ασφάλειάς του πριν από οποιαδήποτε ενδεχόμενη ρυθμιστική έγκριση.