Η ευρεία χρήση των αγωνιστών του υποδοχέα GLP‑1 για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας και του σακχαρώδους διαβήτη έχει ανοίξει μια νέα συζήτηση στην ογκολογία: θα μπορούσαν φάρμακα όπως η σεμαγλουτίδη και η τιρζεπατίδη, πέρα από την απώλεια βάρους και τη βελτίωση της μεταβολικής υγείας, να επηρεάζουν τον κίνδυνο εμφάνισης ή την πορεία του καρκίνου του μαστού;

Οι ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής του Νοσοκομείου «Αλεξάνδρα» της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ, Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, Μαρία Καπαρέλου και Θάνος Δημόπουλος, επισημαίνουν ότι το ερώτημα έχει ιδιαίτερη σημασία. Η παχυσαρκία συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού, ιδιαίτερα μετά την εμμηνόπαυση, αλλά και με δυσμενέστερες εκβάσεις μετά τη διάγνωση. Ο λιπώδης ιστός αποτελεί μεταβολικά και ενδοκρινικά ενεργό ιστό, ενώ η παχυσαρκία συνοδεύεται από χρόνια φλεγμονή, αντίσταση στην ινσουλίνη και ορμονικές μεταβολές που δημιουργούν περιβάλλον ευνοϊκό για την ανάπτυξη καρκίνου.

Τα νέα δεδομένα από το ASCO 2026

Στο Ετήσιο Συνέδριο της American Society of Clinical Oncology (ASCO) 2026 παρουσιάστηκαν για πρώτη φορά σε μεγάλους πληθυσμούς στοιχεία που εξετάζουν τη σχέση των GLP‑1 με την πρόληψη, την ανίχνευση και την έκβαση του καρκίνου του μαστού.

1. Πρόληψη: Μείωση κινδύνου κατά 16%
   Σε αναδρομική μελέτη 80.480 γυναικών με παχυσαρκία και αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου του μαστού, η χρήση GLP‑1 συσχετίστηκε με 16% χαμηλότερο σχετικό κίνδυνο εμφάνισης της νόσου. Μετά από στατιστική εξισορρόπηση, καρκίνος του μαστού εμφανίστηκε στο 2,95% των γυναικών που λάμβαναν GLP‑1 έναντι 3,07% όσων δεν λάμβαναν.

Η συσχέτιση ήταν εντονότερη σε γυναίκες με σοβαρή παχυσαρκία, οικογενειακό ιστορικό, καλοήθεις παθήσεις του μαστού και κυρίως στις μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες.

2. Ανίχνευση: Μικρότερη πιθανότητα διάγνωσης

Σε δεύτερη μελέτη με 111.000 γυναίκες ηλικίας 45–80 ετών που υποβλήθηκαν σε απεικόνιση μαστού, η προηγούμενη χρήση GLP‑1 συσχετίστηκε με μικρότερη πιθανότητα διάγνωσης καρκίνου. Μετά την προσαρμογή για ηλικία, BMI, πυκνότητα μαστού και διαβήτη, καρκίνος ανιχνεύθηκε στο 1,6% των γυναικών που είχαν λάβει GLP‑1 έναντι 2,3% της ομάδας ελέγχου.

3. Έκβαση: Βελτιωμένη πενταετής επιβίωση

Σε ανάλυση 137.489 ασθενών με διηθητικό καρκίνο του μαστού, η χρήση GLP‑1 συσχετίστηκε με υψηλότερη πενταετή συνολική επιβίωση: 95,8% έναντι 91,3% μετά από προσαρμογή για σημαντικούς προγνωστικούς παράγοντες.

Τι σημαίνουν τα ευρήματα – και τι όχι

Οι μελέτες είναι παρατήρησης, επομένως αναδεικνύουν συσχετίσεις, όχι αιτιώδη σχέση. Δεν είναι ακόμη σαφές εάν το πιθανό όφελος οφείλεται:

• στη φαρμακολογική δράση των GLP‑1
  • στην απώλεια βάρους
  • στη βελτίωση του μεταβολικού και καρδιαγγειακού προφίλ
  • ή σε άλλες διαφορές μεταξύ των γυναικών που λαμβάνουν και όσων δεν λαμβάνουν τα φάρμακα

Για τον λόγο αυτό, οι αγωνιστές GLP‑1 δεν αποτελούν σήμερα φάρμακα πρόληψης ή θεραπείας του καρκίνου του μαστού. Τα νέα δεδομένα, όμως, συνιστούν ένα ισχυρό επιστημονικό σήμα που πρέπει να διερευνηθεί μέσα από προοπτικές, τυχαιοποιημένες κλινικές μελέτες.

Η παχυσαρκία, ο μεταβολισμός και ο καρκίνος του μαστού

Τα ευρήματα αναδεικνύουν τη στενή και σύνθετη σχέση ανάμεσα στην παχυσαρκία, τον μεταβολισμό και την ανάπτυξη του καρκίνου. Το κατά πόσο η αποτελεσματική αντιμετώπιση της παχυσαρκίας μπορεί, πέρα από τα ήδη γνωστά οφέλη, να συμβάλει και στη μείωση του κινδύνου εμφάνισης καρκίνου του μαστού αποτελεί ένα κρίσιμο ερώτημα για τα επόμενα χρόνια.