Στο επετειακό συνέδριο «The daily concern for the critically ill: EMBRACE the FUTURE» της Ελληνικής Εταιρείας Χημειοθεραπείας, κορυφαίοι Ευρωπαίοι επιστήμονες και εκπρόσωποι διεθνών οργανισμών ανέδειξαν δημόσια τον κρίσιμο ρόλο της ελληνικής επιστημονικής κοινότητας στην έρευνα για τη σήψη. Οι καθηγητές Antonio Artigas (Πανεπιστήμιο Βαρκελώνης), Murat Akova (Πανεπιστήμιο Hacettepe Άγκυρας) και Djillali Annane (Πανεπιστήμιο Σορβόννης) ζήτησαν τη συμβουλευτική συνδρομή της Ελληνικής Εταιρείας Χημειοθεραπείας και του προέδρου της, Καθηγητή Ευάγγελου Γιαμαρέλλου‑Μπουρμπούλη, ενόψει της Ελληνικής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ το δεύτερο εξάμηνο του 2027, επισημαίνοντας ότι η σήψη πρέπει να τεθεί στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής πολιτικής υγείας.

Το συνέδριο πραγματοποιήθηκε από τις 25 έως τις 27 Σεπτεμβρίου, ενώ στις 24 Σεπτεμβρίου προηγήθηκε κλειστή επιστημονική συνάντηση. Στις εργασίες συμμετείχαν διεθνείς προσωπικότητες όπως οι Marco Cavaleri, Djillali Annane, Murat Akova, Derek Angus και Antonio Artigas Raventós, παρουσιάζοντας νέα δεδομένα για την έγκαιρη αναγνώριση της σήψης και την εξατομικευμένη θεραπεία.

Το κεντρικό μήνυμα: Η σήψη δεν είναι ίδια για όλους τους ασθενείς

Η επιστημονική συζήτηση επικεντρώθηκε σε δύο κρίσιμα ερωτήματα: πώς αναγνωρίζεται ο ασθενής που κινδυνεύει πριν επιδεινωθεί, και πώς επιλέγεται η θεραπεία με βάση το ιδιαίτερο ανοσολογικό του προφίλ. Το συνέδριο ανέδειξε ότι η σήψη δεν μπορεί πλέον να αντιμετωπίζεται με ενιαίο τρόπο. Πίσω από παρόμοια συμπτώματα μπορεί να λειτουργούν διαφορετικοί βιολογικοί και ανοσολογικοί μηχανισμοί, που απαιτούν διαφορετικές θεραπευτικές παρεμβάσεις.

Ο Καθηγητής Ευάγγελος Γιαμαρέλλος‑Μπουρμπούλης δήλωσε: «Το EMBRACE the FUTURE δεν ήταν ένας απολογισμός των τελευταίων 20 ετών. Ήταν μια συνάντηση εργασίας για το τι πρέπει να αλλάξει από εδώ και πέρα. Σήμερα γνωρίζουμε ότι πίσω από την ίδια κλινική εικόνα μπορεί να βρίσκονται διαφορετικοί μηχανισμοί νόσου και ότι κάθε ασθενής χρειάζεται να αντιμετωπίζεται με βάση το δικό του προφίλ. Το μεγάλο στοίχημα είναι να αναγνωρίζουμε εγκαίρως ποιος κινδυνεύει, να βρισκόμαστε μπροστά από τα γεγονότα και να προσφέρουμε τη σωστή θεραπεία στη σωστή στιγμή».

Η ελληνική έρευνα σε διεθνή αξιολόγηση

Η εναρκτήρια ημέρα του συνεδρίου διαφοροποιήθηκε από τα συνηθισμένα επιστημονικά πρότυπα. Τέσσερα ερευνητικά προγράμματα της Ελληνικής Ομάδας Μελέτης της Σήψης – IMPRESS, PROMISE, CLASSIFY, EXTENT – τέθηκαν σε ουσιαστική αξιολόγηση από τους καθηγητές Annane, Akova και Artigas Raventós. Τα προγράμματα εξετάζουν διαφορετικούς βιοδείκτες, θεραπευτικές παρεμβάσεις και στάδια εξέλιξης της σήψης, από την προσέλευση στα επείγοντα έως τη νοσηλεία στη ΜΕΘ.

Η CLASSIFY έχει ήδη αρχίσει σε νοσοκομεία της Αθήνας και της περιφέρειας, η PROMISE βρίσκεται στη φάση ενεργοποίησης, ενώ η EXTENT επικεντρώνεται σε ασθενείς που νοσηλεύονται σε ΜΕΘ. Στόχος δεν είναι ένας μοναδικός δείκτης ή ένα φάρμακο για όλους, αλλά ο προσδιορισμός του κατάλληλου συνδυασμού βιοδεικτών και παρεμβάσεων για τον συγκεκριμένο ασθενή, στη συγκεκριμένη φάση της νόσου.

IMMUNOSEP: Σημαντικό βήμα για την εξατομικευμένη ανοσοθεραπεία

Στο επίκεντρο του συνεδρίου βρέθηκαν τα αποτελέσματα της κλινικής μελέτης IMMUNOSEP, με συμμετοχή 276 ασθενών από έξι χώρες. Η μελέτη κατέγραψε βελτίωση της οργανικής δυσλειτουργίας έως την ένατη ημέρα στο 35,1% των ασθενών της ομάδας παρέμβασης, έναντι 17,9% στην ομάδα ελέγχου. Η θεραπευτική προσέγγιση βασίστηκε στο ανοσολογικό προφίλ κάθε ασθενούς, αναδεικνύοντας ότι η σήψη μπορεί να εκδηλώνεται είτε με υπερδιέγερση είτε με καταστολή του ανοσοποιητικού συστήματος.

Τα ευρήματα ενισχύουν την προοπτική της εξατομικευμένης ανοσοθεραπείας. Δεν αποτελούν άμεση οδηγία εφαρμογής σε όλα τα νοσοκομεία, αλλά ένα σημαντικό βήμα προς τη διαμόρφωση νέων επιστημονικών συστάσεων και τη σταδιακή ενσωμάτωση της ιατρικής ακριβείας στην κλινική πράξη.

PROMISE: Αναγνώριση του κινδύνου πριν από την επιδείνωση

Η μελέτη PROMISE εστιάζει στο κρίσιμο χρονικό παράθυρο κατά το οποίο ο ασθενής προσέρχεται στα επείγοντα χωρίς εμφανή κίνδυνο, αλλά μπορεί να επιδεινωθεί μέσα σε λίγες ώρες. Με μια μικρή ποσότητα αίματος από το δάχτυλο και τη χρήση φορητής συσκευής, μετρώνται βιοδείκτες που δείχνουν αν η ζωή του ασθενούς βρίσκεται σε κίνδυνο. Στη μελέτη συμμετέχουν δέκα Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών από όλη την Ελλάδα.

Είκοσι χρόνια προόδου – Η σήψη παραμένει σύνθετη

Η ελληνική ερευνητική προσπάθεια των τελευταίων δύο δεκαετιών έχει συμβάλει στην ανάπτυξη νέων βιοδεικτών, ταχύτερων διαγνωστικών μεθόδων και εργαλείων για την έγκαιρη αναγνώριση του ασθενούς που κινδυνεύει. Παρά την πρόοδο, η σήψη παραμένει μια από τις σοβαρότερες προκλήσεις για τα συστήματα υγείας. Μπορεί να εκδηλωθεί με περιορισμένα ή μη ειδικά συμπτώματα, να εξελιχθεί γρήγορα και να μην ακολουθεί την ίδια πορεία σε όλους τους ασθενείς. Πίσω από παρόμοια κλινική εικόνα μπορεί να λειτουργούν διαφορετικοί μηχανισμοί, γεγονός που καθιστά αναγκαία την εξατομικευμένη θεραπευτική προσέγγιση.