Μια πιλοτική πρωτοβουλία στη Γιούτα των ΗΠΑ ανοίγει νέο κεφάλαιο στη σχέση Τεχνητής Νοημοσύνης και ιατρικής πράξης. Η startup Nolla Health άρχισε πρόγραμμα στο οποίο η διάγνωση και η συνταγογράφηση για ήπια έως μέτρια ακμή πραγματοποιούνται από AI, χωρίς άμεση ανθρώπινη εποπτεία, καθιστώντας τη Γιούτα την πρώτη πολιτεία που επιτρέπει σε σύστημα τεχνητής νοημοσύνης να αντικαταστήσει γιατρό σε συγκεκριμένη κλινική πράξη.

Το πρόγραμμα, διάρκειας ενός έτους, αφορά αποκλειστικά ενήλικες με ήπια έως μέτρια ακμή. Οι χρήστες εγγράφονται στην εφαρμογή Nolla Derm με συνδρομή 4,99 δολάρια τον μήνα και υποβάλλουν φωτογραφίες του προσώπου τους, καθώς και βασικά στοιχεία ιατρικού ιστορικού. Το AI αναλύει την εικόνα, εντοπίζει το είδος της ακμής, αξιολογεί τη λιπαρότητα του δέρματος και παράγει έναν αριθμητικό δείκτη σοβαρότητας. Στη συνέχεια, συνδυάζει τα δεδομένα με το ιστορικό και προτείνει θεραπεία από οκτώ εγκεκριμένες τοπικές φαρμακευτικές επιλογές. Οι συνταγές αποστέλλονται απευθείας στο φαρμακείο ή στον ασθενή, ενώ το σύστημα παραπέμπει αυτόματα σε γιατρό όσους χρήστες παρουσιάζουν σοβαρή ακμή, εγκυμοσύνη ή άλλες καταστάσεις που δεν καλύπτονται από το πρόγραμμα.

Τα στάδια της ιατρικής εποπτείας

Η εφαρμογή δεν λειτουργεί πλήρως αυτόνομα από την πρώτη ημέρα. Το πρόγραμμα εξελίσσεται σε τρεις φάσεις:

• Πρώτοι 100 ασθενείς: Κάθε συνταγή που παράγει το AI ελέγχεται από γιατρό πριν αποσταλεί στο φαρμακείο.
• Επόμενοι 400 ασθενείς: Το AI αποστέλλει τις συνταγές απευθείας στο φαρμακείο και οι γιατροί τις ελέγχουν εκ των υστέρων σε εβδομαδιαία βάση.
• Τελική φάση: Ένας γιατρός ελέγχει τουλάχιστον το 10% των συνολικών συνταγών κάθε μήνα.

Η πολιτεία της Γιούτα ενέκρινε το πρόγραμμα μέσω του Utah Office of Artificial Intelligence Policy, το οποίο επιτρέπει προσωρινές δοκιμές AI υπό χαλαρότερο ρυθμιστικό πλαίσιο.

Περιορισμοί και ασφάλεια

Οι θεραπείες περιορίζονται αποκλειστικά σε τοπικά σκευάσματα, με τις πιθανές παρενέργειες να αφορούν κυρίως ερεθισμό ή ξηρότητα του δέρματος. Δεν συνταγογραφούνται χάπια ή ορμονικές θεραπείες. Η Nolla Health αναφέρει ότι οι κλινικοί γιατροί συμφωνούν με τις προτάσεις του AI σε ποσοστό άνω του 96%, με τις διαφωνίες να περιορίζονται σε μικρές προσαρμογές στη δοσολογία των τοπικών θεραπειών.

Οι ανησυχίες γύρω από την ιατρική χρήση AI

Η πρωτοβουλία έχει προκαλέσει συζητήσεις για το κατά πόσο η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να αντικαταστήσει γιατρούς σε απλές κλινικές πράξεις. Η ιστορία έχει δείξει ότι η άκριτη εμπιστοσύνη σε AI μπορεί να οδηγήσει σε επικίνδυνες καταστάσεις: χαρακτηριστική είναι η περίπτωση 60χρονου που πέρσι ακολούθησε συμβουλή ChatGPT και αντικατέστησε το αλάτι με βρωμιούχο νάτριο, προκαλώντας σοβαρή δηλητηρίαση.Παράλληλα, μεγάλες εταιρείες όπως είναι η Google έχουν αποσύρει λειτουργίες AI που παρείχαν συμβουλές υγείας, μετά από αναφορές για ανακριβείς και δυνητικά επικίνδυνες πληροφορίες.

Τι σημαίνει αυτό για το μέλλον της ιατρικής

Παρότι το πρόγραμμα είναι μικρής κλίμακας, αποτελεί πιθανό πρώτο βήμα προς ένα μοντέλο στο οποίο η AI αναλαμβάνει μέρος της πρωτοβάθμιας φροντίδας για χαμηλού κινδύνου περιστατικά. Η Nolla Health υποστηρίζει ότι στόχος δεν είναι η αντικατάσταση των γιατρών, αλλά η διεύρυνση της πρόσβασης σε βασική φροντίδα για όσους δεν μπορούν να δουν ειδικό.

Το εάν η Τεχνητή Νοημοσύνη θα αποτελέσει συμπληρωματικό εργαλείο ή θα εξελιχθεί σε αυτόνομο φορέα παροχής υπηρεσιών υγείας παραμένει ανοιχτό ερώτημα — αλλά η Γιούτα μόλις έκανε το πρώτο βήμα προς αυτή την κατεύθυνση.