Μια από τις πιο ουσιαστικές παρεμβάσεις στη θεματική εκδήλωση της PGEU (Pharmaceutical Group of the European Union) στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προήλθε από την ελληνική αντιπροσωπεία, η οποία μετέφερε με σαφήνεια την πραγματική εικόνα που βιώνουν καθημερινά τα ελληνικά φαρμακεία και οι ασθενείς. Η εκδήλωση, με τίτλο «Keeping medicines available», συγκέντρωσε ευρωβουλευτές, εκπροσώπους του European Medicines Agency (EMA), της EFPIA και αντιπροσωπείες από όλη την Ευρώπη, με στόχο την ανάδειξη του οξυμένου προβλήματος των ελλείψεων φαρμάκων.

Η ελληνική αντιπροσωπεία της PGEU έθεσε στο επίκεντρο της συζήτησης τις πρακτικές περιορισμένης διάθεσης φαρμάκων, ζητώντας από τον EMA να τοποθετηθεί δημόσια και να διευκρινίσει:
• ποιες ενέργειες μπορεί να αναλάβει,
• ποιες κατευθύνσεις μπορεί να συστήσει προς τις εθνικές αρχές,
• πώς μπορεί να ενισχυθεί ο έλεγχος και η διαφάνεια στην κατανομή ποσοτήτων,
• πώς θα διασφαλιστεί η ισότιμη πρόσβαση των ασθενών στη θεραπεία.
Η παρέμβαση βασίστηκε σε συγκεκριμένα στοιχεία που έχει ήδη αναδείξει ο Πανελλήνιος Φαρμακευτικός Σύλλογος (ΠΦΣ), ο οποίος έχει απευθύνει επίσημη επιστολή προς τον ΣΦΕΕ, το Υπουργείο Υγείας και τον ΕΟΦ, ζητώντας ελέγχους για τις πολιτικές που οδηγούν σε ελλείψεις.

Τα στοιχεία που παρουσίασε η ελληνική πλευρά

Σύμφωνα με την ελληνική νομοθεσία, οι φαρμακευτικές εταιρείες υποχρεούνται να διατηρούν απόθεμα τριών μηνών για κάθε κωδικό ΕΟΦ. Στην πράξη, όμως, τα αποθέματα συχνά περιορίζονται σε 10–15 ημέρες, δημιουργώντας ασφυκτικές συνθήκες στην αγορά.
Επιπλέον, η νομοθεσία προβλέπει ότι οι ανάγκες της αγοράς πρέπει να καλύπτονται βάσει της συνταγογράφησης, με προσαύξηση ασφαλείας 25%. Ωστόσο, ούτε αυτή η πρόβλεψη τηρείται συστηματικά.

Η ελληνική αντιπροσωπεία τόνισε ότι οι πρακτικές αυτές, σε συνδυασμό με τις εμπορικές πολιτικές και τη μείωση των ποσοτήτων που εισάγονται τα τελευταία χρόνια, οδηγούν:
• σε άνιση πρόσβαση των ασθενών στα φάρμακα,
• σε διαστρωμάτωση μεταξύ φαρμακείων,
• σε αδυναμία κάλυψης βασικών θεραπευτικών αναγκών.

«Δεν αρκούν γενικές στρατηγικές – χρειάζονται δεσμευτικά μέτρα»

Η ελληνική αντιπροσωπεία υπογράμμισε ότι η συζήτηση για τις ελλείψεις δεν μπορεί να περιορίζεται σε γενικές ευρωπαϊκές στρατηγικές ή σε εκ των υστέρων διαχειριστικές παρεμβάσεις. Αντίθετα, απαιτείται:
• ενίσχυση των μηχανισμών εποπτείας,
• αυστηρή εφαρμογή της νομοθεσίας,
• συστηματικός έλεγχος σε όλα τα στάδια της εφοδιαστικής αλυσίδας,
• διαφάνεια στην κατανομή ποσοτήτων,
• προστασία της ισότιμης πρόσβασης των ασθενών.
Η ελληνική πλευρά ξεκαθάρισε ότι, εάν τα μέτρα της πολιτείας δεν αποδώσουν, ο ΠΦΣ είναι έτοιμος να προσφύγει στη δικαιοσύνη για την αντιμετώπιση πρακτικών που θεωρεί απαράδεκτες και επιζήμιες για τη δημόσια υγεία.

Η επάρκεια φαρμάκων ως θεμελιώδης υποχρέωση των συστημάτων υγείας

Η διασφάλιση της επάρκειας φαρμάκων δεν αποτελεί τεχνικό ζήτημα, αλλά πυλώνα της δημόσιας υγείας. Απαιτεί:
• πραγματικές πολιτικές τομές,
• ουσιαστικό ρυθμιστικό έλεγχο,
• συνεργασία ευρωπαϊκών και εθνικών αρχών,
• διαφάνεια και λογοδοσία από όλους τους εμπλεκόμενους.
Η ελληνική παρέμβαση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έστειλε ένα σαφές μήνυμα: οι ελλείψεις φαρμάκων δεν είναι απλώς αριθμοί στα δελτία παρακολούθησης, αλλά καθημερινή αγωνία για χιλιάδες ασθενείς και πρόκληση για τα φαρμακεία που προσπαθούν να ανταποκριθούν.