Η Ελλάδα βρίσκεται ένα βήμα πριν από μια σημαντική εξέλιξη στον τομέα της αιματολογίας και της εξατομικευμένης ιατρικής, καθώς προετοιμάζεται για την εγχώρια παραγωγή προηγμένων κυτταρικών θεραπειών. Η προοπτική αυτή αναμένεται να ενισχύσει την πρόσβαση των ασθενών σε καινοτόμες θεραπείες για αιματολογικές κακοήθειες και ορισμένες μορφές συμπαγών όγκων.

Στο επίκεντρο των επιστημονικών συζητήσεων του 37ου Πανελλήνιου Αιματολογικού Συνεδρίου βρέθηκαν οι γενετικά τροποποιημένες κυτταρικές ανοσοθεραπείες CAR-T. Οι θεραπείες αυτές χρησιμοποιούνται ήδη διεθνώς για την αντιμετώπιση λευχαιμιών, λεμφωμάτων και πολλαπλού μυελώματος, προσφέροντας νέα θεραπευτικά εργαλεία σε ασθενείς με δύσκολα ή ανθεκτικά νοσήματα.

Νοσοκομειακή εξαίρεση και εγχώρια παραγωγή

Καθοριστικής σημασίας θεωρείται η δυνατότητα παραγωγής προηγμένων κυτταρικών θεραπειών μέσω του θεσμού της Νοσοκομειακής Εξαίρεσης (Hospital Exemption), ο οποίος πλέον προβλέπεται από την ελληνική νομοθεσία. Με την ολοκλήρωση των απαραίτητων κανονιστικών ρυθμίσεων, ανοίγει ο δρόμος για την παραγωγή και χορήγηση εξατομικευμένων κυτταρικών θεραπειών εντός της χώρας.

Λύση σε περιορισμούς πρόσβασης

Σήμερα, αρκετές προηγμένες θεραπείες παραμένουν δύσκολα προσβάσιμες για τους Έλληνες ασθενείς λόγω υψηλού κόστους και περιορισμένης παραγωγικής διαθεσιμότητας. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ασθενείς αναγκάζονται να αναζητήσουν θεραπεία σε εξειδικευμένα κέντρα του εξωτερικού προκειμένου να λάβουν συγκεκριμένες καινοτόμες αγωγές.

Υποδομές υψηλής Τεχνολογίας στην Πάτρα

Κομβικό ρόλο στο εγχείρημα διαδραματίζουν το Ινστιτούτο Κυτταρικών Θεραπειών «Δημήτρης Λόης» του Κέντρου Έρευνας Πανεπιστημίου Πατρών και η Ελληνική Τράπεζα Ομφαλοπλακουντιακού Αίματος του ΙΙΒΕΑΑ. Σύμφωνα με τον καθηγητή Αιματολογίας Αλέξανδρο Σπυριδωνίδη, οι μονάδες έχουν ήδη εξοπλιστεί με τεχνολογία αντίστοιχη εκείνης μεγάλων ευρωπαϊκών κέντρων που εφαρμόζουν επιτυχώς ανάλογες θεραπείες.

Ήδη υπάρχει ελληνική εμπειρία

Το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Πατρών έχει ολοκληρώσει την πρώτη ελληνική κλινική μελέτη κυτταρικής ανοσοθεραπείας σε ασθενείς που υποβλήθηκαν σε μεταμόσχευση μυελού των οστών. Το θεραπευτικό προϊόν αναπτύχθηκε και παρήχθη εξ ολοκλήρου στην Ελλάδα, γεγονός που αποδεικνύει ότι η χώρα διαθέτει πλέον σημαντική επιστημονική και τεχνολογική τεχνογνωσία στον συγκεκριμένο τομέα.

Μείωση κόστους και ενίσχυση πρόσβασης

Η εγχώρια παραγωγή αναμένεται να συμβάλει ουσιαστικά στη μείωση του οικονομικού βάρους για το σύστημα υγείας. Το κόστος ορισμένων εμπορικά διαθέσιμων κυτταρικών θεραπειών μπορεί να ξεπερνά τις 300.000 ευρώ ανά ασθενή, καθιστώντας αναγκαία την ανάπτυξη εναλλακτικών λύσεων με υψηλά πρότυπα ποιότητας και ασφάλειας.

Τα Ελληνικά Κέντρα Κυτταρικών Θεραπειών

Πέρα από τις υποδομές στην Πάτρα και το ΙΙΒΕΑΑ, εξειδικευμένες μονάδες κυτταρικών θεραπειών έχουν αναπτυχθεί στην Ογκολογική Μονάδα Παίδων «Μαριάννα Β. Βαρδινογιάννη – ΕΛΠΙΔΑ» και στο Κέντρο Κυτταρικών Θεραπειών του Νοσοκομείου «Γ. Παπανικολάου» Θεσσαλονίκης.

Παράλληλα, πιστοποιημένα κέντρα χορήγησης θεραπειών CAR-T λειτουργούν σε κορυφαία νοσοκομεία της χώρας, μεταξύ των οποίων ο «Ευαγγελισμός», το «Αττικόν», το «Λαϊκό», το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Πατρών, το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Ηρακλείου, το «Μεταξά», ο «Άγιος Σάββας» και το Ερρίκος Ντυνάν Hospital Center.

Προοπτικές για τους ασθενείς

Οι ειδικοί εκτιμούν ότι, εφόσον ολοκληρωθεί σύντομα το κανονιστικό πλαίσιο εφαρμογής, οι πρώτοι ασθενείς θα μπορούσαν να λάβουν κυτταρικές θεραπείες ελληνικής παραγωγής μέσα στο επόμενο έτος. Η εξέλιξη αυτή αναμένεται να βελτιώσει σημαντικά την πρόσβαση σε καινοτόμες θεραπείες και να ενισχύσει τον ρόλο της χώρας στον τομέα της προηγμένης βιοϊατρικής.