Νέα επιστημονική μελέτη ανατρέπει τις μέχρι σήμερα εκτιμήσεις για τη συμβολή των φαρμακευτικών ουσιών στη μικρορύπανση των αστικών λυμάτων. Τα ευρήματα δείχνουν ότι το πραγματικό οικοτοξικολογικό φορτίο που αποδίδεται στα φάρμακα είναι σημαντικά χαμηλότερο από τις προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Η έρευνα, που πραγματοποιήθηκε με πρωτοβουλία της ΠΕΦ, του ΣΦΕΕ και του ΕΦΕΧ, σε συνεργασία με το Εργαστήριο Αναλυτικής Χημείας του ΕΚΠΑ υπό τον καθηγητή Νίκο Θωμαΐδη, καταγράφει μια εντυπωσιακή απόκλιση: οι φαρμακευτικές ουσίες αντιστοιχούν μόλις στο 7% του συνολικού τοξικού φορτίου των επεξεργασμένων λυμάτων, έναντι του 66% που είχε αποδοθεί σε αυτές στο πλαίσιο της εκτίμησης επιπτώσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την αναθεώρηση της Οδηγίας για τα αστικά λύματα. Η μελέτη βασίστηκε σε συστηματικές δειγματοληψίες στις εγκαταστάσεις επεξεργασίας λυμάτων της Ψυττάλειας και της Λάρισας, εξετάζοντας ένα ευρύ φάσμα μικρορύπων και την οικοτοξικολογική τους συμπεριφορά.

Η μικρορύπανση ως πολυπαραγοντικό περιβαλλοντικό ζήτημα

Τα αποτελέσματα αναδεικνύουν ότι η μικρορύπανση των αστικών λυμάτων δεν μπορεί να αποδοθεί μονοδιάστατα σε μία κατηγορία ουσιών. Αντιθέτως, αποτελεί ένα σύνθετο περιβαλλοντικό φαινόμενο που επηρεάζεται από πολλαπλές πηγές και χημικές ενώσεις. Η μελέτη υπογραμμίζει ότι η εφαρμογή της νέας ευρωπαϊκής Οδηγίας για τα αστικά λύματα (UWWTD) πρέπει να βασίζεται σε επικαιροποιημένα επιστημονικά δεδομένα, ώστε η διευρυμένη ευθύνη του παραγωγού (EPR) να αντανακλά την πραγματική συμβολή κάθε κατηγορίας μικρορύπων στο συνολικό τοξικό φορτίο.

Η φαρμακοβιομηχανία ζητά τεκμηριωμένες και στοχευμένες πολιτικές

Οι φορείς της φαρμακοβιομηχανίας επισημαίνουν ότι η προστασία του περιβάλλοντος και της δημόσιας υγείας αποτελεί αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητα. Ωστόσο, τονίζουν ότι οι πολιτικές που θα εφαρμοστούν πρέπει να είναι συνεκτικές, επιστημονικά τεκμηριωμένες και να βασίζονται σε πραγματικά δεδομένα, ώστε να αποφεύγονται δυσανάλογες επιβαρύνσεις σε κλάδους που δεν ευθύνονται για το μεγαλύτερο μέρος του οικοτοξικολογικού φορτίου. Η μελέτη δείχνει ότι η συμβολή των φαρμακευτικών ουσιών είναι περιορισμένη, γεγονός που καθιστά αναγκαία την αναθεώρηση των αρχικών εκτιμήσεων και την υιοθέτηση στοχευμένων παρεμβάσεων.

Προς ένα αποτελεσματικό και δίκαιο πλαίσιο διαχείρισης μικρορύπανσης

Η νέα έρευνα προσφέρει κρίσιμα δεδομένα για τον σχεδιασμό ενός αποτελεσματικού πλαισίου διαχείρισης μικρορύπανσης, το οποίο θα λαμβάνει υπόψη την πολυπλοκότητα των πηγών και τη διαφοροποίηση των ουσιών. Η ΠΕΦ, ο ΣΦΕΕ και ο ΕΦΕΧ υπογραμμίζουν ότι η βιώσιμη ανάπτυξη και η περιβαλλοντική προστασία απαιτούν πολιτικές που στηρίζονται σε τεκμηριωμένη ανάλυση και όχι σε γενικευμένες παραδοχές. Η μελέτη της ελληνικής επιστημονικής ομάδας συμβάλλει ουσιαστικά στη διαμόρφωση ενός πιο ακριβούς και δίκαιου πλαισίου για την εφαρμογή της νέας Οδηγίας, ενισχύοντας τον δημόσιο διάλογο με δεδομένα υψηλής αξιοπιστίας.