Η ψυχοθεραπεία στην Ελλάδα εισέρχεται σε μια νέα εποχή θεσμικής οργάνωσης και επιστημονικής λογοδοσίας. Η ψήφιση του ν. 5351/2026 (ΦΕΚ Α΄ 178/2.11.2026) και η σύσταση του Εθνικού Παρατηρητηρίου Ψυχοθεραπείας και Συμβουλευτικής Ψυχικής Υγείας αποτελούν μια σημαντική εξέλιξη για την αναβάθμιση της εκπαίδευσης στην ψυχοθεραπεία, την κατοχύρωση ποιοτικών προδιαγραφών και την προστασία των πολιτών που αναζητούν υπηρεσίες ψυχικής υγείας.

Η Εθνική Εταιρεία Ψυχοθεραπείας Ελλάδος (ΕΕΨΕ), η οποία εκπροσωπεί40 ψυχοθεραπευτικούς οργανισμούς, 15 διαφορετικές ψυχοθεραπευτικές προσεγγίσεις και περισσότερους από 3.000 επαγγελματίες του χώρου, υποδέχεται θετικά το νέο νομοθετικό πλαίσιο. Η Εταιρεία συμμετείχε ενεργά στη δημόσια διαβούλευση και κατέθεσε τις θέσεις της κατά την ακρόαση φορέων στη Διαρκή Επιτροπή Κοινωνικών Υποθέσεων της Βουλής, συμβάλλοντας στον δημόσιο διάλογο με επιστημονικά τεκμηριωμένες προτάσεις.

Ωστόσο, η δημόσια συζήτηση που αναπτύχθηκε το τελευταίο διάστημα ανέδειξε την ανάγκη διευκρινίσεων. Ορισμένοι εκπαιδευτικοί φορείς παρουσίασαν τη γενική άδεια λειτουργίας τους ως δήθεν αποκλειστική ή ειδική κρατική αναγνώριση στον τομέα της ψυχοθεραπευτικής εκπαίδευσης, δημιουργώντας σύγχυση σε επαγγελματίες, εκπαιδευόμενους και ενδιαφερόμενους πολίτες.

Η σημασία των κοινών επιστημονικών κριτηρίων

Κεντρικό στοιχείο του νέου νόμου είναι η δημιουργία ενός μόνιμου επιστημονικού και γνωμοδοτικού μηχανισμού, του Εθνικού Παρατηρητηρίου, το οποίο θα εισηγείται ενιαία κριτήρια για τη δομή, τη διάρκεια, το περιεχόμενο και τα προσόντα των εκπαιδευτών στα προγράμματα ψυχοθεραπείας. Η εξέλιξη αυτή ανταποκρίνεται σε ένα πάγιο αίτημα της επιστημονικής κοινότητας: η κρατική αναγνώριση να βασίζεται στην αξιολόγηση της πραγματικής ποιότητας των εκπαιδευτικών προγραμμάτων και όχι σε γενικές διοικητικές άδειες λειτουργίας. Ο στόχος είναι να διασφαλιστεί ότι όλοι οι φορείς θα κρίνονται με τα ίδια επιστημονικά και ποιοτικά κριτήρια, ανεξάρτητα από τον φορέα που τα παρέχει.

Θεσμοθετημένη συνεργασία με την επιστημονική κοινότητα

Ο νόμος προβλέπει ρητά τη συνεργασία του Παρατηρητηρίου με δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς, εκπαιδευτικά ιδρύματα, επιστημονικές ενώσεις και επαγγελματικές οργανώσεις. Η πρόβλεψη αυτή αναγνωρίζει ότι η ανάπτυξη ενός αξιόπιστου συστήματος αξιολόγησης απαιτεί τη συμμετοχή των ίδιων των επιστημονικών φορέων που διαθέτουν πολυετή εμπειρία στον χώρο. Η ΕΕΨΕ τονίζει ότι μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στη διαμόρφωση των νέων προδιαγραφών, αξιοποιώντας τη γνώση και την εμπειρία των οργανισμών-μελών της.

Η αρμοδιότητα του Υπουργείου Υγείας

Ιδιαίτερη σημασία έχει η πρόβλεψη του άρθρου 56, σύμφωνα με την οποία η αναγνώριση καταλληλότητας εκπαιδευτικών κέντρων θα γίνεται με απόφαση του Υπουργού Υγείας, κατόπιν γνωμοδότησης του Κεντρικού Συμβουλίου Υγείας (ΚΕΣΥ). Η διάταξη αυτή καθιστά σαφές ότι η γενική άδεια λειτουργίας ενός εκπαιδευτικού φορέα δεν ταυτίζεται με τη μελλοντική ειδική κρατική έγκριση που θα απαιτείται για κάθε κέντρο εκπαίδευσης στην ψυχοθεραπεία. Παράλληλα, το νέο πλαίσιο δεν παρέχει αποκλειστικό δικαίωμα ή προνομιακή μεταχείριση σε καμία κατηγορία παρόχων εκπαίδευσης.

Καμία προαξιολόγηση πριν από την εφαρμογή του συστήματος

Η ΕΕΨΕ υπογραμμίζει ότι η λογική του νόμου βασίζεται στην αξιολόγηση και στη συνέχεια στην αναγνώριση. Επομένως, δεν είναι δυνατόν να προβάλλεται οποιοσδήποτε φορέας ως ήδη πιστοποιημένος ή οριστικά αναγνωρισμένος, όταν οι προβλεπόμενες διαδικασίες αξιολόγησης δεν έχουν ακόμη εφαρμοστεί. Τέτοιες διακηρύξεις όχι μόνο είναι πρόωρες, αλλά ενδέχεται να δημιουργούν λανθασμένες εντυπώσεις και να επηρεάζουν σημαντικές εκπαιδευτικές και επαγγελματικές αποφάσεις.

Οι διεθνείς πιστοποιήσεις και ο ρόλος των ευρωπαϊκών φορέων

Ο νόμος προβλέπει επίσης ειδικές ρυθμίσεις για την αναγνώριση σπουδών και πιστοποιήσεων που αποκτώνται στο εξωτερικό από κρατικά αναγνωρισμένους φορείς των αντίστοιχων χωρών. Η πρόβλεψη αυτή δεν αναιρεί τη σημασία της επιστημονικής διαπίστευσης που έχουν λάβει ελληνικά εκπαιδευτικά κέντρα από έγκριτους ευρωπαϊκούς οργανισμούς, όπως η Ευρωπαϊκή Εταιρεία Ψυχοθεραπείας (EAP). Αντιθέτως, αναδεικνύει την ανάγκη σύνδεσης του ελληνικού πλαισίου με τις ευρωπαϊκές εξελίξεις και τις διεθνείς πρακτικές ποιότητας.

Προτεραιότητα η προστασία των εκπαιδευομένων

Η ΕΕΨΕ εκφράζει την ανησυχία της για πρακτικές και δημόσιες τοποθετήσεις που ενδέχεται να καλλιεργούν αβεβαιότητα μεταξύ εκπαιδευομένων και αποφοίτων. Η προβολή μιας γενικής άδειας εκπαιδευτικού ιδρύματος ως ειδικής αναγνώρισης ψυχοθεραπευτικού κέντρου ή η παρουσίαση άλλων φορέων ως αποκλεισμένων από το νέο πλαίσιο μπορεί να οδηγήσει σε παραπλάνηση και να επηρεάσει αποφάσεις με σοβαρό προσωπικό και οικονομικό αντίκτυπο. Η προστασία της δημόσιας ψυχικής υγείας απαιτεί διαφάνεια, επιστημονική τεκμηρίωση και υπεύθυνη ενημέρωση. Δεν μπορεί να στηριχθεί σε ανταγωνιστικές ερμηνείες ή σε πρόωρες διεκδικήσεις προνομίων.

Μια νέα αρχή για την ψυχοθεραπεία στην Ελλάδα

Η θεσμοθέτηση του Εθνικού Παρατηρητηρίου δημιουργεί τις προϋποθέσεις για ένα πιο συνεκτικό, δίκαιο και αξιόπιστο σύστημα εκπαίδευσης στην ψυχοθεραπεία. Η επιτυχία του εγχειρήματος θα εξαρτηθεί από τη συνεργασία Πολιτείας, επιστημονικών φορέων και εκπαιδευτικών οργανισμών, με γνώμονα την ποιότητα της εκπαίδευσης και το συμφέρον των ανθρώπων που αναζητούν ψυχοθεραπευτική φροντίδα.

Η εμπιστοσύνη στην ψυχοθεραπεία δεν οικοδομείται μέσα από αμφισβητήσεις και ανταγωνισμούς, αλλά μέσα από κοινά κριτήρια, επιστημονική αξιολόγηση, διαφάνεια και ουσιαστικό σεβασμό προς τους επαγγελματίες και τους πολίτες. Αυτό είναι το μήνυμα που αναδεικνύει η Εθνική Εταιρεία Ψυχοθεραπείας Ελλάδος σε αυτή τη σημαντική μεταβατική περίοδο για τον κλάδο.