Η AstraZeneca είναι μία παγκόσμια πρωτοπόρος βιοφαρμακευτική εταιρεία, η οποία επενδύει στην καινοτομία και έχει ως σκοπό να προσφέρει φάρμακα που αλλάζουν τη ζωή των ασθενών. Μέχρι το 2030, προγραμματίζει την ανάπτυξη και διάθεση 20 νέων φαρμάκων! Θα έρθουν όμως στην Ελλάδα;

Η Πρόεδρος και Διευθύνουσα Σύμβουλος της AstraZeneca Ελλάδας και Κύπρου Έλενα Χουλιάρα, σε συνάντησή της με εκπροσώπους του Τύπου, αναφέρθηκε συνολικά στις δραστηριότητες και τους στόχους της εταιρείας παγκοσμίως και στην Ελλάδα, στην πρωτοπορία της στην έρευνα και την καινοτομία αλλά και στις προκλήσεις που αντιμετωπίζει το εθνικό σύστημα υγείας.Στην εκδήλωση μίλησαν, επίσης, ο Ιατρικός Διευθυντής AstraZeneca Ελλάδας Πέτρος Γαλανάκης και η Corporate & Regulatory Affairs Director Γιώτα Κοτσεκίδου. 

Πρωτοπόρος στη φαρμακευτική καινοτομία

Μέχρι το 2030, η AstraZeneca έχει θέσει μια σειρά από ιδιαίτερα φιλόδοξους στρατηγικούς στόχους. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται η ανάπτυξη και διάθεση 20 νέων φαρμάκων, καθώς και η περαιτέρω ενίσχυση της οικονομικής της δυναμικής, με στόχο να εξελιχθεί σε εταιρεία αξίας 80 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Ήδη, βρίσκεται σε τροχιά επίτευξης αυτών των στόχων. Μέχρι σήμερα έχει κυκλοφορήσει 9 νέες δραστικές ουσίες, ενώ 20 βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο ανάπτυξης. Το ερευνητικό της πρόγραμμα είναι εξαιρετικά δυναμικό:

• Στο τέλος του 2025, περιλάμβανε 197 έργα εκ των οποίων σήμερα, τα 176 βρίσκονται σε κλινική φάση ανάπτυξης.
• Σε αυτά περιλαμβάνονται 20 νέα μόρια σε προχωρημένο στάδιο ανάπτυξης.
• Περισσότερες από 100 μελέτες Φάσης III βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη.
• Μόνο το 2025 επενδύθηκαν 14,2 δισ. δολάρια για έρευνα και ανάπτυξη.

Χρησιμοποιεί πλέον τεχνητή νοημοσύνη (AI) και την επιστήμη δεδομένων στο 90% των προγραμμάτων μικρών μορίων — από την ταυτοποίηση θεραπευτικών στόχων έως τις κλινικές δοκιμές. Η ΤΝαξιοποιείται επίσης στον σχεδιασμό και την ανάπτυξη άλλων θεραπευτικών προσεγγίσεων, όπως πεπτιδικές ή πρωτεϊνικές θεραπείες, θεραπείες βασισμένες σε νουκλεοτίδια και κυτταρικές θεραπείες.

Το ισχυρό αποτύπωμα

Το 2025 αποτέλεσε ακόμη μία χρονιά ισχυρής δυναμικής για την εταιρεία. Τα συνολικά της έσοδα αυξήθηκαν κατά 9%, φτάνοντας τα 58,7 δισεκατομμύρια δολάρια. Την ίδια χρονιά πέτυχε 217 κυκλοφορίες προϊόντων στην αγορά, ενώ το ερευνητικό της χαρτοφυλάκιο σημείωσε σημαντική πρόοδο, με 16 θετικές ανακοινώσεις αποτελεσμάτων κλινικών μελετών Φάσης III. Στο τέλος του 2025, η AstraZeneca αριθμούσε περισσότερους από 96.000 εργαζομένους— μια παγκόσμια κοινότητα επιστημόνων, ερευνητών και επαγγελματιών που εργάζονται με κοινό σκοπό.

Το αποτύπωμα της εταιρείας στην Ελλάδα παραμένει επίσης ιδιαίτερα ισχυρό. Ενδεικτικό είναι ότι το 2025 ο κύκλος εργασιών της στη χώρα, προ εκπτώσεων και άλλων επιστροφών, διαμορφώθηκε στα 425 εκατομμύρια ευρώ. Η παρουσία της μπορεί να ενισχυθεί ακόμη περισσότερο τα επόμενα χρόνια, καθώς για την περίοδο 2026–2028 προβλέπεται η έγκριση 17 νέων φαρμάκων, καθώς και 51 νέων θεραπευτικών ενδείξεων, από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων. Μόνο το 2025, οι εκπτώσεις και επιστροφές προς το σύστημα υγείας ανήλθαν σε 225,3 εκατομμύρια ευρώ.

Η συμβολή της AstraZeneca Ελλάδας στον τομέα της έρευνας είναι επίσης ιδιαίτερα σημαντική. Κατά την περίοδο 2020–2025 πραγματοποιήθηκαν στην Ελλάδα συνολικά 89 κλινικές μελέτες με τη συμμετοχή της εταιρείας ενώ υλοποιήθηκαν και 8 προγράμματα πρώιμης πρόσβασης για ασθενείς.

Παράλληλα, η παρουσία της εταιρείας στην ελληνική αγορά αποτυπώνεται και στο ανθρώπινο δυναμικό της. Η AstraZeneca στην Ελλάδα απασχολεί 270 εργαζομένους, με τη μεγάλη πλειονότητα να διαθέτει υψηλό επίπεδο επιστημονικής κατάρτισης.

Πρόσβαση των ασθενών στα καινοτόμα φάρμακα

Οι εκπρόσωποι της Astrazeneca δεν έκρυψαν την ανησυχία τους για το υπέρογκο clawback. Από το 2022 και μετά, η φαρμακοβιομηχανία καλύπτει περισσότερο από το 53% της συνολικής φαρμακευτικής δαπάνης (εξαιρουμένης της συμμετοχής των ασθενών). Την ίδια ώρα, η δημόσια φαρμακευτική χρηματοδότηση εξακολουθεί να αυξάνεται με πιο αργό ρυθμό από εκείνον της συνολικής δαπάνης και αυτό  θα έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση των επιστροφών εάν δεν ληφθούν επιπρόσθετα μέτρα.

Η συνεχής αύξηση των επιστροφών και των υποχρεωτικών μηχανισμών επιβάρυνσης της βιομηχανίας απειλεί τη βιωσιμότητα του συστήματος και — το σημαντικότερο — την πρόσβαση των ασθενών στις βέλτιστες καινοτόμες θεραπείες. Σύμφωνα με τις πιο πρόσφατες μελέτες της IQVIA, μόνο ένα στα πέντε νέα καινοτόμα φάρμακα καταφέρνει τελικά να φτάσει στην Ελλάδα. Από τα 173 φάρμακα που εγκρίθηκαν από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων την περίοδο 2020–2023, μόλις 45 διατέθηκαν στη χώρα.

Σήμερα, υπάρχουν πρωτοποριακά φάρμακα και θεραπείες, ωστόσο η ευρεία, ισότιμη και έγκαιρη πρόσβαση σε αυτά παραμένει ζητούμενο. Οι ανισότητες μεταξύ των μεγάλων αγορών είναι ήδη έντονες. Στην Ευρώπη, οι ογκολογικοί ασθενείς αναμένουν κατά μέσο όρο περίπου δύο χρόνια περισσότερο για πρόσβαση σε νέα φάρμακα σε σύγκριση με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Τα τελευταία πέντε χρόνια, το 40% των φαρμάκων που κυκλοφόρησαν στις ΗΠΑ δεν διατέθηκαν ποτέ σε ευρωπαϊκές χώρες.

Η αναστροφή αυτής της τάσης είναι εφικτή, εφόσον όμως η υγεία αντιμετωπιστεί ως στρατηγική επένδυση, ικανή να απελευθερώσει το πλήρες οικονομικό και κοινωνικό δυναμικό της σύγχρονης ιατρικής επιστήμης. Η επένδυση στην υγεία και την καινοτομία αποτελεί επένδυση στο μέλλον της Ευρώπης, στην ευημερία, την ανταγωνιστικότητα και την κοινωνική συνοχή.

Κατά την Astrazeneca, χρειάζεται να κινηθούμε σε 3 βασικές κατευθύνσεις, ώστε να προσφέρουμε άμεση ανακούφιση στο σύστημα, ενώ ταυτόχρονα να το μετασχηματίσουμε σε βάθος χρόνου και να αυξήσουμε τους βαθμούς προβλεψιμότητας άρα και τη βιωσιμότητά του.

1. Η πρώτη αφορά τον μετασχηματισμό του συστήματος υγείας και περιλαμβάνει ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου οικοσυστήματος δεδομένων, δημιουργία εθνικού συμβουλίου φαρμακευτικής πολιτικής, ουσιαστική μεταρρύθμιση του HTA, προώθηση διαπραγματεύσεων βασισμένων στην αξία και επανεξέταση του πλαισίου αποζημίωσης.
2. Η δεύτερη αφορά τη γεφύρωση του χρηματοδοτικού κενού και περιλαμβάνει αξιοποίηση της δυναμικής των δεδομένων, διασφάλιση επαρκούς χρηματοδότησης, και ολιστική διαχείριση της ζήτησης.
3. Και τέλος, χρειάζεται να διευρύνουμε την προοπτική με την οποία προσεγγίζουμε την υγεία με ενίσχυση της πρωτοβάθμιας φροντίδας και με ισχυρότερη έμφαση στην πρόληψη.