Με τον Νόμο 5317/2026 θεσμοθετείται για πρώτη φορά στην Ελλάδα το Δικαίωμα στη Λήθη για άτομα με ιστορικό καρκίνου, διασφαλίζοντας ίση πρόσβαση σε ασφαλιστικές συμβάσεις που συνδέονται με καταναλωτική πίστη. Η εξέλιξη ευθυγραμμίζει τη χώρα με τις ευρωπαϊκές πολιτικές για την προστασία των επιζώντων από διακρίσεις.

Η Ελληνική Ομοσπονδία Καρκίνου – ΕΛΛΟΚ χαιρετίζει την ψήφιση του Νόμου 5317/2026, ο οποίος δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως στις 10 Ιουλίου 2026 και κατοχυρώνει νομοθετικά το Δικαίωμα στη Λήθη για άτομα με ιστορικό καρκίνου. Η νέα διάταξη ενσωματώνει στο ελληνικό δίκαιο το άρθρο 14 παρ. 4 της Οδηγίας (ΕΕ) 2023/2225, δημιουργώντας ένα σαφές και δεσμευτικό πλαίσιο προστασίας από διακρίσεις κατά τη σύναψη ασφαλιστικών συμβάσεων που συνδέονται με συμβάσεις καταναλωτικής πίστης.

Τι προβλέπει ο Νόμος 5317/2026

Η διάταξη ορίζει ότι απαγορεύεται η χρήση δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που σχετίζονται με ογκολογική διάγνωση, όταν έχουν παρέλθει πέντε έτη από την ολοκλήρωση της θεραπείας, χωρίς υποτροπή της νόσου.Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι άτομα με ιστορικό καρκίνου δεν μπορούν πλέον να αντιμετωπίζουν εμπόδια ή αυξημένο κόστος σε ασφαλιστικές συμβάσεις που συνδέονται με τραπεζικά προϊόντα καταναλωτικής πίστης. Η εφαρμογή του μέτρου αρχίζει στις 20 Νοεμβρίου 2026, σύμφωνα με τις μεταβατικές διατάξεις του νόμου.

Εναρμόνιση με τις ευρωπαϊκές πολιτικές για τους επιζώντες

Το Δικαίωμα στη Λήθη αποτελεί βασικό πυλώνα της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την επιβίωση μετά τον καρκίνο, αναγνωρίζοντας ότι οι επιζώντες δεν πρέπει να υφίστανται οικονομικές ή κοινωνικές διακρίσεις λόγω μιας παρελθοντικής διάγνωσης.
Η Ελλάδα υιοθετεί πλέον το ελάχιστο χρονικό όριο των πέντε ετών, ακολουθώντας χώρες όπως  είναι η Γαλλία, το Βέλγιο και η Ισπανία.

Ο ρόλος της ΕΛΛΟΚ και των οργανώσεων ασθενών

Ο πρόεδρος της ΕΛΛΟΚ, Γιώργος Καπετανάκης, επεσήμανε ότι η Ομοσπονδία, ως Εθνικός Κόμβος της Ευρωπαϊκής Αποστολής για τον Καρκίνο (Hellenic Cancer Mission Hub), εργάστηκε συστηματικά για την κατοχύρωση του δικαιώματος. Όπως δήλωσε, η ΕΛΛΟΚ λειτούργησε ως «γέφυρα» μεταξύ ευρωπαϊκών προτεραιοτήτων και εθνικής εφαρμογής, ενισχύοντας τη συνεργασία ασθενών, δημόσιων αρχών, φορέων πολιτικής, τραπεζικού και ασφαλιστικού τομέα. Σημαντικοί συνοδοιπόροι στην προσπάθεια υπήρξαν η Πίστη Κρυσταλλίδου, το WinCancer και οι οργανώσεις-μέλη της ΕΛΛΟΚ.

Ένα απλό και διαφανές πλαίσιο προστασίας

Η νομοθετική κατοχύρωση δημιουργεί ένα συνεκτικό πλαίσιο που διασφαλίζει ότι τα άτομα με ιστορικό καρκίνου δεν θα αντιμετωπίζουν αδικαιολόγητα εμπόδια σε ασφαλιστικές διαδικασίες. Η εξέλιξη ενισχύει την ισότιμη πρόσβαση σε οικονομικές υπηρεσίες και τοποθετεί την Ελλάδα ανάμεσα στις πρωτοπόρες ευρωπαϊκές χώρες που υιοθετούν σύγχρονες πολιτικές για τους επιζώντες.

Προοπτικές για νέες πολιτικές ισότητας στην ογκολογική φροντίδα

Η ΕΛΛΟΚ τονίζει ότι η επιτυχής θεσμοθέτηση του Δικαιώματος στη Λήθη αποδεικνύει πως οι ευρωπαϊκές προτεραιότητες μπορούν να μεταφραστούν σε αποτελεσματικές εθνικές πολιτικές. Η εξέλιξη δημιουργεί αισιοδοξία ότι αντίστοιχες συνεργατικές πρωτοβουλίες μπορούν να οδηγήσουν σε νέες δράσεις που θα μειώσουν τις ανισότητες και θα ενισχύσουν την ισότιμη πρόσβαση όλων των ασθενών στην ογκολογική φροντίδα.