Η Ένωση Ελευθεροεπαγγελματιών Παιδιάτρων Αττικής, με αφορμή τις νέες οδηγίες του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας της 7ης Οκτωβρίου 2026, τονίζει ότι η παιδική και εφηβική παχυσαρκία αποτελεί χρόνια, πολυπαραγοντική νόσο που χρειάζεται έγκαιρη αναγνώριση, εξατομικευμένη αντιμετώπιση και μακροχρόνια φροντίδα. Οι επιπλοκές της μπορούν να εμφανιστούν ήδη από τα σχολικά χρόνια, καθιστώντας αναγκαία την ενεργή συμμετοχή της οικογένειας και τη σταθερή καθοδήγηση του παιδιάτρου.

Τα πρόσφατα δεδομένα αποτυπώνουν το μέγεθος του προβλήματος στη χώρα. Σύμφωνα με τον ΠΟΥ, περίπου 37% των παιδιών 7 ετών στην Ελλάδα είχε υπέρβαρο ή παχυσαρκία την περίοδο 2022–2024, ενώ 18% κατατάχθηκε στην κατηγορία παχυσαρκίας. Τα αντίστοιχα ποσοστά στις συμμετέχουσες ευρωπαϊκές χώρες ήταν 25% και 11% για ηλικίες 7–9 ετών.

Στην πανελλήνια έρευνα HBSC του ΕΠΙΨΥ το 2022, το 22,2% των μαθητών 11, 13 και 15 ετών καταγράφηκε ως υπέρβαρο ή παχύσαρκο, έναντι 19% το 2018. Παράλληλα, σε έρευνα γονέων του 2024 από το Υπουργείο Υγείας και τη UNICEF, μόλις το 20,6% των εφήβων 15–17 ετών ασκείται καθημερινά για τουλάχιστον μία ώρα, ενώ ο μέσος χρόνος μπροστά σε οθόνες εκτός εκπαίδευσης φθάνει τις τρεις ώρες ημερησίως.

Οι επιπλοκές δεν περιμένουν την ενηλικίωση

Η Ένωση επισημαίνει ότι οι επιπτώσεις της παχυσαρκίας μπορεί να εξελίσσονται ακόμη και χωρίς εμφανή συμπτώματα. Προδιαβήτης και διαβήτης τύπου 2, αυξημένη αρτηριακή πίεση, διαταραχές λιπιδίων, λιπώδης νόσος του ήπατος, αποφρακτική υπνική άπνοια, μυοσκελετικός πόνος και ορθοπαιδικά προβλήματα μπορούν να εμφανιστούν ήδη από την παιδική ηλικία.

Σε έφηβες, η παχυσαρκία μπορεί να συνδέεται με διαταραχές της εμμήνου ρύσεως και σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών. Μακροπρόθεσμα, αυξάνεται ο κίνδυνος καρδιαγγειακών νοσημάτων και ορισμένων μορφών καρκίνου στην ενήλικη ζωή, όπως του ενδομητρίου, μαστού, παχέος εντέρου, οισοφάγου, στομάχου, ήπατος, χοληδόχου κύστης, παγκρέατος και νεφρού.

Η ψυχική επιβάρυνση είναι εξίσου σημαντική

Ο στιγματισμός, τα πειράγματα και ο σχολικός εκφοβισμός μπορούν να προκαλέσουν ντροπή, κοινωνική απομόνωση και δυσκολίες στη σχέση με το φαγητό. Η Ένωση τονίζει ότι η αντιμετώπιση πρέπει να στηρίζεται στην κατανόηση των παραγόντων που επηρεάζουν κάθε οικογένεια, όπως η κληρονομικότητα, ο ύπνος, το άγχος και οι συνθήκες διαβίωσης. Η ενοχοποίηση του παιδιού ή των γονέων δυσκολεύει τη θεραπευτική συνεργασία και απομακρύνει το παιδί από τη σωματική δραστηριότητα και την αναζήτηση βοήθειας.

Ο παιδίατρος ως σταθερό σημείο αναφοράς

Ο παιδίατρος παρακολουθεί την ανάπτυξη και μπορεί να αναγνωρίσει έγκαιρα μεταβολές που χρειάζονται παρέμβαση. Η αξιολόγηση περιλαμβάνει τις καμπύλες βάρους, ύψους και δείκτη μάζας σώματος, την αρτηριακή πίεση, το ιστορικό και τον έλεγχο συνοδών προβλημάτων. Η θεραπεία χρειάζεται σαφείς στόχους και τακτική επανεκτίμηση. Σε ορισμένα παιδιά, κατάλληλος στόχος μπορεί να είναι η σταθεροποίηση του βάρους καθώς αυξάνεται το ύψος. Σε σοβαρή παχυσαρκία ή παρουσία επιπλοκών απαιτείται συνεργασία με εξειδικευμένη ομάδα.

Πρακτικές αλλαγές με συμμετοχή της οικογένειας

Η Ένωση προτείνει απλές αλλά ουσιαστικές αλλαγές στην καθημερινότητα:

• νερό αντί ζαχαρούχων ποτών,
• τακτικά γεύματα,
• ποικιλία θρεπτικών τροφίμων,
• οικογενειακό τραπέζι χωρίς οθόνες και
• επαρκή ύπνο.

Η σωματική δραστηριότητα πρέπει να είναι ευχάριστη και προσαρμοσμένη στις δυνατότητες του παιδιού.
Για ηλικίες 5–17 ετών, ο ΠΟΥ συστήνει τουλάχιστον 60 λεπτά μέτριας έως έντονης άσκησης ημερησίως. Περπάτημα, ποδήλατο, χορός και ενεργό παιχνίδι μπορούν να βοηθήσουν στην επίτευξη του στόχου. Σε επιλεγμένες περιπτώσεις μπορεί να προστεθεί φαρμακευτική αγωγή ή να εξεταστεί χειρουργική αντιμετώπιση από εξειδικευμένη ομάδα.

Η συμβολή της Ένωσης

Η Ένωση Ελευθεροεπαγγελματιών Παιδιάτρων Αττικής επιδιώκει να ενισχύσει την υπεύθυνη ενημέρωση των γονέων, την πρόληψη και την πρόσβαση σε επιστημονικά τεκμηριωμένη φροντίδα. Η Ένωση τονίζει τη σημασία της συνεργασίας Πολιτείας, σχολείων και επαγγελματιών υγείας, ώστε κάθε παιδί να έχει πρόσβαση σε ποιοτική διατροφή, ασφαλείς χώρους άσκησης και κατάλληλες υπηρεσίες υγείας.

Η έγκαιρη φροντίδα μπορεί να προλάβει επιπλοκές και να βελτιώσει ουσιαστικά την καθημερινότητα του παιδιού. Η οικογένεια χρειάζεται ενημέρωση, υποστήριξη και ένα σταθερό θεραπευτικό σχέδιο με επίκεντρο την υγεία και την ανάπτυξή του.