Η Παγκόσμια Ημέρα Διαβήτη στις 14 Νοεμβρίου 2026, με κεντρικό μήνυμα «Πρώιμη δράση για τον διαβήτη», βρίσκει την Ελλάδα και τη διεθνή κοινότητα αντιμέτωπες με μια διαρκώς αυξανόμενη πρόκληση δημόσιας υγείας. Η Επαγγελματική Εταιρεία Παθολόγων – Διαβητολόγων Ελλάδας (ΕΠΕΠΑΔΙΕ) κρούει τον κώδωνα του κινδύνου, επισημαίνοντας τόσο τη ραγδαία αύξηση των περιστατικών όσο και τα σοβαρά προβλήματα που αντιμετωπίζει η εξειδίκευση στη Διαβητολογία.

Ο διαβήτης σε αριθμούς: μια παγκόσμια επιδημία

Τα στοιχεία της μελέτης Global Burden of Disease 2021 αποτυπώνουν την έκταση του προβλήματος παγκοσμίως για τον σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2.

Νέα περιστατικά παγκοσμίως: 23,9 εκατομμύρια

Ετήσιος ηλικιακά σταθμισμένος δείκτης επίπτωσης: 280,3 ανά 100.000 κατοίκους

Αύξηση νέων περιστατικών από το 1990: 220,6%

Στην Ελλάδα, ο σακχαρώδης διαβήτης εκτιμάται ότι αφορά περίπου το 10-12% του πληθυσμού, γεγονός που τον καθιστά μία από τις σημαντικότερες χρόνιες παθήσεις της χώρας.

 

Η εικόνα στην Ελλάδα την τελευταία πενταετία

Σύμφωνα με στοιχεία της ΗΔΙΚΑ που δημοσιοποιήθηκαν από την ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ, οι καταγεγραμμένοι ασθενείς με διαβήτη παρουσιάζουν σταθερά αυξητική πορεία.

Έτος | Καταγεγραμμένοι ασθενείς | Ετήσια αύξηση

2021 | 1.067.165 | –

2022 | 1.127.601 | 5,7%

2023 | 1.189.712 | 5,5%

2024 | 1.242.340 | 4,4%

2025 | 1.292.729 | 4,1%

Τα δεδομένα δείχνουν ότι μέσα σε τέσσερα χρόνια καταγράφονται περισσότεροι από 225.000 επιπλέον ασθενείς, επιβεβαιώνοντας ότι ο διαβήτης εξακολουθεί να επεκτείνεται με ταχείς ρυθμούς στον ελληνικό πληθυσμό.

 

Πόσα νέα περιστατικά καταγράφονται κάθε χρόνο

Με βάση τα δημοσιευμένα στοιχεία της ΕΕΦΑΜ για την περίοδο 2021-2025, η μέση ετήσια αύξηση ανά κατηγορία διαβήτη διαμορφώνεται ως εξής:

• Διαβήτης τύπου 2: περίπου 56.391 περιστατικά ετησίως
• Διαβήτης τύπου 1: περίπου 246 περιστατικά ετησίως
• Διαβήτης κύησης: περίπου 20.995 περιστατικά ετησίως

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι οι αριθμοί αυτοί προκύπτουν από τη μεταβολή των καταγραφών στα θεραπευτικά πρωτόκολλα και δεν αντιστοιχούν απαραίτητα σε νέες επιβεβαιωμένες διαγνώσεις. Ωστόσο, καταδεικνύουν με σαφήνεια την αυξανόμενη επιβάρυνση του συστήματος υγείας.

 

Η σημασία της πρώιμης διάγνωσης και της πρόληψης

Παρά τις σημαντικές εξελίξεις στη φαρμακευτική θεραπεία, στις διαγνωστικές τεχνολογίες και στην εξατομικευμένη ιατρική, ο διαβήτης εξακολουθεί να συνδέεται με σοβαρές επιπλοκές που επηρεάζουν σχεδόν κάθε όργανο του ανθρώπινου σώματος. Οι καρδιαγγειακές παθήσεις, οι νεφρικές βλάβες, οι ηπατικές διαταραχές, οι νευρολογικές επιπλοκές και τα προβλήματα στο διαβητικό πόδι αποτελούν μερικές μόνο από τις συνέπειες της ανεπαρκούς ρύθμισης της νόσου.

Οι Παθολόγοι – Διαβητολόγοι επισημαίνουν ότι όσο νωρίτερα γίνεται η διάγνωση και η θεραπευτική παρέμβαση, τόσο μεγαλύτερες είναι οι πιθανότητες αποφυγής σοβαρών επιπλοκών, νοσηλειών και πρόωρης θνησιμότητας.

Τα προβλήματα στην εξειδίκευση της Διαβητολογίας

Η εξειδίκευση στην Παθολογία για τον Σακχαρώδη Διαβήτη θεσμοθετήθηκε το 2019 και απαιτεί δύο επιπλέον έτη εκπαίδευσης μετά την ολοκλήρωση της ειδικότητας της Παθολογίας. Ωστόσο, σύμφωνα με την ΕΠΕΠΑΔΙΕ, το υπάρχον πλαίσιο παρουσιάζει σημαντικές δυσλειτουργίες. Η δυσκολία πρόσβασης στην εξειδίκευση, τα ασαφή επαγγελματικά δικαιώματα, οι περιορισμοί στη συνταγογράφηση και η απουσία διακριτής αναγνώρισης των εξειδικευμένων Παθολόγων – Διαβητολόγων δημιουργούν αντικίνητρα για τους νέους γιατρούς. Το αποτέλεσμα είναι η σταδιακή μείωση του ενδιαφέροντος για τη συγκεκριμένη εξειδίκευση, γεγονός που απειλεί τη βιωσιμότητα τόσο των Διαβητολογικών Κέντρων όσο και των εξειδικευμένων δημόσιων δομών παρακολούθησης ασθενών.

Έκκληση για διάλογο και μεταρρυθμίσεις

Η ΕΠΕΠΑΔΙΕ καλεί το Υπουργείο Υγείας σε ουσιαστικό διάλογο προκειμένου να επιλυθούν τα ζητήματα που αφορούν την εκπαίδευση, τα επαγγελματικά δικαιώματα και τη στελέχωση των διαβητολογικών υπηρεσιών. Στόχος, όπως επισημαίνουν οι Παθολόγοι – Διαβητολόγοι, δεν είναι η αύξηση της υγειονομικής δαπάνης αλλά η καλύτερη και έγκαιρη διαχείριση των ασθενών, ώστε να προλαμβάνονται οι σοβαρές επιπλοκές που τελικά επιβαρύνουν πολλαπλάσια το Εθνικό Σύστημα Υγείας και τον κρατικό προϋπολογισμό.