Η παγκόσμια κοινότητα βρίσκεται μπροστά σε μια διαρκώς εντεινόμενη υγειονομική πρόκληση. Τα νέα στοιχεία για την επίπτωση του καρκίνου δείχνουν ότι η νόσος θα συνεχίσει να αυξάνεται με ταχείς ρυθμούς τις επόμενες δεκαετίες, επηρεάζοντας εκατομμύρια ανθρώπους σε κάθε γωνιά του κόσμου.

Σύμφωνα με την έκθεση Global Cancer Statistics, 2026 της American Cancer Society και του International Agency for Research on Cancer, περίπου 21 εκατομμύρια άνθρωποι διαγνώστηκαν με καρκίνο το 2024, ενώ 9,8 εκατομμύρια έχασαν τη ζωή τους. Τα στοιχεία της έκθεση  σχολιάζουν η καθηγήτρια Θεραπευτικής – Επιδημιολογίας – Προληπτικής Ιατρικής, Παθολόγος (Θεραπευτική Κλινική Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, Νοσοκομείο Αλεξάνδρα) Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, η Αλεξάνδρα Σταυροπούλου (βιολόγος) και ο Θάνος Δημόπουλος (καθηγητής Θεραπευτικής – Ογκολογίας – Αιματολογίας, Διευθυντής Θεραπευτικής Κλινικής, τ. Πρύτανης ΕΚΠΑ).

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι:

• σχεδόν ένας στους πέντε ανθρώπους θα εμφανίσει κάποια μορφή καρκίνου κατά τη διάρκεια της ζωής του,
• ένας στους 9 άνδρες και μία στις 13 γυναίκες αναμένεται να πεθάνουν από τη νόσο.

Τα στοιχεία αυτά αναδεικνύουν την ανάγκη για ισχυρότερη πρόληψη, έγκαιρη διάγνωση και πρόσβαση σε σύγχρονες θεραπείες.

Η πρόβλεψη για το 2050: αύξηση 67% στα νέα περιστατικά

Οι προβλέψεις για τις επόμενες δεκαετίες είναι ιδιαίτερα ανησυχητικές. Τα νέα περιστατικά καρκίνου αναμένεται να φτάσουν τα 34 εκατομμύρια έως το 2050, σημειώνοντας αύξηση 67% σε σχέση με το 2024. Η εκτίμηση αυτή βασίζεται κυρίως στη γήρανση και στην αύξηση του παγκόσμιου πληθυσμού, γεγονός που σημαίνει ότι η πραγματική επιβάρυνση μπορεί να αποδειχθεί ακόμη μεγαλύτερη εάν δεν περιοριστούν βασικοί παράγοντες κινδύνου, όπως το κάπνισμα, η παχυσαρκία, η κατανάλωση αλκοόλ, η έλλειψη άσκησης και ορισμένες λοιμώξεις.

Οι συχνότερες μορφές καρκίνου παγκοσμίως

Ο καρκίνος του πνεύμονα παραμένει η συχνότερη μορφή καρκίνου και η πρώτη αιτία θανάτου. Όπως προαναφέρθηκε το 2024 καταγράφηκαν 2,6 εκατομμύρια νέες διαγνώσεις και 1,9 εκατομμύρια θάνατοι, αριθμοί που συνδέονται άμεσα με το κάπνισμα και την έκθεση σε καπνό. Ο καρκίνος του μαστού ακολουθεί, με 2,4 εκατομμύρια νέα περιστατικά και 694.000 θανάτους, αποτελώντας τη συχνότερη μορφή καρκίνου στις γυναίκες και την κύρια αιτία θανάτου στον γυναικείο πληθυσμό.

Ο καρκίνος του παχέος εντέρου καταγράφεται ως η τρίτη συχνότερη διάγνωση και η δεύτερη αιτία θανάτου, με περισσότερα από δύο εκατομμύρια νέα περιστατικά και 918.000 θανάτους. Ο καρκίνος του στομάχου και του ήπατος παραμένουν επίσης σημαντικές αιτίες θνησιμότητας, με υψηλότερα ποσοστά στην Ανατολική Ασία. Στους άνδρες, ο καρκίνος του προστάτη αποτελεί τη δεύτερη συχνότερη μορφή, με 1,5 εκατομμύριο νέες διαγνώσεις και 420.000 θανάτους, ενώ ο καρκίνος του παγκρέατος συνεχίζει να προκαλεί ανησυχία λόγω της υψηλής θνησιμότητας σε σχέση με την επίπτωσή του.

Οι παγκόσμιες ανισότητες στην επιβίωση

Η πιθανότητα επιβίωσης από τον καρκίνο εξαρτάται όχι μόνο από τη μορφή και το στάδιο της νόσου, αλλά και από τη χώρα στην οποία ζει ο ασθενής. Οι γυναίκες στη Δυτική Αφρική έχουν διπλάσια πιθανότητα να πεθάνουν από καρκίνο του μαστού σε σχέση με τις γυναίκες στην Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία, παρά το ότι τα ποσοστά εμφάνισης είναι χαμηλότερα. Η καθυστερημένη διάγνωση και η περιορισμένη πρόσβαση σε θεραπείες αποτελούν τους βασικούς παράγοντες αυτής της ανισότητας.

Η σημασία της πρόληψης και του προσυμπτωματικού ελέγχου

Η έκθεση υπογραμμίζει ότι σχεδόν οι μισοί θάνατοι από καρκίνο συνδέονται με τροποποιήσιμους παράγοντες κινδύνου. Ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα, καθώς μπορεί να προληφθεί μέσω του εμβολιασμού κατά του HPV και του τακτικού ελέγχου, παρότι παραμένει κύρια αιτία θανάτου σε 26 χώρες.

Κάθε χώρα χρειάζεται ένα σχέδιο προσαρμοσμένο στις ανάγκες του πληθυσμού της, με την πρόληψη στο επίκεντρο. Η αποφυγή του καπνίσματος, η υγιεινή διατροφή, η άσκηση και η συμμετοχή σε προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου αποτελούν βασικά εργαλεία για τη μείωση της επιβάρυνσης της νόσου.
καρκίνος, παγκόσμια επιβάρυνση, πρόληψη, θνησιμότητα