Η παγκόσμια εμβολιαστική κάλυψη των παιδιών παρουσίασε οριακή βελτίωση το 2025, σύμφωνα με τα νέα στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) και της UNICEF. Ωστόσο, οι διεθνείς οργανισμοί προειδοποιούν ότι οι συγκρούσεις, η φτώχεια και η διστακτικότητα απέναντι στα εμβόλια εξακολουθούν να αφήνουν εκατομμύρια παιδιά εκτεθειμένα σε σοβαρές ασθένειες.

Οριακή αύξηση της εμβολιαστικής κάλυψης

Σύμφωνα με τις ετήσιες εκτιμήσεις του ΠΟΥ και της UNICEF για την εθνική εμβολιαστική κάλυψη (WUENIC), το 2025 το 90% των βρεφών παγκοσμίως, δηλαδή σχεδόν 116 εκατομμύρια παιδιά, έλαβαν τουλάχιστον μία δόση του εμβολίου κατά της διφθερίτιδας, του τετάνου και του κοκκύτη (DTP). Παράλληλα, το 85% των βρεφών, περίπου 110 εκατομμύρια παιδιά, ολοκλήρωσαν και τις τρεις προβλεπόμενες δόσεις.

Παρότι οι δύο αυτοί δείκτες αυξήθηκαν κατά μία ποσοστιαία μονάδα σε σύγκριση με το 2024, η συνολική παγκόσμια κάλυψη εξακολουθεί να βρίσκεται χαμηλότερα από τα επίπεδα του 2019, πριν από την πανδημία της COVID-19.

Μειώθηκαν τα ανεμβολίαστα παιδιά, αλλά το πρόβλημα παραμένει

Τα στοιχεία δείχνουν ότι περίπου 13,5 εκατομμύρια παιδιά δεν έλαβαν ούτε μία δόση εμβολίου κατά τον πρώτο χρόνο της ζωής τους το 2025. Ο αριθμός αυτός είναι μειωμένος κατά σχεδόν 750.000 παιδιά σε σχέση με το προηγούμενο έτος, γεγονός που θεωρείται θετική εξέλιξη.

Ωστόσο, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η πρόοδος αυτή αντισταθμίζεται από την αύξηση των παιδιών που ξεκινούν τον βασικό εμβολιασμό αλλά δεν ολοκληρώνουν το πρόγραμμα. Η πλειονότητα αυτών των παιδιών ζει σε χώρες που υποστηρίζονται από τη Gavi, τη Διεθνή Συμμαχία για τα Εμβόλια.

Ανησυχία για την ιλαρά και τον κίνδυνο επιδημιών

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η πορεία του εμβολιασμού κατά της ιλαράς. Εκτιμάται ότι 7,3 εκατομμύρια βρέφη έλαβαν την πρώτη δόση του εμβολίου DTP, αλλά δεν συνέχισαν μέχρι την πρώτη δόση του εμβολίου κατά της ιλαράς.

Ως αποτέλεσμα, η εμβολιαστική κάλυψη για την πρώτη δόση του εμβολίου κατά της ιλαράς διαμορφώθηκε στο 84%, ενώ για τη δεύτερη δόση μόλις στο 77%. Τα ποσοστά αυτά απέχουν σημαντικά από το όριο του 95% που θεωρείται απαραίτητο για την αποτροπή επιδημιών μιας ιδιαίτερα μεταδοτικής νόσου. Η συνέπεια ήταν ότι μέσα στο 2025 συνολικά 57 χώρες κατέγραψαν μεγάλες ή εκτεταμένες επιδημίες ιλαράς.

UNICEF: Κανένα παιδί δεν πρέπει να μένει απροστάτευτο

Η Εκτελεστική Διευθύντρια της UNICEF, Κάθριν Ράσελ, τόνισε ότι οι κυβερνήσεις και οι επαγγελματίες υγείας κατάφεραν να ανακτήσουν μέρος των απωλειών που προκάλεσε η πανδημία στα προγράμματα εμβολιασμού.

Όπως επισήμανε, εκατομμύρια ευάλωτα παιδιά εξακολουθούν να μένουν εκτός εμβολιασμού εξαιτίας πολεμικών συγκρούσεων, εκτοπισμού πληθυσμών και ακραίας φτώχειας, ενώ υπογράμμισε την ανάγκη ενίσχυσης της εμπιστοσύνης των πολιτών στα εμβόλια.

Μεγάλες ανισότητες μεταξύ των χωρών

Τα στοιχεία από 195 χώρες δείχνουν ότι 100 κράτη διατηρούν εμβολιαστική κάλυψη άνω του 90% για τις τρεις δόσεις του εμβολίου DTP από το 2019 μέχρι σήμερα. Αντίθετα, από τις χώρες που βρίσκονταν κάτω από αυτό το όριο πριν από την πανδημία, μόλις 30 κατάφεραν να βελτιώσουν τις επιδόσεις τους τα τελευταία έξι χρόνια.
Την ίδια στιγμή, 65 χώρες παρουσιάζουν στασιμότητα ή ακόμη και επιδείνωση των ποσοστών εμβολιασμού, μεταξύ των οποίων 13 χώρες που πλήττονται από συγκρούσεις, ανθρωπιστικές κρίσεις ή άλλες σοβαρές κοινωνικές και οικονομικές δυσκολίες. Οι ΠΟΥ και UNICEF υπογραμμίζουν ότι η ενίσχυση των εθνικών προγραμμάτων ανοσοποίησης και η ισότιμη πρόσβαση στα εμβόλια αποτελούν βασική προϋπόθεση για την πρόληψη νέων επιδημιών και την προστασία της υγείας εκατομμυρίων παιδιών παγκοσμίως.