Η Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Απεικόνισης του Καρκίνου συνδέει σύνολα δεδομένων απεικόνισης του καρκίνου σε όλη την Ευρώπη σε μια ενιαία, ασφαλή υποδομή, παρέχοντας σε κλινικούς ιατρούς και ερευνητές πρόσβαση σε ανώνυμα δεδομένα πέρα ​​από τα σύνορα. 

Στο φιλόδοξο πρόγραμμα συμμετέχουν 95 εταίροι από 17 χώρες και αφορά 9 διαφορετικούς τύπους καρκίνου. Ο συνολικός προϋπολογισμός φθάνει τα 18 εκατ. ευρώ και συγχρηματοδοτείται από την Ε.Ε. 

Υποστηρίζοντας την ανάπτυξη και την επικύρωση εργαλείων Τεχνητής Νοημοσύνης, η πρωτοβουλία στοχεύει στη βελτίωση της έγκαιρης ανίχνευσης, διάγνωσης και σχεδιασμού θεραπείας για ασθενείς με καρκίνο σε όλη την Ευρώπη. 

 

 

Τι είναι η Πρωτοβουλία 

Η Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Απεικόνισης του Καρκίνου, μία από τις εμβληματικές δράσεις του Σχεδίου της Ευρώπης για την Καταπολέμηση του Καρκίνου, στοχεύει στην αξιοποίηση δεδομένων, τεχνητής νοημοσύνης (ΤΝ) και υπερυπολογιστών για την αποτελεσματικότερη καταπολέμηση του καρκίνου. Η πρωτοβουλία επιδιώκει να απελευθερώσει τη δύναμη της απεικόνισης και της ΤΝ προς όφελος των ασθενών με καρκίνο, των κλινικών ιατρών και των ερευνητών – βοηθώντας τους να λαμβάνουν ταχύτερες και ακριβέστερες αποφάσεις, βελτιώνοντας τη διάγνωση και τη θεραπεία και υποστηρίζοντας την προγνωστική ιατρική προσαρμοσμένη σε μεμονωμένους ασθενείς. Συνδέοντας και κοινοποιώντας δεδομένα απεικόνισης και κλινικών δεδομένων σε όλη την Ευρώπη, υποστηρίζει επίσης την ευρωπαϊκή στρατηγική δεδομένων και τους στόχους του Ευρωπαϊκού Χώρου Δεδομένων Υγείας. 

Σε όλη την Ευρώπη, υπάρχουν σύνολα δεδομένων απεικόνισης καρκίνου για πολλούς τύπους όγκων, αλλά συχνά είναι διάσπαρτα σε αποθετήρια και κλινικά κέντρα, περιορίζοντας τη χρήση τους για έρευνα και καινοτομία. Η Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Απεικόνισης του Καρκίνου αντιμετωπίζει αυτήν την πρόκληση δημιουργώντας μια ενιαία, ασφαλή και ομοσπονδιακή υποδομή που συνδέει αυτούς τους πόρους και τους καθιστά προσβάσιμους πέρα ​​από τα σύνορα.  

Αναπτύσσεται σε συνεργασία με κορυφαίους ευρωπαϊκούς ερευνητικούς οργανισμούς, ιδρύματα και εταιρείες, με σκοπό να απλοποιήσει την κοινή χρήση και χρήση δεδομένων απεικόνισης καρκίνου για την ανάπτυξη, τη συγκριτική αξιολόγηση, τη δοκιμή και την επικύρωση νέων ψηφιακών εργαλείων για εξατομικευμένη ιατρική. Θα βοηθήσει στη δημιουργία αποδεικτικών στοιχείων για την κλινική χρησιμότητα των λύσεων Τεχνητής Νοημοσύνης, ενθαρρύνοντας την υιοθέτηση της επόμενης γενιάς διαγνωστικών και θεραπειών του καρκίνου σε κλινικά περιβάλλοντα. 

Οι βασικοί στόχοι 

• Ενοποίηση και κοινή χρήση δεδομένων απεικόνισης – Σύνδεση διάσπαρτων συνόλων δεδομένων απεικόνισης καρκίνου σε μια ασφαλή, ανοιχτή και φιλική προς το χρήστη ευρωπαϊκή υποδομή. 

• Ενεργοποίηση της καινοτομίας που βασίζεται στην Τεχνητή Νοημοσύνη – Υποστήριξη της ανάπτυξης, της συγκριτικής αξιολόγησης και της κλινικής επικύρωσης εργαλείων Τεχνητής Νοημοσύνης για εξατομικευμένη ιατρική. 

• Ενίσχυση της συνεργασίας – Συνένωση παρόχων υγειονομικής περίθαλψης, ερευνητών και καινοτόμων από όλες τις χώρες για την προώθηση πολυκεντρικών μελετών, σεβόμενοι τους κανόνες προστασίας δεδομένων. Διασφάλιση εμπιστοσύνης και δεοντολογίας – Εγγύηση των υψηλότερων προτύπων ασφάλειας δεδομένων, απορρήτου των ασθενών, διαφάνειας και συμμόρφωσης με τους κανονισμούς της ΕΕ. 

• Μεταφορά της έρευνας στη φροντίδα – Αξιοποίηση δεδομένων απεικόνισης και κλινικών δεδομένων για την ανάπτυξη λύσεων Τεχνητής Νοημοσύνης έτοιμες για κλινική εφαρμογή, βελτιώνοντας τις διαδικασίες έγκαιρης ανίχνευσης, διάγνωσης και σχεδιασμού θεραπείας. 

 

Καθώς η πρωτοβουλία εξελίσσεται, η εστίασή της θα μετατοπιστεί από την ανάπτυξη και τη συγκέντρωση πόρων δεδομένων στην ενεργοποίηση μελετών επικύρωσης τεχνητής νοημοσύνης μεγάλης κλίμακας, σε πολλά κέντρα. Αυτή η μετάβαση θα σηματοδοτήσει μια νέα φάση στην οποία η πλατφόρμα Cancer Image Europe θα γίνει όχι μόνο μια αξιόπιστη πηγή ομοσπονδιακών δεδομένων απεικόνισης, αλλά και ένας καταλύτης για τη δοκιμή και την επικύρωση λύσεων τεχνητής νοημοσύνης σε κλινικά περιβάλλοντα πραγματικού κόσμου. Υποστηρίζοντας αυτές τις συνεργατικές προσπάθειες επικύρωσης, η πρωτοβουλία κάνει ένα αποφασιστικό βήμα προς την εισαγωγή αξιόπιστης τεχνητής νοημοσύνης σε όλα τα συστήματα υγειονομικής περίθαλψης της Ευρώπης. 

Η πρωτοβουλία θα διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην επίτευξη των στόχων της Στρατηγικής Εφαρμογής της Τεχνητής Νοημοσύνης στην υγειονομική περίθαλψη. Για παράδειγμα, θα υποστηρίξει την εμβληματική δράση για τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού δικτύου προηγμένων κέντρων ελέγχου που λειτουργούν με τεχνητή νοημοσύνη, με σκοπό την επιτάχυνση της υιοθέτησης καινοτόμων λύσεων τεχνητής νοημοσύνης για την πρόληψη και τη διάγνωση του καρκίνου. 

 

Η Πλατφόρμα Cancer Image Europe 

 

Στο επίκεντρο της πρωτοβουλίας βρίσκεται η Πλατφόρμα Cancer Image Europe, η οποία αναπτύχθηκε από το έργο της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας για τις Εικόνες Καρκίνου (EUCAIM), το οποίο χρηματοδοτείται στο πλαίσιο του προγράμματος DIGITAL (18 εκατ. ευρώ σε συγχρηματοδότηση από την ΕΕ). 

 

 

 

Η πλατφόρμα Cancer Image Europe παρέχει έναν κεντρικό κόμβο που συνδέει πρωτοβουλίες σε επίπεδο ΕΕ και εθνικές πρωτοβουλίες, δίκτυα νοσοκομείων και ερευνητικά αποθετήρια που περιέχουν δεδομένα απεικόνισης καρκίνου. Οι κλινικοί γιατροί, οι ερευνητές και όσοι καινοτομούν αποκτούν διασυνοριακή πρόσβαση σε μια διαλειτουργική, ασφαλή και προστατευόμενη υποδομή για ομοσπονδιακή, κατανεμημένη ανάλυση δεδομένων απεικόνισης καρκίνου. 

 

 

Το EUCAIM βασίζεται στα επιτεύγματα του Δικτύου «Τεχνητή Νοημοσύνη για Απεικόνιση Υγείας» (AI4HI), το οποίο συγκεντρώνει 5 μεγάλα έργα που χρηματοδοτούνται από την ΕΕ για τα μεγάλα δεδομένα και την ΤΝ στην απεικόνιση του καρκίνου: Chaimeleon, EuCanImage, ProCancer-I, Incisive και Primage. Η πρωτοβουλία συγκεντρώνει 95 μέλη κοινοπραξίας από 17 χώρες, βασιζόμενη στην εμπειρογνωμοσύνη και το πλαίσιο συνεργασίας που έχει δημιουργηθεί σε όλο το δίκτυο AI4HI. 

Η προσφορά υπηρεσιών του EUCAIM παρουσιάζεται στον κατάλογο του Κέντρου Δοκιμών και Πειραματισμού ΤΝ για την Υγεία (TEF-Health), που ιδρύθηκε στο πλαίσιο του προγράμματος DIGITAL, υπογραμμίζοντας τη συμπληρωματικότητα μεταξύ των δύο πρωτοβουλιών. Το TEF-Health δίνει τη δυνατότητα στις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ) που έχουν αναπτύξει λύσεις ΤΝ για τη φροντίδα του καρκίνου να τις δοκιμάσουν σε πραγματικά περιβάλλοντα. 

Οι Ευρωπαϊκοί Κόμβοι Ψηφιακής Καινοτομίας στο πλαίσιο του Προγράμματος DIGITAL υποστηρίζουν την ανάπτυξη τεχνολογιών σχετικών με την Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Απεικόνισης του Καρκίνου. Παρέχουν στους καινοτόμους καθοδήγηση σχετικά με τις νομικές απαιτήσεις, τις διαθέσιμες εγκαταστάσεις δοκιμών και μια σειρά υπηρεσιών για χρήστες και παρόχους ψηφιακών λύσεων, συμπεριλαμβανομένων ευκαιριών δοκιμών πριν από την επένδυση, εκπαίδευσης, δικτύωσης και πρόσβασης σε χρηματοδότηση. 

Πλατφόρμα σε λειτουργία 

Από τον Σεπτέμβριο του 2025, η υποδομή συνδέει 83 σύνολα δεδομένων απεικόνισης σε εννέα τύπους καρκίνου, που περιλαμβάνουν περίπου 107.000 άτομα. Μάλιστα, 50 εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης είναι επί του παρόντος διαθέσιμα στην πλατφόρμα πειραματισμού σε 203 εγγεγραμμένους χρήστες από 16 χώρες. Έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος στην ευθυγράμμιση της πλατφόρμας με το εξελισσόμενο κανονιστικό πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Χώρου Δεδομένων Υγείας (EHDS). 

Μέχρι το τέλος του 2026, η πλατφόρμα Cancer Image Europe αναμένεται να ξεπεράσει τον στόχο της, φιλοξενώντας περισσότερες από 100.000 περιπτώσεις και 60 εκατομμύρια εικόνες. Η υποδομή αναμένεται επίσης να ξεπεράσει τον στόχο της να ενώσει τουλάχιστον 30 κατανεμημένους κατόχους δεδομένων από 15 χώρες, επιτρέποντας σε κλινικούς ιατρούς, ερευνητές και καινοτόμους να συνεργάζονται σε κλινικές μελέτες και στην επικύρωση αλγορίθμων τεχνητής νοημοσύνης γρήγορα και αποτελεσματικά. Ο ασφαλής σχεδιασμός της θα υποστηρίζει την ομόσπονδη μάθηση αλγορίθμων τεχνητής νοημοσύνης, σεβόμενη πλήρως τις κανονιστικές απαιτήσεις και τις απαιτήσεις απορρήτου, καθώς και την κυριαρχία των κατόχων δεδομένων. 

 

Το δίκτυο EUCAIM επεκτείνεται 

 

Τον Ιανουάριο του 2025, η Κοινοπραξία EUCAIM καλωσόρισε νέους εταίρους από την Εσθονία, τη Νορβηγία και τη Λετονία, ενισχύοντας σημαντικά το πανευρωπαϊκό της δίκτυο. Με την προσέλκυση επιπλέον νοσοκομείων, ερευνητικών κέντρων και κλινικών εταίρων, η πρωτοβουλία επεκτείνει την πλατφόρμα Cancer Image Europe, ενισχύοντας την ποικιλομορφία και την πρόσβαση στα σύνολα δεδομένων. Αυτό υποστηρίζει τη διασυνοριακή έρευνα τεχνητής νοημοσύνης, ενισχύει τη συνεργασία και επιταχύνει την υιοθέτηση αξιόπιστων λύσεων τεχνητής νοημοσύνης στην υγειονομική περίθαλψη. 

Το έργο Unica: Unified Network for International Cancer Advancement, που χρηματοδοτείται στο πλαίσιο του προγράμματος EU4health (3,9 εκατομμύρια ευρώ σε συγχρηματοδότηση από την ΕΕ), θα επεκτείνει περαιτέρω την Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Απεικόνισης του Καρκίνου προσθέτοντας δεδομένα απεικόνισης για τον καρκίνο του μαστού, του πνεύμονα και του προστάτη στην ομοσπονδιακή υποδομή της.  

Το έργο περιλαμβάνει 12 ιατρικά κέντρα από τη Σλοβενία, την Πορτογαλία, την Πολωνία, τη Λιθουανία, την Ελλάδα, τη Γερμανία και την Ουκρανία και στοχεύει να καταδείξει την υιοθέτηση και την ενσωμάτωση τεχνολογιών που βασίζονται στην τεχνητή νοημοσύνη για την ανάλυση εικόνας του καρκίνου, μέσω της πιλοτικής εφαρμογής προηγμένων μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης. 

Προώθηση του Προληπτικού Ελέγχου του Καρκίνου 

Η Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Απεικόνισης του Καρκίνου θα υποστηρίξει την πολιτική δημόσιας υγείας, ιδίως τον προληπτικό έλεγχο του καρκίνου. Η Σύσταση του Συμβουλίου του 2022 για το Σύστημα Προληπτικού Ελέγχου του Καρκίνου της ΕΕ θέτει πολύ φιλόδοξους στόχους σε σχέση με την προσφορά προληπτικού ελέγχου του καρκίνου σε επιλέξιμο πληθυσμό της ΕΕ. Υποστηρίζοντας την παραγωγή στοιχείων για τη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης στον προσυμπτωματικό έλεγχο του καρκίνου του μαστού, του πνεύμονα και του προστάτη, η Πρωτοβουλία θα ενισχύσει την υιοθέτηση της Τεχνητής Νοημοσύνης στα προγράμματα προληπτικού ελέγχου του καρκίνου. 

Σε αυτό το πλαίσιο, το έργο BreastScan: Πανευρωπαϊκή Πλατφόρμα Εικόνας Μαστού για Προηγμένο Προληπτικό Έλεγχο Καρκίνου του Μαστού με βάση την Τεχνητή Νοημοσύνη, που χρηματοδοτείται στο πλαίσιο του προγράμματος EU4health (3,6 εκατομμύρια ευρώ σε συγχρηματοδότηση από την ΕΕ), επιδιώκει να δημιουργήσει ένα μεγάλης κλίμακας, υψηλής ποιότητας σύνολο δεδομένων από τον προληπτικό έλεγχο του καρκίνου του μαστού για να δοκιμάσει καινοτόμα εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης που βελτιώνουν τη διάγνωση και τη φροντίδα. Το BreastScan συγκεντρώνει 14 κατόχους δεδομένων σε 9 χώρες της ΕΕ. 

Αυτά τα έργα αποτελούν παραδείγματα του ευρύτερου οικοσυστήματος των χρηματοδοτούμενων από την ΕΕ έργων που εργάζονται για να κάνουν τα δεδομένα απεικόνισης του καρκίνου πιο προσβάσιμα, διαλειτουργικά και χρήσιμα για ερευνητές, κλινικούς ιατρούς και προγραμματιστές Τεχνητής Νοημοσύνης, υποστηρίζοντας ευθυγραμμισμένες εξελίξεις στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Πρωτοβουλίας Απεικόνισης του Καρκίνου και την εφαρμογή του Ευρωπαϊκού Χώρου Δεδομένων Υγείας στα κράτη μέλη. 

Διαβάστε  αναλυτικά στο τεύχος Ιουλίου -Αυγούστου του PHB #97