Η πρώτη ολοκληρωμένη μελέτη για την Ενιαία Υγεία στην Ελλάδα παρουσιάστηκε στην Αθήνα, αναδεικνύοντας την ανάγκη για μια ενιαία, διατομεακή και επιστημονικά τεκμηριωμένη στρατηγική Δημόσιας Υγείας. Η πρωτοβουλία έρχεται σε μια περίοδο που οι υγειονομικές, περιβαλλοντικές και κλιματικές προκλήσεις απαιτούν συντονισμένες πολιτικές και συνεργασία μεταξύ πολλών φορέων.

Η μελέτη εκπονήθηκε από το Ινστιτούτο Κοινωνικής και Προληπτικής Ιατρικής (ΙΚΠΙ) για την MSD Ελλάδος και παρουσιάστηκε από τους Γιάννη Τούντα, Μαρία Λινού, Δημοσθένη Σαρηγιάννη και Θωμά Μπαρτζάνα. Πρόκειται για την πρώτη συστηματική προσπάθεια χαρτογράφησης των αναγκών και των προτεραιοτήτων της χώρας στο πλαίσιο της Ενιαίας Υγείας (One Health), μιας προσέγγισης που αντιμετωπίζει την υγεία ανθρώπων, ζώων και περιβάλλοντος ως αλληλένδετο σύστημα.
Η μελέτη επισημαίνει ότι η Ελλάδα χρειάζεται μια εθνική στρατηγική με σαφές θεσμικό πλαίσιο, σταθερή χρηματοδότηση και μηχανισμούς διακυβέρνησης που θα επιτρέψουν την εφαρμογή πολιτικών πρόληψης και ανθεκτικότητας.

Η Ενιαία Υγεία ως σύγχρονη αναγκαιότητα

Η προσέγγιση της Ενιαίας Υγείας εφαρμόζεται διεθνώς και κινητοποιεί πολλούς τομείς – από την υγεία και την κτηνιατρική έως την περιβαλλοντική πολιτική και την αγροδιατροφή. Η μελέτη αναδεικνύει ότι οι σύγχρονες απειλές δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν απομονωμένα:
• 70–90% του κινδύνου χρόνιων νοσημάτων σχετίζεται με περιβαλλοντικούς παράγοντες.
• 75% των λοιμωδών νοσημάτων είναι ζωονόσοι.
• Πάνω από 1 δισ. άνθρωποι νοσούν ετησίως από ζωονόσους, με 2 εκατ. θανάτους.
• Η COVID-19 προκάλεσε συρρίκνωση της παγκόσμιας οικονομίας κατά 4,3% το 2020.
• Η μικροβιακή αντοχή χαρακτηρίζεται ως «σιωπηλή πανδημία».
• Η κλιματική κρίση αναμένεται να προκαλέσει 250.000 επιπλέον θανάτους ετησίως έως το 2050.
Τα στοιχεία αυτά επιβεβαιώνουν ότι η δημόσια υγεία δεν μπορεί πλέον να περιορίζεται σε στενά ιατρικά πλαίσια.

Προτάσεις πολιτικής και οδικός χάρτης
Η συντακτική ομάδα διαμόρφωσε ένα συνεκτικό σύνολο προτάσεων που συγκροτούν έναν εθνικό οδικό χάρτη. Μεταξύ αυτών:
• Δημιουργία εθνικής στρατηγικής Ενιαίας Υγείας με θεσμική θωράκιση.
• Ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ υπουργείων, επιστημονικών φορέων και τοπικής αυτοδιοίκησης.
• Εκπαίδευση επαγγελματιών υγείας, διοίκησης και δημόσιων λειτουργών.
• Ανάπτυξη ψηφιακών εργαλείων για επιδημιολογική επιτήρηση και παρακολούθηση δεικτών.
• Εκστρατείες ενημέρωσης για περιβαλλοντικούς και συμπεριφορικούς κινδύνους.
• Μέτρα για την αντιμετώπιση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης και την προσαρμογή στην κλιματική κρίση.
• Αναβάθμιση των συστημάτων ελέγχου ζωονόσων και ενίσχυση της συνεργασίας κτηνιατρικών και υγειονομικών υπηρεσιών.

Οι τοποθετήσεις των επιστημόνων
Ο Γιάννης Τούντας τόνισε ότι η Ενιαία Υγεία αποτελεί «αναγκαία προϋπόθεση δημόσιας υγείας» και ότι η χώρα χρειάζεται μια στρατηγική βασισμένη στη συνεργασία και την πρόληψη.
Η Μαρία Λινού υπογράμμισε στα λεγόμενά της  ότι «το 75% των νέων μολυσματικών νοσημάτων προέρχεται από ζώα», επισημαίνοντας την ανάγκη διατομεακής συνεργασίας. Επίσης, οΘωμάς Μπαρτζάνας ανέδειξε τον ρόλο της βιώσιμης κτηνοτροφίας και της βιοασφάλειας στην προστασία της δημόσιας υγείας.
Από την πλευρά του  ο Δημοσθένης Σαρηγιάννης χαρακτήρισε την κλιματική κρίση «άμεση απειλή», ζητώντας ολιστική στρατηγική πρόληψης και ανθεκτικότητας.
Ακόμη, ο Αντώνης Καρόκης από την MSD Ελλάδος σημείωσε ότι η εταιρεία στηρίζει τη μελέτη γιατί «η Ενιαία Υγεία δεν είναι έννοια, αλλά αναγκαιότητα».