Η Βουλή των Ελλήνων ενέκρινε το νέο νομοθετικό πλαίσιο για την πρόσβαση των ασθενών σε καινοτόμες θεραπείες, εισάγοντας σημαντικές αλλαγές που αναμένεται να βελτιώσουν ουσιαστικά την καθημερινότητα χιλιάδων ασθενών με σπάνια και σοβαρά νοσήματα. Ο Πανελήνιος Σύλλογος Κυστικής Ίνωσης και ο Πανελλήνιος Σύλλογος Πνευμονικής Ίνωσης «Πνεύμονες Ζωής» χαιρετίζουν τις θεσμικές βελτιώσεις, οι οποίες ενισχύουν την έγκαιρη, ασφαλή και ισότιμη πρόσβαση σε νέες σωτήριες θεραπείες.

Το νομοσχέδιο «Σύσταση Ταμείου Καινοτομίας Φαρμάκου – Πρόσβαση των ασθενών σε νέα φάρμακα και θεραπείες – Βελτίωση των υπηρεσιών υγείας και άλλες διατάξεις» εγκρίθηκε από τη Βουλή, θεσπίζοντας ένα νέο μοντέλο πρόσβασης σε σύγχρονες θεραπείες υψηλού κόστους. Το πλαίσιο αφορά θεραπείες ακριβείας, γονιδιακές θεραπείες και νεότερες στοχευμένες παρεμβάσεις για σπάνια νοσήματα, οι οποίες μπορούν να μεταβάλουν ριζικά την πορεία απειλητικών για τη ζωή παθήσεων.

Θετική ανταπόκριση από τους Συλλόγους Ασθενών

Ο Πανελλήνιος Σύλλογος Κυστικής Ίνωσης «Απεριόριστη Ανάσα» και ο Πανελλήνιος Σύλλογος Πνευμονικής Ίνωσης «Πνεύμονες Ζωής» χαιρετίζουν τις βελτιώσεις που ενσωματώθηκαν στο τελικό κείμενο του νόμου. Οι Σύλλογοι συμμετείχαν ενεργά στη δημόσια διαβούλευση, καταθέτοντας προτάσεις για την ενίσχυση της πρόσβασης σε καινοτόμες θεραπείες και μηχανισμούς πρώιμης πρόσβασης μέσω ΣΗΠ και ΙΦΕΤ.

Ενσωμάτωση κρίσιμων προτάσεων στο άρθρο 12

Ιδιαίτερα σημαντική θεωρείται η ενσωμάτωση στο άρθρο 12 προβλέψεων που ενισχύουν την πρόσβαση ασθενών με σπάνια και απειλητικά για τη ζωή νοσήματα. Το νέο πλαίσιο αναγνωρίζει θεσμικά μηχανισμούς πρώιμης πρόσβασης, όπως  είναι τα προγράμματα early access, compassionate use, προσωρινές άδειες χρήσης, ατομικά αιτήματα και off‑label ενδείξεις σε περιπτώσεις σοβαρής ιατρικής ανάγκης.

Η σημασία των μηχανισμών πρώιμης πρόσβασης

Η θεσμική αναγνώριση των μηχανισμών αυτών θεωρείται καθοριστική, καθώς οι διαδικασίες αποζημίωσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση συχνά απαιτούν μεγάλο χρονικό διάστημα. Η δυνατότητα πρόσβασης πριν από την ολοκλήρωση αυτών των διαδικασιών μπορεί να αποδειχθεί σωτήρια για ασθενείς που δεν διαθέτουν εναλλακτικές θεραπευτικές επιλογές.

Ενίσχυση εξαιρέσεων και μείωση διοικητικών εμποδίων

Το νέο πλαίσιο προβλέπει ενισχυμένες εξαιρέσεις για σπάνια και εξαιρετικά σπάνια νοσήματα, συνεκτίμηση ισχυρών επιστημονικών δεδομένων και τεκμηριωμένης ιατρικής ανάγκης, καθώς και πρόβλεψη για μη αποζημιούμενες ή μη εγκεκριμένες ενδείξεις σε σοβαρές παθήσεις. Παράλληλα, αφαιρούνται διοικητικά εμπόδια που θα μπορούσαν να προκαλέσουν καθυστερήσεις στην πρόσβαση.

Ενίσχυση της συμμετοχής των ασθενών

Θετική εξέλιξη αποτελεί η θεσμική συμμετοχή εκπροσώπων ασθενών ως παρατηρητών σε διαδικασίες αξιολόγησης, ενισχύοντας τη διαφάνεια και τη συμμετοχικότητα στη λήψη αποφάσεων που αφορούν τη θεραπευτική τους πορεία.

Η πρόσβαση στην καινοτομία ως ζήτημα ζωής

Οι Σύλλογοι υπογραμμίζουν ότι η πρόσβαση στις νέες θεραπείες δεν αποτελεί απλώς θέμα φαρμακευτικής πολιτικής, αλλά ζήτημα επιβίωσης, λειτουργικότητας και ποιότητας ζωής. Η Πρόεδρος του Συλλόγου Κυστικής Ίνωσης, Άννα Σπίνου, τονίζει ότι οι καινοτόμες θεραπείες έχουν ήδη αλλάξει την πορεία της νόσου, επιτρέποντας στα παιδιά να μεγαλώνουν και να ζουν με καλύτερη ποιότητα ζωής. Αντίστοιχα, η πρόεδρος του Συλλόγου Πνευμονικής Ίνωσης, Μαρία Θάνου, επισημαίνει ότι κάθε καθυστέρηση στην πρόσβαση μπορεί να σημαίνει απώλεια πολύτιμου χρόνου για τους ασθενείς.

Συνεχής παρακολούθηση της εφαρμογής του νόμου

Οι Σύλλογοι ευχαριστούν το Υπουργείο Υγείας, το Γραφείο του Πρωθυπουργού και τα πολιτικά κόμματα για τη συμβολή τους στη διαμόρφωση του πλαισίου και δηλώνουν ότι θα συνεχίσουν να παρακολουθούν στενά την εφαρμογή του νόμου, με στόχο την ισότιμη και έγκαιρη πρόσβαση όλων των ασθενών στις απαραίτητες θεραπείες.

Η σημασία της συνεργασίας με την επιστημονική κοινότητα
Οι Σύλλογοι τονίζουν την ανάγκη συνεχούς συνεργασίας με την ιατρική και επιστημονική κοινότητα, τα εξειδικευμένα κέντρα και όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, ώστε η πρόσβαση στην καινοτομία να παραμείνει σταθερή, ασφαλής και αποτελεσματική για όλους τους ασθενείς.