Η ημικρανία αποτελεί μία από τις πιο συχνές και εξουθενωτικές νευρολογικές παθήσεις, όμως για εκατομμύρια γυναίκες στην Ευρώπη παραμένει μια «σιωπηλή» νόσος, συχνά αδιάγνωστη και χωρίς εξατομικευμένη φροντίδα. Νέα πανευρωπαϊκή έρευνα της EMHA αποκαλύπτει το ορμονικό μοτίβο της ημικρανίας και φέρνει στο προσκήνιο την ελληνική πραγματικότητα.

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας, η European Migraine and Headache Alliance (EMHA) παρουσίασε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τα αποτελέσματα της μεγάλης έρευνας «Migraine in Women – The Invisible Hormonal Pattern». Η μελέτη, που πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με την AEMICE, συγκέντρωσε 5.410 απαντήσεις από 13 ευρωπαϊκές χώρες, αποτυπώνοντας τον πραγματικό αντίκτυπο της ημικρανίας στις γυναίκες.
Η ημικρανία είναι μια νευρολογική νόσος που προκαλεί επαναλαμβανόμενες κρίσεις έντονης, παλλόμενης κεφαλαλγίας, συχνά συνοδευόμενες από ναυτία, φωτοφοβία και σημαντικό περιορισμό της λειτουργικότητας. Παρά τη σοβαρότητά της, η νόσος εξακολουθεί να υποδιαγιγνώσκεται, ιδιαίτερα όταν σχετίζεται με ορμονικές μεταβολές.

Η ελληνική συμμετοχή: Ένα ανησυχητικό αποτύπωμα

Στην έρευνα συμμετείχαν 504 γυναίκες από την Ελλάδα, μέσω του Συλλόγου Ασθενών με Ημικρανία και Κεφαλαλγία Ελλάδος. Τα ελληνικά δεδομένα αναδεικνύουν μια εικόνα που ευθυγραμμίζεται με τη γενικότερη ευρωπαϊκή τάση:
• Σχεδόν 1 στις 2 γυναίκες δεν είχε λάβει επίσημη διάγνωση ημικρανίας.
• 43,7% δεν είχαν επισκεφθεί ποτέ γιατρό για τα συμπτώματά τους.
• Από αυτές, 8 στις 10 κατέφυγαν σε αυτοθεραπεία.
• 72,8% δεν είχαν λάβει ποτέ εξατομικευμένη θεραπεία για κρίσεις που σχετίζονται με την έμμηνο ρύση ή την εμμηνόπαυση.
Τα στοιχεία αυτά αποκαλύπτουν ένα σημαντικό κενό στη φροντίδα, που οδηγεί σε καθυστερημένη διάγνωση και ανεπαρκή αντιμετώπιση.

Το ορμονικό μοτίβο: Ένας κρίσιμος αλλά παραγνωρισμένος παράγοντας

Η έρευνα δείχνει ότι η ημικρανία στις γυναίκες συνδέεται στενά με τις ορμονικές διακυμάνσεις:
• 2 στις 3 παρατηρούν σχέση ανάμεσα στις κρίσεις και τον εμμηνορρυσιακό κύκλο.
• 9 στις 10 αναφέρουν ότι οι κρίσεις κατά την περίοδο είναι πιο έντονες και πιο δύσκολες στη διαχείριση.
• Παρ’ όλα αυτά, 7 στις 10 δεν έχουν λάβει ποτέ εξατομικευμένη θεραπεία για ορμονικά σχετιζόμενες κρίσεις.
Η έλλειψη συστηματικής διερεύνησης του ορμονικού μοτίβου οδηγεί σε αποσπασματική φροντίδα και σε γυναίκες που μαθαίνουν να ζουν με τον πόνο ως «φυσιολογικό».

Υποδιάγνωση: Η αόρατη διάσταση της νόσου

Παρά το γεγονός ότι η ημικρανία επηρεάζει 15%–18% των γυναικών, το 42% όσων εμφάνιζαν συμπτώματα δεν είχαν λάβει ποτέ επίσημη διάγνωση. Αυτό σημαίνει ότι χιλιάδες γυναίκες ζουν χωρίς να γνωρίζουν τι αντιμετωπίζουν, χωρίς πρόσβαση σε κατάλληλες θεραπείες και χωρίς καθοδήγηση για τους εκλυτικούς παράγοντες. Η υποδιάγνωση δεν είναι απλώς στατιστικό εύρημα, είναι εμπόδιο στην καθημερινότητα, στην εργασία, στην οικογενειακή ζωή και στην ψυχική υγεία.

Τι λένε οι ειδικοί

Ο γενικός γραμματέας του Συλλόγου Ασθενών, Κωνσταντίνος Μπίλιας, τονίζει ότι η ημικρανία στις γυναίκες παραμένει υποαναγνωρισμένη, συχνά αποδιδόμενη απλουστευτικά στις ορμόνες, οδηγώντας σε καθυστερημένη διάγνωση και αποσπασματική αντιμετώπιση. Ο νευρολόγος και επιστημονικός σύμβουλος του Συλλόγου, Δρ. Μιχαήλ Βικελής, επισημαίνει ότι η ορμονική διάσταση πρέπει να ενσωματωθεί ουσιαστικά στην κλινική πρακτική, με καλύτερη εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας και πρόσβαση σε εξατομικευμένες θεραπείες.

Αναγνώριση – Διάγνωση – Θεραπεία: Το κάλεσμα της EMHA

Η EMHA ζητά η ημικρανία να αποτελέσει προτεραιότητα στη νέα ευρωπαϊκή στρατηγική για την υγεία των γυναικών. Το τρίπτυχο «Recognize. Diagnose. Treat.» συνοψίζει την ανάγκη για:
• καλύτερη αναγνώριση της νόσου,
• ταχύτερη και ακριβέστερη διάγνωση,
• πρόσβαση σε σύγχρονες και εξατομικευμένες θεραπείες.

Η ελληνική συμμετοχή στην έρευνα δείχνει ότι και στη χώρα μας υπάρχει επείγουσα ανάγκη για ενημέρωση, θεσμική προσοχή και βελτίωση της κλινικής φροντίδας. Η ημικρανία δεν είναι «γυναικείος πονοκέφαλος». Είναι μια σοβαρή νευρολογική νόσος που απαιτεί συστηματική αντιμετώπιση και πολιτικές υγείας αντάξιες του πραγματικού της φορτίου.