Ο πνιγμός μπορεί να συμβεί αθόρυβα, μέσα σε λίγα μόλις δευτερόλεπτα, συχνά χωρίς κραυγές ή εμφανή σημάδια κινδύνου. Στην Ελλάδα την τελευταία πενταετία καταγράφονται κατά μέσο όρο 378 θάνατοι ετησίως, με την πλειοψηφία τους στη θάλασσας.

Η ενημέρωση, η πρόληψη και η καλλιέργεια κουλτούρας ασφάλειας στο υδάτινο περιβάλλον αποτελούν κρίσιμες προϋποθέσεις για να απολαμβάνουμε το καλοκαίρι με ασφάλεια.Η διεύθυνση Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Πρόληψης Μη Μεταδοτικών Νοσημάτων του ΕΟΔΥ θέτει την πρόληψη των πνιγμών ως βασική προτεραιότητα, παρουσιάζοντας νέα στοιχεία και στοχευμένες δράσεις.

Οι κύριες αιτίες πνιγμού – Τι οδηγεί σε ένα θανατηφόρο συμβάν

Ο πνιγμός αποτελεί μια από τις πιο υποτιμημένες απειλές του καλοκαιριού. Σύμφωνα με τον ΕΟΔΥ, οι συχνότεροι παράγοντες κινδύνου περιλαμβάνουν:

• άγνοια κολύμβησης
• έλλειψη στενής επίβλεψης παιδιών
• απουσία περίφραξης σε πισίνες
• κατανάλωση αλκοόλ
• μη λήψη ιατρικής συμβουλής σε άτομα με υποκείμενα νοσήματα
• αγνόηση καιρικών συνθηκών
• λανθασμένη χρήση σωσιβίων και εξοπλισμού

Ένας πνιγμός μπορεί να εξελιχθεί μέσα σε 20–60 δευτερόλεπτα, γεγονός που καθιστά την πρόληψη ζωτικής σημασίας.

Τα επιδημιολογικά δεδομένα – Η παγκόσμια και ελληνική εικόνα

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας καταγράφει τον πνιγμό ως την τρίτη αιτία θανάτου από ακούσιο τραυματισμό, με 300.000 θανάτους ετησίως. Τα παιδιά κάτω των 5 ετών αποτελούν σχεδόν το 25% των θυμάτων, ενώ υψηλή θνησιμότητα καταγράφεται και στους ηλικιωμένους άνω των 70 ετών.

Στην Ελλάδα, η συχνότητα των πνιγμών ανέρχεται σε 3,6 ανά 100.000 πληθυσμού., εκ των οποίων το 99% στη θάλασσα. Οι άνδρες αποτελούν το 67% των θυμάτων, ενώ η ηλικιακή ομάδα άνω των 60 ετών αντιπροσωπεύει το 81% των περιστατικών, αναδεικνύοντας την ανάγκη στοχευμένων δράσεων για την τρίτη ηλικία.

Οι δράσεις πρόληψης του ΕΟΔΥ – Συνεργασίες, ενημέρωση και εκπαίδευση

Ο ΕΟΔΥ, στο πλαίσιο της στρατηγικής του για την πρόληψη μη μεταδοτικών νοσημάτων, υλοποιεί ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα ενημέρωσης σε συνεργασία με τον οργανισμό Safe Water Sports (SWS).

Κεντρικός άξονας αποτελεί η καμπάνια «Το καλοκαίρι μένουμε ασφαλείς». Οι δράσεις περιλαμβάνουν:

• ενημερωτικές εκδηλώσεις στο Πλωτό Μουσείο «Νεράιδα»
• παρουσιάσεις σε ΚΑΠΗ Αθήνας και Θεσσαλονίκης
• παραγωγή και διανομή ενημερωτικού υλικού
• ραδιοφωνικά και τηλεοπτικά σποτ
• συνεχή ενημέρωση μέσω social media και ιστοσελίδων

Μέσα στην τελευταία διετία, οι δράσεις έχουν ωφελήσει πάνω από 7.500 πολίτες.

Εκπαίδευση παιδιών – Η ασφάλεια αρχίζει από μικρή ηλικία

Ο ΕΟΔΥ πραγματοποιεί εκπαιδευτικές επισκέψεις σε παιδικές κατασκηνώσεις της Αττικής, αξιοποιώντας το εγκεκριμένο από το Υπουργείο Παιδείας πρόγραμμα του SWS. Τα παιδιά μαθαίνουν βασικούς κανόνες ασφάλειας μέσα από διαδραστικά παιχνίδια, προσαρμοσμένα στις ανάγκες τους.

Οι βασικές συστάσεις του ΕΟΔΥ για ασφαλή κολύμβηση

• Κολυμπάμε πάντα με παρέα
• Μπαίνουμε και βγαίνουμε σταδιακά από το νερό
• Κολυμπάμε παράλληλα με την ακτή
• Δεν κολυμπάμε μετά από φαγητό ή αλκοόλ
• Αποφεύγουμε άγνωστα νερά
• Επιβλέπουμε συνεχώς τα παιδιά
• Συμβουλευόμαστε τον γιατρό μας όταν υπάρχουν υποκείμενα νοσήματα
• Δεν υπερεκτιμούμε τις δυνάμεις μας

Στόχος όλων των δράσεων είναι η μείωση των πνιγμών και η δημιουργία μιας κουλτούρας ασφάλειας για όλους.