Η Πρωτοβάθμια Παιδιατρική Φροντίδα βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα ταχύτατα μεταβαλλόμενο περιβάλλον, που σωματικά, ψυχικά και αναπτυξιακά ζητήματα αλληλεπλέκονται. Το 5ο Πανελλήνιο Συνέδριο στον Βόλο ανέδειξε τις νέες προκλήσεις που καλούνται να αντιμετωπίσουν οι παιδίατροι, παρουσιάζοντας σύγχρονες επιστημονικές κατευθύνσεις και πρακτικά εργαλεία για την καθημερινή κλινική πράξη.

Στο συνέδριο που πραγματοποιήθηκε από τις 25 έως τις 28 Ιουνίου 2026 στο Domotel Xenia Volos, η Ένωση Ελευθεροεπαγγελματιών Παιδιάτρων Αττικής συγκέντρωσε κορυφαίους επιστήμονες από όλη τη χώρα. Όπως τόνισε ο Πρόεδρος της Ένωσης, Δημήτρης Φούσκας, στόχος ήταν η σύνδεση της επιστημονικής γνώσης με την καθημερινή κλινική πράξη, προσφέροντας στους παιδιάτρους σύγχρονα εργαλεία για τα σύνθετα προβλήματα που αντιμετωπίζουν στο ιατρείο τους.

Παιδική παχυσαρκία: Από τον μύθο στην επιστημονική θεραπεία

Η καθηγήτρια Παιδιατρικής – Παιδιατρικής Ενδοκρινολογίας της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ και Πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Παιδιατρικής & Εφηβικής Ενδοκρινολογίας, Μεταβολισμού & Σακχαρώδη Διαβήτη, Ευαγγελία Χαρμανδάρη παρουσίασε τις νεότερες εξελίξεις στη θεραπεία της παιδικής παχυσαρκίας, υπογραμμίζοντας στα λεγόμενά της ότι δεν πρόκειται για «κακή επιλογή» αλλά για σύνθετη χρόνια νόσο με γενετικούς, επιγενετικούς και περιβαλλοντικούς παράγοντες. Οι νέες οδηγίες ενσωματώνουν εξατομικευμένη προσέγγιση, εντατική παρέμβαση στον τρόπο ζωής, ψυχολογική υποστήριξη και –όταν ενδείκνυται– φαρμακοθεραπεία.
«Η αντιμετώπιση της παχυσαρκίας δεν πρέπει πλέον να αναβάλλεται περιμένοντας το παιδί “να μεγαλώσει και να αδυνατίσει”.»

Νικοτίνη και έφηβοι: Η γεύση φεύγει, η εξάρτηση μένει

Ο πνευμονολόγος, εντατικολόγος, πρόεδρο ςEuropeanNetwork for Smoking and TobaccoPreventionENSP, πρόεδρος Επιστημονικής Επιτροπής Ελληνικής Αντικαρκινικής Εταιρείας, τ. καθηγητής Ιατρικής Σχολής Αθηνών &Harvard Παναγιώτης Μπεχράκης ανέδειξε την αυξανόμενη χρήση ηλεκτρονικών τσιγάρων και νέων προϊόντων νικοτίνης από ανηλίκους. Οι ελκυστικές γεύσεις και ο σχεδιασμός που μειώνει την αντίληψη κινδύνου οδηγούν σε ταχεία εξάρτηση, ενώ η νικοτίνη επηρεάζει τον αναπτυσσόμενο εγκέφαλο, τη συμπεριφορά και τη γνωστική λειτουργία. Η πρόληψη πρέπει να ξεκινά πριν από την πρώτη δοκιμή.

Σχολική άρνηση: Μια κρυμμένη κραυγή βοήθειας

Η αναπληρώτρια καθηγήτρια Παιδιατρικής – Εφηβικής Ιατρικής ΕΚΠΑ και Επιστημονική υπεύθυνη της Μονάδας Εφηβικής Υγείας της Β΄ Παιδιατρικής Κλινικής ΕΚΠΑ, Άρτεμις Τσίτσικα ανέλυσε το φαινόμενο της σχολικής άρνησης, επισημαίνοντας ότι πίσω από τη φράση «δεν θέλω να ξαναπάω σχολείο» μπορεί να κρύβονται άγχος, bullying, κοινωνική απομόνωση ή καταθλιπτικό συναίσθημα. Ο παιδίατρος αποτελεί κρίσιμο κρίκο έγκαιρης ανίχνευσης μέσα από προσεκτική λήψη ιστορικού και συνεργασία με σχολείο και οικογένεια.

Γονείς-ελικόπτερα: Όταν η υπερπροστασία περιορίζει την ανάπτυξη
Η Ομότιμη Καθηγήτρια Παιδοψυχιατρικής της Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, Ελένη Λαζαράτου παρουσίασε τις συνέπειες της γονεϊκής υπερεμπλοκής, που στερεί από τα παιδιά πολύτιμες εμπειρίες δοκιμής και λάθους. Η αποτελεσματική γονεϊκότητα απαιτεί ισορροπία: συναισθηματική ασφάλεια, σαφή όρια και χώρο για αυτονομία.

Νευροδιαφορετικότητα: Ένας νέος τρόπος κατανόησης

Η παιδίατρος Ελένη Καραντάνα τόνισε ότι οι νευροαναπτυξιακές διαφορές αποτελούν μέρος της φυσιολογικής ανθρώπινης ποικιλομορφίας. Το «masking» –η προσπάθεια των παιδιών να κρύβουν φυσικές αντιδράσεις για να ταιριάξουν στο νευροτυπικό περιβάλλον– αποτελεί σημαντικό ζήτημα που απαιτεί υποστηρικτικές σχολικές και κοινωνικές δομές.

Υπερεπεξεργασμένες τροφές: Η νέα διατροφική απειλή

Ο διευθυντής του Κέντρου Παιδιατρικής Μέριμνας Μάριος Ανδρέου ανέδειξε τον ρόλο των υπερεπεξεργασμένων τροφών, που συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο παχυσαρκίας και μεταβολικών διαταραχών. Η διατροφική αξιολόγηση πρέπει να εξετάζει σχολικό κολατσιό, σνακ, ροφήματα και έτοιμα γεύματα, προωθώντας τη Μεσογειακή διατροφή.

Έφηβοι και γυμναστήριο: Μύθοι και πραγματικοί κίνδυνοι

Ο παιδίατρος Θωμάς Παπαλεξανδρής διέλυσε τον μύθο ότι τα βάρη «κόβουν» την ανάπτυξη, τονίζοντας ότι η σωστά σχεδιασμένη άσκηση ενισχύει την οστική υγεία. Οι πραγματικοί κίνδυνοι αφορούν καρδιολογικά συμπτώματα, κακώσεις υπέρχρησης και χρήση συμπληρωμάτων ή αναβολικών.

Ο διευρυμένος ρόλος του παιδιάτρου
Η Αντιπρόεδρος της Ένωσης Ελευθεροεπαγγελματιών Παιδιάτρων Αττικής, Άννα Παρδάλη, MD, MSc, Παιδίατρος, Αναπτυξιακής και Εφηβικής Υγείας Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ Άννα Παρδάλη υπογράμμισε ότι η προσωπική σύσταση του παιδιάτρου παραμένει καθοριστική για την εμβολιαστική κάλυψη. Το συνέδριο ανέδειξε πλήθος θεμάτων: οφθαλμολογικές διαγνώσεις, ΔΕΠΥ, τικ, διαταραχές πρόσληψης τροφής, παιδικός ύπνος, λοιμώξεις, ασφάλεια ταξιδιών και τη συμβολή των κατοικίδιων στη συναισθηματική ανάπτυξη.

Ο παιδίατρος της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας παραμένει ο γιατρός που γνωρίζει το παιδί και την οικογένεια διαχρονικά, αναγνωρίζοντας έγκαιρα μικρές αλλαγές που μπορεί να κρύβουν σημαντικά προβλήματα υγείας. Η συνεχής επιστημονική ενημέρωση και η σχέση εμπιστοσύνης αποτελούν θεμέλια για μια σύγχρονη, αποτελεσματική παιδιατρική φροντίδα.