Ο Σύνδεσμος Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος (ΣΦΕΕ) απευθύνει επιστολή προς τέσσερις υπουργούς, επισημαίνοντας ότι το ισχύον πλαίσιο του επενδυτικού clawback δεν λειτουργεί ως πραγματικό κίνητρο για την προσέλκυση κλινικών μελετών στη χώρα. Η παρέμβαση αναδεικνύει μια κρίσιμη χαμένη ευκαιρία για το σύστημα υγείας, την οικονομία και –κυρίως– για τους ασθενείς που θα μπορούσαν να ωφεληθούν από την πρόσβαση σε καινοτόμες θεραπείες.

Συγκεκριμένα, η επιστολή, που εστάλη σήμερα 23 Σεπτεμβρίου 2026 από τον ΣΦΕΕ προς τους Κυριάκο Πιερρακάκη, Άδωνι Γεωργιάδη, Τάκη Θεοδωρικάκο και Άκη Σκέρτσο, αφορά την πρόσφατη Κοινή Υπουργική Απόφαση για το επενδυτικό clawback. Ο Σύνδεσμος αναγνωρίζει ότι το μέτρο έχει αποδειχθεί αποτελεσματικό στην προσέλκυση παραγωγικών επενδύσεων, όπως η κατασκευή και αναβάθμιση εγκαταστάσεων, αλλά τονίζει ότι δεν έχει επιτύχει αντίστοιχα αποτελέσματα στον τομέα των κλινικών μελετών.

Η αποτυχία του μέτρου στις κλινικές μελέτες

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει ο ΣΦΕΕ, η απορρόφηση πόρων για κλινικές μελέτες μειώνεται δραματικά: το 2021 αξιοποιήθηκαν 50 εκατ. ευρώ από τα διαθέσιμα 100 εκατ., το 2023 μόλις 5,5 εκατ. από τα 125 εκατ., ενώ το 2025 η απορρόφηση περιορίστηκε στα 2,5 εκατ. από τα 100 εκατ. ευρώ. Η τάση αυτή, όπως επισημαίνεται, αποδεικνύει ότι το επενδυτικό clawback δεν λειτουργεί ως αποτελεσματικό κίνητρο για την προσέλκυση διεθνών κλινικών μελετών στην Ελλάδα. Ο ΣΦΕΕ υπενθυμίζει ότι έχει καταθέσει συγκεκριμένες προτάσεις και μελέτες στα αρμόδια υπουργεία και στο Μέγαρο Μαξίμου, χωρίς μέχρι σήμερα να έχει υπάρξει ουσιαστική ανταπόκριση.

Τα οφέλη των κλινικών μελετών που παραμένουν αναξιοποίητα

Η επιστολή αναδεικνύει ότι οι κλινικές μελέτες προσφέρουν σημαντικά οφέλη για τους ασθενείς, το ΕΣΥ και την οικονομία. Οι συμμετέχοντες ασθενείς αποκτούν πρόσβαση σε καινοτόμες θεραπείες που θα κυκλοφορήσουν ευρέως 5–10 χρόνια αργότερα, ενώ παρακολουθούνται συστηματικά από εξειδικευμένες ομάδες υγείας.
Οι θεραπείες παρέχονται δωρεάν από τις εταιρείες, μειώνοντας το κόστος για το δημόσιο σύστημα υγείας. Παράλληλα, οι κλινικές μελέτες αποτελούν άμεση εισροή επενδυτικών πόρων από το εξωτερικό, ενισχύοντας τα νοσοκομεία, τους ερευνητές και το προσωπικό που συμμετέχει στη διεξαγωγή τους. Ο ΣΦΕΕ επισημαίνει ότι οι κλινικές μελέτες αποτελούν έναν σταθερό και διαρκή τρόπο επένδυσης στο σύστημα υγείας, σε αντίθεση με τις παραγωγικές επενδύσεις που πραγματοποιούνται σποραδικά και υπό αυστηρές προϋποθέσεις.

Η Ελλάδα σε μειονεκτική θέση έναντι της Ευρώπης

Η επιστολή παραθέτει συγκριτικά στοιχεία που δείχνουν ότι η Ελλάδα προσελκύει μόλις 100 εκατ. ευρώ ετησίως από τα 53 δισ. ευρώ που επενδύονται συνολικά στην Ευρώπη για Έρευνα & Ανάπτυξη φαρμάκων. Με πληθυσμιακό μερίδιο 2,3%, η χώρα θα έπρεπε να προσελκύει περίπου 1,2 δισ. ευρώ ετησίως. Αντίθετα, χώρες όπως το Βέλγιο και η Γαλλία προσελκύουν πολλαπλάσια ποσά, ενώ ακόμη και η Ουγγαρία υπερβαίνει κατά πολύ την ελληνική επίδοση. Ο ΣΦΕΕ τονίζει ότι η υπερφορολόγηση και οι υποχρεωτικές επιστροφές που επιβάλλονται στη φαρμακευτική καινοτομία, σε συνδυασμό με τις χαμηλές αρχικές τιμές, έχουν ως αποτέλεσμα μόνο ένα στα πέντε νέα φάρμακα να φτάνει στην Ελλάδα μέσω ευρείας πρόσβασης.

Η ανάγκη για μια συνεκτική εθνική στρατηγική

Ο Σύνδεσμος καλεί την Πολιτεία να ενισχύσει ουσιαστικά το πλαίσιο κινήτρων για την προσέλκυση κλινικών μελετών, ώστε να αντισταθμιστεί η επιβάρυνση που δημιουργεί η υπερφορολόγηση και να ανοίξει ο δρόμος για περισσότερη φαρμακευτική καινοτομία στη χώρα. Η επιστολή καταλήγει με ένα σαφές μήνυμα: η Ελλάδα χρειάζεται μια μακροπρόθεσμη στρατηγική που θα ενισχύει την ανταγωνιστικότητά της και θα θέτει στο επίκεντρο τους ασθενείς και την επιστημονική κοινότητα. «Είναι τώρα η στιγμή η Πολιτεία να δείξει με πράξεις ότι πιστεύει στη φαρμακευτική καινοτομία. Τα λόγια περίσσεψαν», σημειώνει χαρακτηριστικά ο ΣΦΕΕ.