Η 19η Οκτωβρίου αποτελεί διεθνώς ημέρα ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης για τον καρκίνο του μαστού, τη συχνότερη κακοήθεια στις γυναίκες. Στο πλαίσιο του Pink October, η ημέρα υπενθυμίζει τη σημασία της πρόληψης, της έγκαιρης διάγνωσης και της συνεχούς επιστημονικής εξέλιξης.

Η έγκαιρη διάγνωση αυξάνει τις πιθανότητες ίασης, είναι τομήνυμα που στέλνεται αυτο το μήνα.  Οι ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής του Νοσοκομείου «Αλεξάνδρα» της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ — Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, Μαρία Καπαρέλου και Θάνος Δημόπουλος — τονίζουν ότι όταν ο καρκίνος του μαστού εντοπίζεται σε πρώιμο στάδιο, οι πιθανότητες ίασης είναι ιδιαίτερα υψηλές. Η πρόοδος στη βιολογία του όγκου έχει επιτρέψει την ακριβέστερη ταξινόμηση της νόσου και τον σχεδιασμό εξατομικευμένων θεραπευτικών στρατηγικών.

Η θεραπευτική απόφαση δεν βασίζεται πλέον μόνο στο μέγεθος του όγκου ή στους λεμφαδένες. Παράγοντες όπως οι ορμονικοί υποδοχείς, η έκφραση του HER2, ο βαθμός διαφοροποίησης και οι μοριακές μεταλλάξεις καθορίζουν τον κίνδυνο υποτροπής. Σε επιλεγμένες περιπτώσεις, οι γονιδιακές υπογραφές συμβάλλουν στην εκτίμηση του οφέλους από τη χημειοθεραπεία, αποφεύγοντας περιττές παρεμβάσεις.

Χειρουργική θεραπεία: Εξέλιξη και ογκοπλαστική προσέγγιση

Η χειρουργική αντιμετώπιση παραμένει θεμέλιος λίθος της θεραπείας της πρώιμης νόσου. Σήμερα, όπου είναι ογκολογικά ασφαλές, η διατήρηση του μαστού αποτελεί καθιερωμένη πρακτική. Οι ογκοπλαστικές τεχνικές συνδυάζουν την αφαίρεση του όγκου με άριστο αισθητικό αποτέλεσμα, μειώνοντας τις ψυχολογικές και λειτουργικές επιπτώσεις.

Η βιοψία του λεμφαδένα φρουρού έχει περιορίσει τις εκτεταμένες επεμβάσεις στη μασχάλη, μειώνοντας τον κίνδυνο λεμφοιδήματος και βελτιώνοντας την ποιότητα ζωής των ασθενών.

Ακτινοθεραπεία: Ακρίβεια και μικρότερη επιβάρυνση

Η ακτινοθεραπεία μειώνει τον κίνδυνο τοπικής υποτροπής σε κατάλληλα επιλεγμένες ασθενείς. Οι σύγχρονες τεχνικές επιτρέπουν ακριβέστερη στόχευση, προστασία των υγιών ιστών και, σε αρκετές περιπτώσεις, μικρότερη διάρκεια θεραπείας, διευκολύνοντας την καθημερινότητα των γυναικών.

Συστηματικές θεραπείες: Από την κλασική χημειοθεραπεία στις στοχευμένες επιλογές

Η συστηματική θεραπεία έχει μεταμορφωθεί. Η χημειοθεραπεία παραμένει απαραίτητη σε όγκους υψηλού κινδύνου, αλλά δεν αποτελεί πλέον καθολική επιλογή. Στους ορμονοευαίσθητους όγκους, η ενδοκρινική θεραπεία είναι βασικό στοιχείο της επικουρικής αγωγής, ενώ νεότερες στοχευμένες θεραπείες μειώνουν περαιτέρω τον κίνδυνο υποτροπής.

Στον HER2-θετικό πρώιμο καρκίνο του μαστού, οι anti-HER2 θεραπείες έχουν αλλάξει ριζικά την πρόγνωση, μετατρέποντας μια επιθετική νόσο σε θεραπεύσιμη κατάσταση με υψηλά ποσοστά επιβίωσης. Η ανταπόκριση στην προεγχειρητική θεραπεία καθοδηγεί πλέον τη μετεγχειρητική στρατηγική.

Στον τριπλά αρνητικό πρώιμο καρκίνο του μαστού, η ανοσοθεραπεία έχει ενταχθεί στη θεραπευτική προσέγγιση, σε συνδυασμό με χημειοθεραπεία πριν και μετά το χειρουργείο, προσφέροντας νέες δυνατότητες σε ασθενείς υψηλού κινδύνου.

Διεπιστημονική συνεργασία και κλινική έρευνα

Η σύγχρονη αντιμετώπιση απαιτεί συνεργασία πολλών ειδικοτήτων: χειρουργών μαστού, ογκολόγων, ακτινοθεραπευτών, ακτινολόγων, παθολογοανατόμων και γενετιστών. Η συζήτηση των περιστατικών σε εξειδικευμένες διεπιστημονικές ομάδες εξασφαλίζει ολοκληρωμένο και εξατομικευμένο πλάνο θεραπείας.

Η κλινική έρευνα αποτελεί βασικό πυλώνα της προόδου. Οι Ογκολογικές Μονάδες της Θεραπευτικής Κλινικής συμμετέχουν ενεργά σε διεθνείς μελέτες, συμβάλλοντας στην ανάπτυξη νέων θεραπειών και στη βέλτιστη αξιοποίηση των υπαρχουσών.

Θεραπεύουμε καλύτερα, όχι απλώς περισσότερο

Η πρόοδος στην Ογκολογία δεν αφορά μόνο την προσθήκη νέων φαρμάκων, αλλά και την ικανότητα αποκλιμάκωσης της θεραπείας όταν δεν απαιτείται εντατική παρέμβαση. Η σωστή επιλογή θεραπείας, προσαρμοσμένη στη βιολογία του όγκου και στα χαρακτηριστικά κάθε γυναίκας, αποτελεί σήμερα βασικό στόχο.