Τα ώριμα αποτελέσματα της 15ετούς παρακολούθησης των μελετών SOFT και TEXT προσφέρουν τη σαφέστερη μέχρι σήμερα εικόνα για τον ρόλο της καταστολής της ωοθηκικής λειτουργίας στις προεμμηνοπαυσιακές γυναίκες με πρώιμο HR-θετικό/HER2-αρνητικό καρκίνο του μαστού. Τα νέα δεδομένα αναδεικνύουν τη σημασία της εντατικοποίησης της ενδοκρινικής θεραπείας σε ασθενείς υψηλού κινδύνου, ενώ παράλληλα υπογραμμίζουν την ανάγκη εξατομίκευσης των θεραπευτικών αποφάσεων.

Οι δύο τυχαιοποιημένες μελέτες φάσης ΙΙΙ SOFT και TEXT, με διάμεση παρακολούθηση 15 ετών, συμπεριέλαβαν περισσότερες από 5.700 προεμμηνοπαυσιακές γυναίκες. Οι θεραπείες που συγκρίθηκαν ήταν η ταμοξιφαίνη, η ταμοξιφαίνη σε συνδυασμό με καταστολή ωοθηκικής λειτουργίας (OFS) και η εξεμεστάνη σε συνδυασμό με OFS. Η καταστολή επιτεύχθηκε με ανάλογα GnRH, χειρουργική ωοθηκεκτομή ή ακτινική καταστροφή των ωοθηκών, ενώ η διάρκεια της ενδοκρινικής θεραπείας ήταν πέντε έτη. Οι ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής του ΕΚΠΑ, Δρ. Μαρία Καπαρέλου και καθηγητής Θάνος Δημόπουλος, επισημαίνουν ότι τα νέα δεδομένα αποτελούν το πιο ολοκληρωμένο σύνολο πληροφοριών για τη μακροχρόνια αποτελεσματικότητα της OFS.

Σημαντική μείωση του κινδύνου υποτροπής

Τα τελικά αποτελέσματα επιβεβαιώνουν ότι η προσθήκη OFS μειώνει ουσιαστικά τον κίνδυνο υποτροπής της νόσου. Το μεγαλύτερο όφελος παρατηρείται όταν η OFS συνδυάζεται με αναστολέα αρωματάσης, ειδικά με εξεμεστάνη. Η εντατικοποίηση της ενδοκρινικής θεραπείας βελτίωσε σημαντικά το breast cancer-free interval (BCFI), το distant recurrence-free interval (DRFI) και την επιβίωση χωρίς νόσο (DFS), επιβεβαιώνοντας τη μακροχρόνια αποτελεσματικότητα της στρατηγικής στην πρόληψη απομακρυσμένων υποτροπών.

Περιορισμένη επίδραση στη συνολική επιβίωση

Παρά τα ενθαρρυντικά αποτελέσματα, η συνολική επιβίωση (OS) δεν παρουσίασε στατιστικά σημαντική βελτίωση στο σύνολο του πληθυσμού.
Το εύρημα αυτό επισημαίνει ότι η θεραπευτική απόφαση πρέπει να εξατομικεύεται, λαμβάνοντας υπόψη τον υπολειπόμενο κίνδυνο υποτροπής κάθε ασθενούς και αποφεύγοντας περιττή θεραπευτική επιβάρυνση σε γυναίκες χαμηλού κινδύνου.

Μεγαλύτερο όφελος σε ασθενείς υψηλού κινδύνου

Οι αναλύσεις υποομάδων δείχνουν ότι οι νεότερες γυναίκες, ιδιαίτερα κάτω των 35 ετών, ωφελούνται περισσότερο από την προσθήκη OFS, με σημαντική βελτίωση της 15ετούς συνολικής επιβίωσης όταν η OFS συνδυάζεται με εξεμεστάνη. Εξίσου σημαντικά οφέλη παρατηρούνται σε ασθενείς με grade 3 HER2-αρνητικούς όγκους και σε όσες έχουν λάβει επικουρική χημειοθεραπεία, υποδηλώνοντας ότι η εντατικοποίηση της ενδοκρινικής θεραπείας είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική στις βιολογικά επιθετικές μορφές της νόσου.

Ασφάλεια της μακροχρόνιας καταστολής

Η 15ετής παρακολούθηση επιβεβαιώνει ότι η πενταετής OFS δεν αυξάνει τη θνητότητα που δεν σχετίζεται με τον καρκίνο του μαστού, ενισχύοντας την εμπιστοσύνη στη μακροχρόνια ασφάλεια της παρέμβασης. Το εύρημα αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για νεαρές γυναίκες υψηλού κινδύνου, στις οποίες η OFS αποτελεί βασικό θεραπευτικό εργαλείο.

Προοπτικές για το μέλλον

Παρά τα θετικά αποτελέσματα, οι ερευνητές τονίζουν ότι υπάρχει περιθώριο βελτίωσης, καθώς καταγράφηκαν υποτροπές ακόμη και με τον συνδυασμό εξεμεστάνης και OFS.

Μελλοντικές στρατηγικές περιλαμβάνουν:

• ενίσχυση της συμμόρφωσης στην ενδοκρινική θεραπεία,
• πιθανή παράταση της διάρκειάς της,
• ενσωμάτωση αναστολέων CDK4/6 σε κατάλληλες ασθενείς,
• αξιοποίηση γενετικού ελέγχου και σύγχρονων απεικονιστικών τεχνικών.