Η Ελλάδα καταγράφει για ακόμη μία χρονιά την υψηλότερη κατανάλωση αντιβιοτικών στην Ευρωπαϊκή Ένωση, σύμφωνα με τα νεότερα στοιχεία του ECDC. Η εικόνα συνοδεύεται από εξαιρετικά υψηλά ποσοστά μικροβιακής αντοχής, που καθιστούν τις λοιμώξεις δυσκολότερες στη θεραπεία και αυξάνουν τους κινδύνους για ασθενείς και συστήματα υγείας.

Το 2024 η Ελλάδα κατέγραψε 30 δόσεις αντιβιοτικών ανά 1.000 κατοίκους την ημέρα, όταν ο διάμεσος της ΕΕ ήταν 20,8. Η χώρα καταναλώνει περίπου 44% περισσότερα αντιβιοτικά από τον μέσο όρο της Ευρώπης, διατηρώντας την πρώτη θέση σχεδόν κάθε χρόνο από το 2003.
Η κατανάλωση κορυφώθηκε το 2008 με 40 δόσεις, μειώθηκε στα χρόνια της οικονομικής κρίσης, έπεσε απότομα στην πανδημία (24 δόσεις το 2021) και επανήλθε στα επίπεδα των 30 δόσεων το 2024. Στην υπόλοιπη Ευρώπη οι τιμές παραμένουν σταθερές μεταξύ 19 και 21 δόσεων.
Η Ελλάδα καταναλώνει περίπου τριπλάσια ποσότητα αντιβιοτικών από την Ολλανδία, η οποία έχει τη χαμηλότερη κατανάλωση στην ΕΕ (9,8 δόσεις).

Τι σημαίνουν οι δείκτες κατανάλωσης και αντοχής

Το ECDC συλλέγει δεδομένα μέσω δύο δικτύων:
• Το ESAC-Net καταγράφει την κατανάλωση αντιβιοτικών.
• Το EARS-Net καταγράφει την αντοχή των βακτηρίων στα αντιβιοτικά.
Η κατανάλωση μετριέται σε ημερήσιες δόσεις ανά 1.000 κατοίκους, ενώ η αντοχή μετρά το ποσοστό των βακτηρίων που δεν εξοντώνονται πλέον από συγκεκριμένα αντιβιοτικά.

Η αντοχή δεν είναι ένας ενιαίος δείκτης, αλλά αφορά συγκεκριμένα ζευγάρια βακτηρίων και αντιβιοτικών. Στην παρούσα ανάλυση εξετάζονται τέσσερα από τα πιο κρίσιμα για τη δημόσια υγεία.

Klebsiella pneumoniae – Αντοχή στις καρβαπενέμες

Η Klebsiella pneumoniae προκαλεί σοβαρές νοσοκομειακές λοιμώξεις. Στην Ελλάδα, το 2024, περίπου 6 στα 10 στελέχη ήταν ανθεκτικά στις καρβαπενέμες, τα ισχυρότερα αντιβιοτικά που χρησιμοποιούνται ως έσχατη λύση. Στην ΕΕ το αντίστοιχο ποσοστό είναι κάτω από 1 στα 20.
Η Ελλάδα βρίσκεται σταθερά στις χειρότερες θέσεις της Ευρώπης εδώ και δύο δεκαετίες, με ποσοστά που σε ορισμένες χρονιές ξεπέρασαν το 70%.

Acinetobacter – Σχεδόν καθολική αντοχή

Το Acinetobacter πλήττει κυρίως ασθενείς σε ΜΕΘ. Στην Ελλάδα η αντοχή στις καρβαπενέμες αγγίζει το 94%, όταν ο ευρωπαϊκός διάμεσος είναι περίπου 25%. Πρόκειται για το υψηλότερο ποσοστό στην ΕΕ, με σχεδόν όλα τα στελέχη να είναι πλέον ανθεκτικά.

MRSA – Υψηλή αλλά μειούμενη αντοχή

Ο χρυσίζων σταφυλόκοκκος (MRSA) παραμένει σημαντικό πρόβλημα. Το 2024 περίπου 4 στα 10 στελέχη στην Ελλάδα ήταν ανθεκτικά στη μεθικιλλίνη, έναντι 1 στα 10 στην ΕΕ. Παρά τα υψηλά ποσοστά, υπάρχει σταδιακή μείωση σε σχέση με τις αρχές του 2000.

Escherichia coli – Ανησυχητική άνοδος στον γενικό πληθυσμό

Το E. coli, κύρια αιτία λοιμώξεων του ουροποιητικού, εμφανίζει αντοχή στις κεφαλοσπορίνες τρίτης γενιάς σε περίπου 1 στα 4 στελέχη στην Ελλάδα. Η αντοχή αυξάνεται σταθερά από τις αρχές του 2000 και παραμένει πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Η συνολική εικόνα και οι κίνδυνοι για τη δημόσια υγεία

Η Ελλάδα βρίσκεται στην κορυφή της Ευρώπης τόσο στην κατανάλωση αντιβιοτικών όσο και στην αντοχή των βακτηρίων. Τα δύο μεγέθη συνδέονται άμεσα: όσο περισσότερα αντιβιοτικά χρησιμοποιούνται, τόσο αυξάνεται η πιθανότητα ανάπτυξης ανθεκτικών στελεχών.
Σύμφωνα με το ECDC, οι ανθεκτικές λοιμώξεις προκαλούν πάνω από 35.000 θανάτους ετησίως στην ΕΕ και τον ΕΟΧ. Η συνετή χρήση αντιβιοτικών και η ενίσχυση των συστημάτων επιτήρησης αποτελούν βασικά εργαλεία για την αντιμετώπιση της κρίσης.

πηγή: https://www.greeceinfigures.com/