Ένας ιός των Άνδεων που συνδέεται με γεγονότα υπερμετάδοσης προκαλεί ανησυχία, αλλά δεν πρέπει πανικό, σύμφωνα με τους ειδικούς καθώς τα επιδημιολογικά του χαρακτηριστικά δείχνουν ότι η εξάπλωσή του είναι περιορισμένη και ελέγξιμη. Οι επιστήμονες εξηγούν ότι η μετάδοση δεν είναι ομοιόμορφη και ότι τα μέτρα απομόνωσης λειτουργούν εξαιρετικά αποτελεσματικά.

Ο συγκεκριμένος ιός βρίσκεται σε φυσική δεξαμενή τρωκτικών. Σχετικά με την μετάδοση του ιού ο επίκουρος καθηγητής Υγιεινής και Επιδημολογίας Γκίκας Μαγιορκίνης  διευκρινίζει σε ανάρτησή του στα μέσα κοινων νικής δικτύωσης ότι “ο ιός βρίσκεται σε φυσική δεξαμενή των τρωκτικών. Ένας αριθμός ανθρώπων κολλάνε τον ιό από τα τρωκτικά (κόπρανα, ούρα, βιολογικά υγρά), οι περισσότεροι δεν τον μεταδίδουν καθόλου. Κάποιοι όμως (ανάλογα με τις περιστάσεις) μπορεί να τον μεταδώσουν σε μερικά άτομα που με την σειρά τους ομως στην πλειοψηφία τους δεν τον μεταδίδουν καθόλου.

Το άλλο βασικό χαρακτηριστικό είναι ότι δεν έχουμε καθόλου στοιχεία για μετάδοση του ιού στην ασυμπτωματική φάση. Αυτό σημαίνει ότι τα μέτρα καραντίνας και απομόνωσης είναι πολύ αποτελεσματικά, σε αντίθεση με την αποτελεσματικότητά τους στον κοροναϊό”. Ο κ. Μαγιορκίνης εκτιμά ως  το πιο πιθανό σενάριο “η επιδημική έξαρση να περιοριστεί σύντομα όπως ακριβώς και οι πολυάριθμες αντίστοιχες επιδημικές εξάρσεις που έχει προκαλέσει στο παρελθόν ο συγκεκριμένος ιός”.

Γιατί η ασυμπτωματική μετάδοση δεν φαίνεται να υπάρχει

Ένα κρίσιμο στοιχείο είναι ότι δεν υπάρχουν ενδείξεις ασυμπτωματικής μετάδοσης, όπως αναφέρεται στο The New England Journal of Medicine. Αυτό σημαίνει ότι οι άνθρωποι που δεν έχουν συμπτώματα δεν μεταδίδουν τον ιό, σε αντίθεση με τον κοροναϊό όπου η ασυμπτωματική διασπορά ήταν καθοριστική. Ως αποτέλεσμα, τα μέτρα καραντίνας και απομόνωσης είναι πολύ αποτελεσματικά, καθώς στοχεύουν ακριβώς τα άτομα που μπορούν να μεταδώσουν.

Στο  δημοσίευση αναφέρεται ότι από τον Νοέμβριο του 2018 έως τον Φεβρουάριο του 2019, σημειώθηκε μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο του ιού Andes (ANDV), που προκαλεί σύνδρομο πνευμονικής λοίμωξης από hantavirus, στην επαρχία Chubut της Αργεντινής, με αποτέλεσμα 34 επιβεβαιωμένες λοιμώξεις και 11 θανάτους. Η κατανόηση των γονιδιωματικών, επιδημιολογικών και κλινικών χαρακτηριστικών της μετάδοσης του ANDV από άνθρωπο σε άνθρωπο είναι κρίσιμη για τον σχεδιασμό αποτελεσματικών παρεμβάσεων.

Κλινικές και επιδημιολογικές πληροφορίες συλλέχθηκαν μέσω αναφορών ασθενών και από δημόσια κέντρα υγείας. Ορολογικές εξετάσεις, ιχνηλάτηση επαφών και τεχνολογίες αλληλούχισης νέας γενιάς χρησιμοποιήθηκαν για την ταυτοποίηση της λοίμωξης από ANDV ως αιτίας της επιδημίας του συνδρόμου πνευμονικής λοίμωξης από hantavirus και για την ανασύσταση των γεγονότων μετάδοσης από άνθρωπο σε άνθρωπο.»

Ενδιεκτικά αναφέρεται ότι μετά από μία και μόνο εισαγωγή του ιού ANDV από τη δεξαμενή των τρωκτικών στον ανθρώπινο πληθυσμό, η μετάδοση καθοδηγήθηκε από τρία συμπτωματικά άτομα που συμμετείχαν σε πολυσύχναστες κοινωνικές εκδηλώσεις. Αφού επιβεβαιώθηκαν 18 κρούσματα, οι υγειονομικές αρχές επέβαλαν απομόνωση των επιβεβαιωμένων περιστατικών και αυτο-καραντίνα των πιθανών επαφών, αυτά τα μέτρα πιθανότατα περιόρισαν περαιτέρω διασπορά.
Ο διάμεσος αναπαραγωγικός αριθμός (ο αριθμός των δευτερογενών κρουσμάτων που προκαλεί ένα μολυσμένο άτομο κατά την περίοδο μεταδοτικότητας) ήταν 2,12 πριν από την εφαρμογή των μέτρων και μειώθηκε σε 0,96 μετά την εφαρμογή τους.

Η πλήρης γονιδιωματική ανάλυση του στελέχους ANDV που εμπλέκεται στην επιδημία πραγματοποιήθηκε σε δείγματα από 27 ασθενείς και έδειξε ότι το στέλεχος (Epuyén/18–19) ήταν παρόμοιο με το στέλεχος (Epilink/96) που είχε προκαλέσει την πρώτη γνωστή μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο του συνδρόμου πνευμονικής λοίμωξης από hantavirus που οφείλεται σε ANDV, στο El Bolsón της Αργεντινής το 1996.

Ευρήματα

Οι κλινικές έρευνες σε ασθενείς με σύνδρομο πνευμονικής λοίμωξης από ANDV έδειξαν ότι οι ασθενείς με υψηλό ιικό φορτίο και ηπατική βλάβη είχαν μεγαλύτερη πιθανότητα να μεταδώσουν τη λοίμωξη σε σχέση με άλλους. Η σοβαρότητα της νόσου, η γονιδιωματική ποικιλομορφία, η ηλικία και ο χρόνος νοσηλείας δεν εμφάνισαν σαφή συσχέτιση με τη δευτερογενή μετάδοση.

Σε ασθενείς με σύνδρομο πνευμονικής λοίμωξης από ANDV, υψηλοί τίτλοι ιού σε συνδυασμό με συμμετοχή σε μαζικές κοινωνικές συναθροίσεις ή εκτεταμένη επαφή με άλλα άτομα συνδέθηκαν με αυξημένη πιθανότητα μετάδοσης.

Γιατί η επιδημική έξαρση αναμένεται να περιοριστεί

Με βάση τα επιδημιολογικά δεδομένα και την ιστορική συμπεριφορά του ιού, οι ειδικοί θεωρούν ότι η τρέχουσα έξαρση θα περιοριστεί σύντομα. Ο συγκεκριμένος ιός έχει προκαλέσει πολλές μικρές επιδημικές εξάρσεις στο παρελθόν, οι οποίες έσβησαν γρήγορα χάρη στη χαμηλή δευτερογενή μετάδοση και την απουσία ασυμπτωματικής διασποράς.