Το 2026 σηματοδοτεί μια ουσιαστική αναθεώρηση στη διατροφική προσέγγιση για τον διαβήτη τύπου 2, με τις νέες οδηγίες ADA–EASD να ενσωματώνουν περισσότερα μοντέλα διατροφής και μεγαλύτερη ευελιξία. Η εξατομίκευση παραμένει ο κεντρικός άξονας, ενώ για πρώτη φορά αναγνωρίζονται επίσημα σύγχρονες μέθοδοι όπως η κετογονική δίαιτα και η διαλείπουσα νηστεία.

Πρόκειται για μεγάλη αλλαγή καθώς εντάσσονται περισσότερα διατροφικά πρότυπα,  με μεγαλύτερη ευελιξία, σύμφωνα  τους Κωνσταντάκη Νεφέλη Σπυριδούλα, Παπακανέλλου Ανδριάννα και Χάρη Δημοσθενόπουλο. Οι νέες κατευθυντήριες οδηγίες (Consensus EASD–ADA 2026) διευρύνουν το φάσμα των επιλογών για τα άτομα με ΣΔτ2, επιτρέποντας την επιλογή ενός πλάνου που ανταποκρίνεται στις προσωπικές ανάγκες, τις προτιμήσεις και τους στόχους του κάθε ατόμου. Η απώλεια βάρους και η βελτίωση της γλυκαιμικής ρύθμισης παραμένουν βασικοί στόχοι, αλλά ο τρόπος επίτευξής τους γίνεται πλέον πιο ευέλικτος. Διαβάστε εδώ την αρχική δημοσίευση στοι Diabetes Care.

Κετογονική δίαιτα: οφέλη και προϋποθέσεις ασφάλειας

Η κετογονική δίαιτα, με τον έντονο περιορισμό υδατανθράκων, αναγνωρίζεται πλέον ως ένα από τα προτεινόμενα διατροφικά πρότυπα. Τα διαθέσιμα δεδομένα δείχνουν βραχυπρόθεσμα οφέλη στη γλυκόζη, στην ευαισθησία στην ινσουλίνη και σε άλλες μεταβολικές παραμέτρους, ακόμη και πριν από σημαντική απώλεια βάρους. Ωστόσο, οι οδηγίες τονίζουν την ανάγκη προσεκτικής παρακολούθησης, ειδικά σε άτομα που λαμβάνουν φάρμακα με κίνδυνο υπογλυκαιμίας ή αναστολείς SGLT2, λόγω αυξημένου κινδύνου κετοξέωσης. Η προσαρμογή της φαρμακευτικής αγωγής θεωρείται απαραίτητη.

Διαλείπουσα νηστεία: νέα δεδομένα, περιορισμοί και προσοχή στη φαρμακευτική αγωγή

Η διαλειμματική νηστεία, είτε ως περιορισμός ωρών είτε ως περιορισμός ημερών, εμφανίζει οφέλη στο βάρος και στη γλυκαιμική ρύθμιση. Παρά τα ενθαρρυντικά ευρήματα, τα μακροπρόθεσμα δεδομένα παραμένουν περιορισμένα. Οι οδηγίες επισημαίνουν ότι άτομα που λαμβάνουν ινσουλίνη ή φάρμακα με κίνδυνο υπογλυκαιμίας χρειάζονται επαγγελματική καθοδήγηση πριν τροποποιήσουν το πρόγραμμα των γευμάτων τους. Μοντέλα όπως η νηστεία μέρα παρά μέρα ή το 5:2 κερδίζουν έδαφος, αλλά απαιτούν εξατομικευμένη παρακολούθηση.

Μεσογειακή διατροφή: η σταθερή αξία με καρδιοπροστατευτικό όφελος

Παρά τις νέες επιλογές, η Μεσογειακή διατροφή παραμένει η πιο τεκμηριωμένη και αποτελεσματική προσέγγιση, ιδιαίτερα για άτομα με ΣΔτ2 και καρδιαγγειακή νόσο. Η έμφαση σε λαχανικά, φρούτα, όσπρια, δημητριακά ολικής άλεσης και ελαιόλαδο συνεχίζει να συνδέεται με σημαντικά οφέλη για την καρδιαγγειακή υγεία. Η έκθεση του 2026 την αναδεικνύει ως βασική επιλογή όταν είναι αποδεκτή και εφαρμόσιμη από το άτομο.

Ποιότητα και ποσότητα: το διπλό κριτήριο των νέων οδηγιών

Οι νέες συστάσεις εξετάζουν πιο αναλυτικά τις διαφορετικές προσεγγίσεις και τονίζουν ότι μετράει τόσο η ποιότητα όσο και η ποσότητα των τροφίμων. Για άτομα με αυξημένο βάρος, η σημαντική και διατηρήσιμη απώλεια βάρους μπορεί να βελτιώσει την υγεία και σε ορισμένες περιπτώσεις να οδηγήσει σε ύφεση του διαβήτη — χωρίς αυτό να σημαίνει οριστική ίαση. Οι πολύ περιοριστικές δίαιτες απαιτούν στενή παρακολούθηση, όπως επισημαίνουν οι Davies et al. (2026).

Το βασικό μήνυμα: όχι μία δίαιτα για όλους, αλλά το κατάλληλο πλάνο για τον καθένα

Οι οδηγίες του 2026 επαναλαμβάνουν την κεντρική αρχή του 2022: δεν υπάρχει μία «μαγική» δίαιτα. Το ζητούμενο είναι ένα ασφαλές, ισορροπημένο και βιώσιμο πλάνο, προσαρμοσμένο στο άτομο και στις ανάγκες του. Παράλληλα, δεν συνιστώνται συγκεκριμένα συμπληρώματα για τη ρύθμιση της γλυκόζης, καθώς τα διαθέσιμα στοιχεία δεν τεκμηριώνουν σταθερό όφελος για όλους.