Νέα ανάλυση πληθυσμιακών δεδομένων από την Αγγλία καταγράφει για πρώτη φορά σε εθνικό επίπεδο μια εντυπωσιακή μείωση στη θνησιμότητα από καρκίνο τραχήλου της μήτρας μετά την εφαρμογή του εμβολιασμού κατά του HPV. Η μελέτη, δημοσιευμένη στο The Lancet, εξετάζει την περίοδο 2001–2024 και αποδεικνύει ότι η υψηλή εμβολιαστική κάλυψη στις ηλικίες 12–13 ετών συνδέεται με σχεδόν πλήρη εξάλειψη των θανάτων στις νεότερες γυναίκες.

Σύμφωνα με τα στοιχεία, από το 2020 έως το 2024 δεν καταγράφηκε κανένας θάνατος από καρκίνο τραχήλου της μήτρας σε γυναίκες 20–24 ετών. Η εμβολιαστική κάλυψη σε αυτές τις γενιές έφτασε το 88–90% και η μείωση της θνησιμότητας υπολογίζεται στο 100%, έναντι των 23,1 θανάτων που θα αναμένονταν βάσει ιστορικών δεδομένων. Η μελέτη αναφέρει χαρακτηριστικά: «Σε γυναίκες 20–24 ετών μεταξύ 2020 και 2024… δεν σημειώθηκαν θάνατοι, έναντι 23,1 αναμενόμενων»

Σημαντικές μειώσεις και στις μεγαλύτερες ηλικίες

Η επίδραση του εμβολιασμού είναι εμφανής και στις ηλικιακές ομάδες 25–29 και 30–34 ετών, όπου η κάλυψη ήταν χαμηλότερη λόγω του catch‑up προγράμματος (63–87%).

• 20–24 ετών (2015–2019): μείωση θνησιμότητας 80%
• 25–29 ετών (2020–2024): μείωση 69%
• 30–34 ετών: εκτιμώμενη μείωση κινδύνου 63%

Συνολικά, έως το τέλος του 2024, ο εμβολιασμός συνδέεται με περίπου 200 λιγότερους θανάτους από καρκίνο τραχήλου της μήτρας στην Αγγλία.

Σταθερή πτώση της θνησιμότητας σε όλες τις γενιές που εμβολιάστηκαν

Η ανάλυση των δεδομένων από το 2001 έως το 2024 δείχνει ότι η μείωση της θνησιμότητας δεν αποτελεί ένα μεμονωμένο φαινόμενο, αλλά μια σταθερή τάση που ενισχύεται όσο οι εμβολιασμένες γενιές ενηλικιώνονται. Οι ερευνητές παρατήρησαν ότι ακόμη και στις γενιές που έλαβαν το εμβόλιο σε μεγαλύτερη ηλικία (14–18 ετών), μέσω του catch‑up προγράμματος, η θνησιμότητα μειώθηκε σημαντικά. Η κάλυψη σε αυτές τις ομάδες κυμάνθηκε μεταξύ 63% και 87%, ωστόσο η προστασία παρέμεινε υψηλή, με μείωση κινδύνου που φτάνει το 69% στις ηλικίες 25–29 ετών.

Η μελέτη σημειώνει: «Οι μειώσεις στις ηλικίες 25–29 ετών αντικατοπτρίζουν την επίδραση του catch‑up εμβολιασμού, παρά τη χαμηλότερη κάλυψη».
Το εύρημα αυτό ενισχύει την άποψη ότι ακόμη και ο εμβολιασμός στην εφηβεία προσφέρει ουσιαστική προστασία, αν και η μέγιστη αποτελεσματικότητα επιτυγχάνεται όταν η χορήγηση γίνεται στις ηλικίες 12–13 ετών.

Υπολογισμός των θανάτων που αποτράπηκαν και η σημασία για τη δημόσια υγεία

Ένα από τα πιο εντυπωσιακά σημεία της έρευνας είναι ο υπολογισμός των θανάτων που αποτράπηκαν χάρη στο εμβόλιο. Οι ερευνητές εκτίμησαν ότι μέχρι το τέλος του 2024 έχουν αποφευχθεί περίπου 199,6 θάνατοι από καρκίνο τραχήλου της μήτρας στις γενιές που είχαν πρόσβαση στον εμβολιασμό. Ο αριθμός αυτός δεν είναι απλώς στατιστικός: αποτυπώνει τον πραγματικό αντίκτυπο μιας δημόσιας πολιτικής που εφαρμόστηκε με συνέπεια και υψηλή κάλυψη.
Η μελέτη υπογραμμίζει ότι η επίδραση του εμβολιασμού είναι τόσο ισχυρή, ώστε στις ηλικίες 20–24 ετών η θνησιμότητα έχει πρακτικά μηδενιστεί. Αυτό το αποτέλεσμα θεωρείται από τους ειδικούς ως ένα από τα πιο καθαρά παραδείγματα επιτυχίας ενός προληπτικού προγράμματος δημόσιας υγείας. Η ερευνητική ομάδα καταλήγει: «Τα δεδομένα ενισχύουν την προοπτική εξάλειψης του καρκίνου τραχήλου της μήτρας ως απειλή δημόσιας υγείας, εφόσον διατηρηθεί υψηλή εμβολιαστική κάλυψη παγκοσμίως».

Πώς έγινε η ανάλυση

Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν δεδομένα θνησιμότητας από το National Disease Registration Service και το Office for National Statistics, εξετάζοντας τρεις ηλικιακές ομάδες. Με τη βοήθεια μοντέλων Poisson regression υπολόγισαν τον σχετικό κίνδυνο θανάτου σε εμβολιασμένες και μη εμβολιασμένες γυναίκες, λαμβάνοντας υπόψη την εμβολιαστική κάλυψη ανά έτος και γενιά. Η μελέτη επιβεβαιώνει ότι η προστασία είναι ισχυρότερη όταν ο εμβολιασμός γίνεται πριν την έναρξη της σεξουαλικής δραστηριότητας, δηλαδή στις ηλικίες 12–15 ετών.

Τι σημαίνει για τη δημόσια υγεία

Τα ευρήματα αποτελούν την πρώτη ισχυρή εθνική απόδειξη ότι ο εμβολιασμός κατά του HPV δεν μειώνει μόνο τη νόσηση, αλλά και τους θανάτους από καρκίνο τραχήλου της μήτρας. Η Αγγλία φαίνεται να πλησιάζει τον στόχο του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για την εξάλειψη της νόσου ως απειλή δημόσιας υγείας.

Η μελέτη καταλήγει:«Τα δεδομένα υποστηρίζουν την επίτευξη του στόχου του WHO για εξάλειψη του καρκίνου τραχήλου της μήτρας»