Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Άσθματος 2026, η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία αναδεικνύει την ανάγκη για αποτελεσματικό έλεγχο μιας νόσου που επηρεάζει εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως. Το φετινό μήνυμα, «Προτεραιότητα ο έλεγχος του άσθματος», εοισημαίνει ότι η σωστή θεραπεία, η πρόληψη και η πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας μπορούν να αλλάξουν την πορεία της νόσου.

Η Παγκόσμια Ημέρα Άσθματος καθιερώθηκε το 1998 από την Παγκόσμια Πρωτοβουλία για το Άσθμα (GINA) και κάθε χρόνο, την πρώτη Τρίτη του Μαΐου, οργανώνονται δράσεις ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης. Το άσθμα αφορά περίπου 300 εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως και προκαλεί 1.000 θανάτους καθημερινά, γεγονός που αναδεικνύει τη σοβαρότητα της νόσου. Η ΕΠΕ συμμετέχει ενεργά στον φετινό εορτασμό, δημιουργώντας τέσσερα ενημερωτικά βίντεο για τους παράγοντες κινδύνου, την πρόληψη λοιμώξεων και τη σωστή χρήση εισπνεόμενων φαρμάκων.

Το άσθμα ως παγκόσμια πρόκληση

Ο καθηγητής Πέτρος Μπακάκος επισημαίνει ότι ο επιπολασμός του άσθματος αυξάνεται, ιδιαίτερα στα παιδιά, ενώ η νόσος επηρεάζει σημαντικά την ποιότητα ζωής των ασθενών. Παρά τις θεραπευτικές εξελίξεις, πολλοί ασθενείς δεν έχουν πρόσβαση σε βασικά φάρμακα, όπως τα εισπνεόμενα κορτικοστεροειδή, λόγω οικονομικών ή γεωγραφικών περιορισμών. Η ΕΠΕ τονίζει ότι η πρόσβαση σε αποτελεσματικές θεραπείες πρέπει να αποτελεί προτεραιότητα για τα συστήματα υγείας.

Κάπνισμα και επιδείνωση του άσθματος

Η καθηγήτρια Παρασκευή Κατσαούνου αναδεικνύει το κάπνισμα – ενεργητικό και παθητικό – ως έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες επιδείνωσης του άσθματος. Οι καπνιστές εμφανίζουν μειωμένη ανταπόκριση στη θεραπεία, περισσότερες παροξύνσεις και χειρότερη ποιότητα ζωής. Η απαγόρευση του καπνίσματος σε δημόσιους χώρους έχει αποδειχθεί ότι μειώνει τις παροξύνσεις κατά 10%, ενώ το ηλεκτρονικό τσιγάρο επιδεινώνει τη βρογχική υπεραντιδραστικότητα.

Περιβάλλον, ρύπανση και κλιματική αλλαγή

Η επίκουρη Καθηγήτρια Ευαγγελία Φούκα τονίζει ότι το άσθμα συνδέεται στενά με το περιβάλλον. Η ατμοσφαιρική ρύπανση, τα αιωρούμενα σωματίδια, το όζον και τα καυσαέρια προκαλούν φλεγμονή των αεραγωγών. Παράλληλα, η κλιματική αλλαγή αυξάνει την παραγωγή αλλεργιογόνων, όπως η γύρη, επιμηκύνοντας τις περιόδους έκθεσης. Φαινόμενα όπως η μεταφορά σκόνης και η υψηλή υγρασία επιδεινώνουν τις κρίσεις άσθματος, αυξάνοντας τις επισκέψεις στα νοσοκομεία.

Παροξύνσεις, λοιμώξεις και ανάγκη για εμβολιασμό

Ο πνευμονολόγος Κωνσταντίνος Σάμιτας εξηγεί ότι η αποφυγή παροξύνσεων αποτελεί βασικό στόχο της θεραπείας. Οι ιογενείς λοιμώξεις είναι από τους συχνότερους εκλυτικούς παράγοντες σοβαρών κρίσεων. Ο εμβολιασμός έναντι της γρίπης, της COVID‑19, του RSV και του πνευμονιόκοκκου αποτελεί κρίσιμο μέτρο πρόληψης, μειώνοντας τον κίνδυνο επιδείνωσης και νοσηλείας.

Η θεραπεία και η πρόσβαση ως δικαίωμα

Η Πνευμονολόγος Μαρία Καλλιέρη υπενθυμίζει ότι το άσθμα μπορεί να ελεγχθεί αποτελεσματικά με εισπνεόμενα κορτικοστεροειδή και βρογχοδιασταλτικά. Ωστόσο, η πρόσβαση στη θεραπεία δεν είναι πάντα δεδομένη. Η τακτική παρακολούθηση από Πνευμονολόγο, η σωστή ενημέρωση και η συνεργασία ασθενών και ιατρών αποτελούν θεμέλια για τον έλεγχο της νόσου. Η ΕΠΕ τονίζει ότι η ελεύθερη αναπνοή είναι δικαίωμα όλων.